22/07/2026
CỤC PHÒNG BỆNH THÔNG TIN VỀ TÌNH HÌNH BỆNH DO VI RÚT ADENO VÀ KHUYẾN CÁO PHÒNG, CHỐNG VIÊM KẾT MẠC (ĐAU MẮT ĐỎ)
Hiện nay, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ghi nhận số trường hợp mắc bệnh do vi rút Adeno có xu hướng gia tăng, chủ yếu ở trẻ em. Tuy nhiên, đến nay chưa ghi nhận diễn biến bất thường về tác nhân gây bệnh, quy mô dịch hoặc mức độ nặng trong cộng đồng. Ngành Y tế đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình, tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch.
Vi rút Adeno có thể gây bệnh quanh năm và ở mọi lứa tuổi, thường gây viêm đường hô hấp với các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, sổ mũi; đồng thời có thể gây viêm kết mạc mắt, rối loạn tiêu hóa và một số biểu hiện khác. Phần lớn người mắc có diễn biến nhẹ và tự hồi phục; tuy nhiên, bệnh có thể diễn biến nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người mắc bệnh nền hoặc người suy giảm miễn dịch.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như vi rút, vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích. Vi rút Adeno là một trong những nguyên nhân thường gặp, nhưng không phải tất cả trường hợp đau mắt đỏ đều do vi rút Adeno. Người dân không nên tự xác định nguyên nhân hoặc tự mua thuốc điều trị khi chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Vi rút Adeno có thể lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp, nước mắt, tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, bàn tay, đồ dùng và các bề mặt bị nhiễm vi rút. Vi rút cũng có thể lây trong môi trường sinh hoạt tập trung như gia đình, trường học, khu vui chơi, cơ sở chăm sóc trẻ em và bể bơi nếu điều kiện vệ sinh, xử lý nước hoặc vệ sinh bề mặt không được bảo đảm.
Hiện đang là thời gian nghỉ hè, du lịch và tổ chức nhiều hoạt động tập trung đông người, trong đó trẻ em thường xuyên tham gia các lớp học, khu vui chơi và hoạt động bơi lội. Đây là điều kiện làm tăng cơ hội tiếp xúc gần và lây truyền bệnh. Người dân cần chủ động phòng bệnh nhưng không hoang mang, không lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
1. Thường xuyên rửa tay và hạn chế đưa tay lên mắt
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người bệnh, dịch tiết mắt, mũi, họng hoặc các vật dụng, bề mặt dùng chung. Không dùng tay chưa rửa sạch để dụi hoặc chạm vào mắt, mũi, miệng.
2. Không dùng chung đồ dùng cá nhân
Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn, kính mắt, mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, kính áp tròng và hộp đựng kính áp tròng. Giặt riêng khăn, vỏ gối và các vật dụng của người mắc bệnh; thường xuyên làm sạch các bề mặt hay tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, đồ chơi và bàn học.
3. Chăm sóc mắt đúng cách khi có biểu hiện đau mắt đỏ
Sử dụng gạc sạch, bông hoặc khăn giấy dùng một lần để lau ghèn và dịch tiết quanh mắt; bỏ ngay sau khi sử dụng và rửa sạch tay. Không sử dụng chung một lọ thuốc hoặc cùng một đầu lọ thuốc cho mắt đang viêm và mắt chưa có triệu chứng. Người đang đeo kính áp tròng cần ngừng sử dụng cho đến khi hết triệu chứng và được nhân viên y tế tư vấn.
4. Không tự ý sử dụng thuốc
Không tự mua hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, thuốc kháng vi rút, thuốc phối hợp hoặc thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh không có tác dụng đối với viêm kết mạc do vi rút; sử dụng thuốc nhỏ mắt không đúng có thể làm bệnh kéo dài hoặc gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng thị lực. Không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hoặc sử dụng các dung dịch không bảo đảm vô khuẩn vào mắt.
5. Hạn chế làm lây truyền bệnh cho người khác
Người có biểu hiện đỏ mắt, chảy nước mắt, nhiều ghèn, sốt, ho hoặc đau họng cần hạn chế tiếp xúc gần, không dùng chung vật dụng và không đến bể bơi. Trẻ đang có triệu chứng nên được nghỉ ngơi tại nhà nếu không thể bảo đảm vệ sinh cá nhân hoặc phải tiếp xúc gần với nhiều trẻ khác. Việc đi học, đi làm trở lại cần căn cứ vào tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của cơ sở y tế, nhà trường hoặc cơ quan.
6. Chủ động theo dõi các triệu chứng và đi khám bệnh sớm
Người dân cần đến cơ sở y tế khi có một trong các biểu hiện: đau nhức mắt; sợ ánh sáng; nhìn mờ; đỏ mắt nhiều; mi mắt sưng nề; có giả mạc; sốt cao kéo dài; khó thở; trẻ mệt nhiều, li bì, bỏ ăn hoặc bỏ bú; triệu chứng nặng lên hoặc không cải thiện. Trẻ sơ sinh có biểu hiện đỏ mắt hoặc chảy dịch mắt cần được đưa đi khám ngay.
7. Đối với trường học, cơ sở chăm sóc trẻ em và bể bơi
Thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ; phát hiện sớm trường hợp có sốt, ho, đau họng, đỏ mắt hoặc rối loạn tiêu hóa; thông báo cho gia đình và hướng dẫn trẻ được khám khi cần thiết. Bảo đảm nước sạch, thông khí, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc. Các cơ sở bơi lội cần duy trì chất lượng nước và nồng độ chất khử khuẩn theo quy định, vệ sinh khu vực thay đồ, tay vịn và các dụng cụ dùng chung.
Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi sát tình hình bệnh do vi rút Adeno và các bệnh truyền nhiễm lưu hành; kịp thời cung cấp thông tin, hướng dẫn chuyên môn và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế./.
Nguồn: Trung Tâm Truyền Thông - Giáo Dục Sức Khoẻ Trung Ương
