Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần

  • Home
  • Vietnam
  • Da Nang
  • Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần

Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần Cung cấp dịch vụ tham vấn, trị liệu tâm lý cho trẻ em, thiếu niên, người lớn và chủ doanh nghiệp.

CÀNG LỚN TUỔI, NGƯỜI TA CÀNG KHÔNG CẦN MỘT CUỘC HÔN NHÂN? |Chúng ta thường nghĩ rằng khi về già, điều con người cần nhất...
19/08/2026

CÀNG LỚN TUỔI, NGƯỜI TA CÀNG KHÔNG CẦN MỘT CUỘC HÔN NHÂN? |

Chúng ta thường nghĩ rằng khi về già, điều con người cần nhất là một người bạn đời. Nhưng có một điểm đang ngày càng được làm rõ hơn: nhiều người bước vào một mối quan hệ mới ở tuổi 50, 60 hay 70 không phải vì họ sợ cô đơn, cũng không hẳn vì họ cần một người chăm sóc. Sau những năm tháng đã sống qua, điều họ tìm kiếm có thể là một thứ khác: một người khiến họ muốn tiếp tục chia sẻ cuộc đời.

“Ly hôn xám” là thuật ngữ dùng để nói về những cuộc ly hôn ở giai đoạn sau của cuộc đời đang trở nên phổ biến hơn. Và sau khi kết thúc một cuộc hôn nhân, không ít người lại bắt đầu một mối quan hệ mới. Một nghiên cứu năm 2025 sử dụng dữ liệu từ Health and Retirement Study cho thấy khoảng 37% nam giới và 22% phụ nữ bước vào một mối quan hệ mới sau ly hôn ở tuổi 50 trở lên. Nhưng điều đáng chú ý là kết hôn không phải lựa chọn phổ biến nhất; nhiều người chọn sống chung mà không cần một tờ giấy xác nhận mối quan hệ.

Có lẽ bởi khi đã từng trải qua một cuộc hôn nhân, người ta bắt đầu nhìn tình yêu khác đi. Họ biết một căn nhà chung không đảm bảo hai người sẽ thuộc về nhau. Một chiếc nhẫn không đảm bảo một người sẽ ở lại. Và việc có một người bên cạnh cũng không đồng nghĩa với việc bạn sẽ không cảm thấy cô đơn.

Một nghiên cứu khác của Đại học Haifa phỏng vấn 38 cặp đôi từ 66 đến 92 tuổi về cách họ trải nghiệm tình yêu. Điều đáng chú ý là họ không mô tả tình yêu chủ yếu bằng những cảm xúc mãnh liệt như các cặp đôi trẻ thường nói. Họ nhắc nhiều hơn đến cảm giác dễ chịu, sự gắn bó sâu sắc, sự đồng hành và việc vẫn quan tâm đến nhau. Đặc biệt, "lòng trắc ẩn dường như quan trọng hơn đam mê" trong cách những người này trải nghiệm tình yêu.

Có một điều xã hội ít nói về tình yêu khi chúng ta già đi: người ta có thể không cần một người để “hoàn thiện” cuộc đời mình nữa. Họ cần một người có thể bước vào một cuộc đời vốn đã hoàn chỉnh. Một cuộc đời đã có con cái, bạn bè, tài sản, những mất mát, những thói quen, những tổn thương và cả những phần không còn muốn thay đổi.

Vì thế, tình yêu ở tuổi xế chiều có thể không còn bắt đầu bằng câu hỏi “Người này có khiến tôi rung động đến đâu?”, mà bằng một câu hỏi khó hơn: “Tôi có muốn sống những năm tháng còn lại của mình cùng người này không?”

Điều đó không có nghĩa hôn nhân không quan trọng, cũng không có nghĩa những mối quan hệ ở tuổi già chắc chắn hạnh phúc hơn. Các nghiên cứu hiện tại chưa cho phép chúng ta kết luận như vậy. Nhưng chúng cho thấy một điều đáng suy nghĩ: một mối quan hệ tốt không nhất thiết phải được duy trì bằng sự mãnh liệt của những năm đầu yêu nhau. Đôi khi, thứ giữ hai người ở lại là khả năng nhìn thấy nhau, chấp nhận nhau và vẫn lựa chọn đồng hành sau khi cả hai đã hiểu cuộc đời không giống như những gì mình từng tưởng.

Có lẽ tình yêu không biến mất khi chúng ta già đi. Nó chỉ thôi không cần phải ồn ào để chứng minh rằng nó tồn tại.
-----------------------------------------------
Nguồn: Psychology Today; Brown et al. (2025), *Journal of Marriage and Family*; Koren (2022), *Journal of Family Issues*.
Bạn có thể tìm thêm các bài viết và hỗ trợ tâm lý tại Psychologist Vietnam và làm test tâm lý với giá ưu đãi trực tiếp ở đây https://psychologistvietnam.com/vi/mental-health-check/

13/08/2026

CHÚNG TA ĐÃ HIỂU SAI ĐIỀU GÌ VỀ TRẦM CẢM | Psychology Today
Điều gì sẽ xảy ra nếu trầm cảm không phải là sự mất cân bằng não bộ mà là phản ứng của toàn bộ cơ thể trước mối đe dọa?

Trong nhiều năm qua chúng ta thường liệt kê các triệu chứng của trầm cảm như tâm trạng thấp năng lượng kém suy nghĩ chậm chạp và mất đi niềm vui sống. Nhiều người tin rằng nguyên nhân cốt lõi là do sự mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh serotonin trong não bộ. Tuy nhiên những bằng chứng thực tế cho thấy giả thuyết về serotonin là không có cơ sở. Thay vào đó chúng ta cần nhìn nhận trầm cảm như một phản ứng sinh học bình thường và có thể hiểu được của toàn bộ cơ thể trước một mối đe dọa bị kẹt lại

Hệ thần kinh con người phản ứng với nguy hiểm không chỉ bằng cách chiến đấu tháo chạy hay đóng băng mà còn bằng cơ chế sụp đổ vì sợ hãi. Đây là một sự ngừng sản xuất năng lượng đột ngột trong toàn bộ cơ thể giống như cách một con mồi sụp đổ khi không thể chạy thoát khỏi kẻ săn mồi nhằm tạo ra một cơ hội nhỏ để trốn thoát sau đó. Vì con người là động vật có tính xã hội cao nên hệ thống sợ hãi của chúng ta cũng phản ứng với các mối đe dọa xã hội như bị ruồng bỏ bắt nạt hay mất địa vị giống như đối với một cuộc tấn công vật lý

Cơ chế sinh học đằng sau sự sụp đổ này liên quan đến việc sụt giảm nhịp tim và huyết áp khiến các tế bào bị thiếu hụt glucose và oxy. Quá trình này vô hiệu hóa các ty thể vốn là nơi chuyển hóa năng lượng cho từng tế bào. Khi các tế bào cơ bắp và não bộ đều bị đình trệ chúng ta sẽ trải nghiệm sự kiệt sức về thể chất mất tập trung và tư duy tiêu cực. Việc thiếu hiểu biết về cơ chế này thường dẫn đến sự kỳ thị khi người ta coi sự mất năng lượng của người trầm cảm là do tưởng tượng. Thực chất trầm cảm không phải là một khiếm khuyết của cá nhân mà nảy sinh từ các phản ứng sinh học bình thường bị kẹt lại do bối cảnh sống không đủ an toàn.

Cách thoát khỏi sự sụp đổ vì sợ hãi là thông qua sự kích thích sợ hãi. Nếu sự chú ý của kẻ săn mồi bị xao nhãng, có thể có một sự thay đổi trao đổi chất đột ngột từ sụp đổ sang kích thích cao độ, cung cấp năng lượng cho việc trốn thoát đến nơi an toàn để hệ thống sợ hãi thiết lập lại. Tuy nhiên, yếu tố then chốt để tắt các phản ứng sợ hãi của chúng ta là sự an toàn. Hệ thống sợ hãi chỉ có thể hủy kích hoạt nếu chúng ta tìm thấy những nơi an toàn mà cơ thể có thể thư giãn.

PHÂN TÍCH KIẾN THỨC CHUYÊN SÂU
Dưới góc độ tâm lý học và sinh học thần kinh, kiến thức này mang lại một bước ngoặt lớn trong cách chúng ta nhìn nhận trầm cảm:
- Trầm cảm là "Chế độ Tiết kiệm Năng lượng" cực đoan: Thay vì coi đây là một căn bệnh do thiếu hụt chất hóa học (serotonin), chúng ta nên coi nó là một chiến lược sống sót cổ xưa
- Khi hệ thần kinh nhận thấy nguy hiểm là không thể tránh khỏi và không thể chống lại, nó chủ động "tắt nguồn" để bảo toàn sự sống
- Sự mệt mỏi có cơ sở vật lý thực thụ: Cảm giác "không thể nhấc nổi chân tay" của người trầm cảm là do các ty thể trong tế bào thực sự thiếu oxy và glucose để sản xuất năng lượng. Đây không phải là sự lười biếng hay yếu đuối về tinh thần
- Tầm quan trọng của môi trường xã hội: Vì con người phản ứng với các mối đe dọa xã hội (bị tẩy chay, bắt nạt) như với thú dữ, nên một môi trường làm việc độc hại hoặc sự cô lập có thể trực tiếp gây ra trầm cảm thông qua cơ chế sinh học này
- Trị liệu dựa trên sự an toàn: Việc phục hồi không chỉ là thay đổi suy nghĩ, mà là giúp hệ thần kinh cảm nhận được sự an toàn để "tái khởi động". Điều này bao gồm việc kết nối lại với các cảm giác cơ thể và giải phóng những cảm xúc bị dồn nénC

Tóm lại, sự an toàn không chỉ là cảm giác tâm lý mà là một nhu cầu sinh học thiết yếu để cơ thể và tâm trí thoát khỏi các cơ chế phòng vệ cực đoan và quay trở lại trạng thái vận hành hiệu quả. Nếu bạn đã từng có những lầm tưởng trên hãy chia sẻ bên dưới để chúng ta cùng thảo luận nhé! Hoặc bạn có thể làm sàng lọc tâm lý tại đây để hiểu hơn về mình ( https://psychologistvietnam.com/en/mental-health-check/
------------------------------------

"QUYỀN NĂNG MỀM" CỦA LÒNG BIẾT ƠN | Psychologist TodayBạn có bao giờ tự hỏi tại sao chúng ta dễ dàng dành cả giờ đồng hồ...
11/08/2026

"QUYỀN NĂNG MỀM" CỦA LÒNG BIẾT ƠN | Psychologist Today
Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao chúng ta dễ dàng dành cả giờ đồng hồ để phàn nàn về kẹt xe hay một lỗi nhỏ của đồng nghiệp, nhưng lại quên mất việc trân trọng một bữa sáng ngon lành? Dưới góc độ tâm lý học, đây không phải là lỗi của bạn mà là một cơ chế sinh tồn mang tên "thiên kiến tiêu cực" (negativity bias)

Bộ não chúng ta vốn được lập trình để ưu tiên nhận diện các mối đe dọa và bất công để tồn tại. Tuy nhiên, việc quá tập trung vào cái xấu đang khiến chúng ta kiệt sức.
Đó là lý do tại sao các chuyên gia đang gọi Lòng biết ơn là một "quyền năng mềm" có thể xoay chuyển cuộc sống

LÒNG BIẾT ƠN KHÔNG CHỈ LÀ LỜI "CẢM ƠN" SUÔNG Lòng biết ơn thực thụ là một quá trình nhận thức cảm xúc bao gồm cả suy nghĩ và cảm giác. Nó đòi hỏi chúng ta phải chủ động công nhận những khía cạnh tích cực của cuộc sống như những món quà, thay vì coi đó là điều hiển nhiên hoặc phớt lờ chúng
NHỮNG LỢI ÍCH "VÀNG" CHO SỨC KHỎE VÀ TINH THẦN: Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra những tác động kinh ngạc của việc thực hành biết ơn:
- Với người lớn: Ngủ ngon hơn, chăm tập thể dục hơn, giảm trầm cảm, lo âu và ít phàn nàn về thể chất hơn
- Với trẻ em: Học tập tốt hơn, đặt mục tiêu cao hơn và ít chạy theo lối sống vật chất
- Gắn kết xã hội: Những người thường xuyên ghi chép lòng biết ơn có xu hướng giúp đỡ người khác và hỗ trợ tinh thần cho người thân nhiều hơn

LÀM SAO ĐỂ BIẾN BIẾT ƠN THÀNH THÓI QUEN? Chuyên gia Jeffrey J. Froh gợi ý các bước đơn giản để bạn bắt đầu ngay hôm nay:
- Ghi nhật ký: Viết ra 3 điều bạn biết ơn vào mỗi buổi sáng và tối
- Tìm "đồng đội": Chia sẻ những điều bạn biết ơn với một người bạn để cùng nhau công nhận nguồn gốc của niềm vui
- Tạm dừng chánh niệm: Khi một điều tốt đẹp xảy ra, hãy dừng lại một chút để ghi nhớ khoảnh khắc đó
- Kiểm soát ngôn từ: Chú ý đến cách bạn trò chuyện với chính mình và tránh tập trung quá mức vào điều tiêu cực

⚠️ GHI CHÚ QUAN TRỌNG: Lòng biết ơn không phải là sự phủ nhận nỗi đau hay sự bất công. Nó không bắt bạn phải phớt lờ những khó khăn, mà giúp bạn tìm thấy ý nghĩa, sự ổn định và hỗ trợ ngay trong những thời điểm thử thách nhất
Việc thực hành có thể cảm thấy hơi "gượng ép" lúc đầu vì nó đi ngược lại bản năng tự nhiên của não bộ, nhưng hãy kiên trì, cuộc sống của bạn sẽ thay đổi theo hướng tích cực hơn

Còn bạn, điều gì đang khiến bạn cảm thấy biết ơn ngay lúc này? Hãy chia sẻ cùng chúng tôi nhé!
-------------------------------------------------

GÓC CHUYÊN GIA: 3 CHỮ "C" VÀNG ĐỂ XÂY DỰNG MỘT ĐỘI NGŨ BỀN BỈ |Dù bạn đang ở trong một đội thể thao, một dự án phần mềm,...
10/08/2026

GÓC CHUYÊN GIA: 3 CHỮ "C" VÀNG ĐỂ XÂY DỰNG MỘT ĐỘI NGŨ BỀN BỈ |

Dù bạn đang ở trong một đội thể thao, một dự án phần mềm, một bệnh viện hay thậm chí là trong chính gia đình mình, tất cả chúng ta đều là một phần của một "đội ngũ" nào đó. Khi mọi thứ vận hành trơn tru, sức mạnh cá nhân được tối đa hóa, tạo ra những kết quả xuất sắc. Nhưng chuyện gì xảy ra khi xung đột ập đến?
Sự bất đồng về cách làm việc, sự chồng chéo vai trò hay lỗi hệ thống có thể khiến tinh thần sa sút và gây ra những hậu quả tiêu cực lan tỏa. Dựa trên bài phân tích từ Psychology Today, có 3 chiến lược cốt lõi (3 chữ C) để giúp đội ngũ vượt qua "bão táp":
1. Compassion (Lòng trắc ẩn): Mở rộng "ống kính" nhìn nhận
Thay vì chỉ khăng khăng bảo vệ cái tôi và cho rằng mình đúng, lòng trắc ẩn giúp chúng ta duy trì sự nhận thức về quan điểm của người khác
- Ví dụ: Một cầu thủ bóng đá có thể nghĩ thủ môn dễ dàng cản phá bóng, nhưng chỉ thủ môn mới thấy quả bóng thực sự nằm ngoài tầm với
- Phân tích: Khi chúng ta cân nhắc bối cảnh sâu hơn, niềm tin sẽ được củng cố và tạo không gian cho sự tôn trọng lẫn nhau ngay cả khi không có sự đồng thuận cuối cùng

2. Communication (Giao tiếp): Kết nối thay vì đổ lỗi
Trong khủng hoảng, thay vì thu mình lại, đội ngũ cần những chiến lược giao tiếp bình tĩnh, rõ ràng và cụ thể
- Điểm mấu chốt: Giao tiếp nên tập trung vào sự tò mò và kết nối hơn là phán xét
- Ví dụ: Tiếng hô "Tôi lo được!" trên sân bóng giúp tránh va chạm không đáng có, hay việc các kỹ sư báo cáo lỗi một cách thẳng thắn giúp giải pháp được tìm ra nhanh hơn là sự tức giận hay né tránh
Và một buổi "hậu kiểm" (post-mortem) không đổ lỗi sẽ giúp cả đội cùng học hỏi từ thất bại

3. Coming back to commitments (Quay lại với các cam kết)
Đây là bước khó nhất: Học cách buông bỏ những bất đồng cá nhân để tập trung vào sứ mệnh chung của đội ngũ
- Ví dụ: Khi đầu bếp phải nghe điện thoại khẩn cấp, các nhân viên phục vụ có thể phải hỗ trợ thêm một chút; nhưng khi mọi thứ ổn định, mỗi người cần quay lại đúng vai trò và tin tưởng các thành viên khác cũng sẽ làm như vậy
- Phân tích: Sự hồi phục xảy ra khi mọi người tái kết nối dựa trên những giá trị và mục đích chung

💡 GÓC PHÂN TÍCH SƠ LƯỢC TỪ GÓC NHÌN TÂM LÝ HỌC
Tại sao mô hình 3 chữ C này lại hiệu quả?
- Sự An toàn Tâm lý (Psychological Safety): Việc giao tiếp không đổ lỗi và lòng trắc ẩn tạo ra một môi trường mà ở đó các thành viên cảm thấy an toàn để lên tiếng và đóng góp, điều này cực kỳ quan trọng cho hiệu quả của đội ngũ y tế hay kỹ thuật
- Tính linh hoạt của hệ thống: Một đội ngũ mạnh không phải là đội ngũ không bao giờ gặp sự cố, mà là một hệ thống có khả năng "tái lập" (reset). Việc quay lại cam kết giúp ngăn chặn tình trạng "quá tải" (over-functioning) hoặc "rời bỏ" (disengage) là hai thái cực gây hại cho sự vận hành chung
- Tư duy Hệ thống: Bài viết nhấn mạnh rằng xung đột thường bắt nguồn từ sự nhầm lẫn về vai trò hoặc ranh giới. Do đó, 3 chữ C không chỉ là kỹ năng mềm, mà là bộ công cụ điều hướng giúp cấu trúc lại hệ thống sau mỗi lần đứt gãy

Một đội ngũ bền bỉ không phải là đội ngũ không có xung đột, mà là đội ngũ biết cách cùng nhau vượt qua những thời điểm khó khăn. Hãy lưu lại 3 chữ C này để khi đội ngũ của bạn gặp “bão táp”, bạn có thể quay lại và tự hỏi: Chúng ta đang cần thêm lòng trắc ẩn, giao tiếp rõ ràng hay cùng nhau trở về với những cam kết chung?
--------------------------------------------

AI CŨNG CÓ THỂ CHO NGƯỜI KHÁC MỘT LỜI KHUYÊN Nhưng bạn có bao giờ nghĩ rằng, điều họ thật sự là gì? |Có lẽ bạn là người ...
06/08/2026

AI CŨNG CÓ THỂ CHO NGƯỜI KHÁC MỘT LỜI KHUYÊN
Nhưng bạn có bao giờ nghĩ rằng, điều họ thật sự là gì? |

Có lẽ bạn là người mà bạn bè luôn tìm đến mỗi khi có chuyện. Là người sẵn sàng ngồi hàng giờ chỉ để lắng nghe ai đó kể hết những điều họ đang giữ trong lòng. Bạn thích nhìn người khác nhẹ nhõm hơn sau một cuộc trò chuyện và luôn mong mình có thể giúp họ vượt qua khó khăn. Thế nhưng, càng lắng nghe nhiều, bạn càng nhận ra một điều: không phải ai cũng thay đổi sau khi được khuyên.

Có những người đã biết mình nên làm gì nhưng vẫn không thể bước tiếp. Có những người nghe rất nhiều lời khuyên, nhưng rồi vẫn quay trở lại đúng vòng lặp cũ. Bởi điều khiến một con người thay đổi hiếm khi chỉ là một lời khuyên. Điều tạo nên sự khác biệt thường là có một người đủ kiên nhẫn để lắng nghe, đủ khách quan để giúp họ nhìn thấy những điều họ chưa từng nhận ra và đủ tin tưởng để đồng hành cùng họ trong suốt quá trình ấy.

Đó cũng chính là giá trị của coaching. Một Life Coach không sống thay cuộc đời người khác, cũng không đưa ra quyết định thay họ. Họ không tồn tại để nói: "Bạn nên làm thế này" hay "Đừng làm điều kia". Thay vào đó, họ biết cách đặt những câu hỏi đúng, lắng nghe đúng và phản hồi đúng. Chính quá trình ấy giúp người đối diện tự nhìn thấy điều đang giữ chân mình, hiểu điều gì thực sự quan trọng và tìm ra câu trả lời phù hợp với chính cuộc sống của họ.

Nếu bạn luôn là người thích lắng nghe, nếu bạn luôn cảm thấy hạnh phúc khi thấy người khác tốt lên sau một cuộc trò chuyện, thì rất có thể đó không chỉ là một sở thích. Đó là một năng lực. Và cũng giống như mọi năng lực khác, nó cần được học để trở thành một kỹ năng có thể tạo ra giá trị thực sự.

Tại Bridge Academy, bạn không chỉ học để trở thành một Life Coach. Bạn học cách lắng nghe một cách chuyên nghiệp, học cách đồng hành mà không phán xét, học những phương pháp giúp người khác khám phá chính mình thay vì phụ thuộc vào lời khuyên của bạn. Quan trọng hơn, bạn có thể biến điều mình luôn yêu thích thành một công việc có ý nghĩa và tạo ra thu nhập từ chính khả năng đó. Bởi thế giới này không thiếu những người thích đưa ra lời khuyên. Điều còn thiếu là những người thật sự biết cách lắng nghe để người khác có thể tác động tích cực cuộc đời của chính mình.
Thông tin thêm: https://bridge-academy.vn/en/courses-3/
-------------------------------------------------------------
📍 162 Nguyễn Duy Trinh, Đà Nẵng
📧 [email protected]
📞 0812151220

🌸VÌ SAO NÃO BỘ GHI NHỚ KẺ THÙ TỐT HƠN BẠN BÈ |Não bộ của chúng ta liên tục xây dựng những bản đồ về các mối quan hệ xã h...
05/08/2026

🌸VÌ SAO NÃO BỘ GHI NHỚ KẺ THÙ TỐT HƠN BẠN BÈ |

Não bộ của chúng ta liên tục xây dựng những bản đồ về các mối quan hệ xã hội, và dường như kẻ thù luôn để lại ấn tượng mạnh mẽ hơn bạn bè. Chúng ta ghi nhớ ai tin tưởng ai, ai đang cạnh tranh để giành ảnh hưởng và ai có thể quay lưng với người khác. Một nghiên cứu mới cho thấy rằng sự đối đầu (antagonism) có thể đóng vai trò như một trong những "điểm mốc" nổi bật nhất trên những bản đồ tinh thần này.

Nghiên cứu được thực hiện trên 21 sinh viên đại học chưa từng xem bộ phim truyền hình Suits. Trước khi xem phim, họ được chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) trong khi quan sát hình ảnh của tám nhân vật chính. Sau khi xem sáu tập phim, họ quay lại để quét não lần thứ hai và đánh giá từng cặp nhân vật dựa trên mức độ gắn kết cũng như việc mối quan hệ đó mang tính thân thiện hay thù địch.

Kết quả cho thấy chỉ vài giờ theo dõi một câu chuyện cũng có thể thay đổi cách não bộ phản ứng với những khuôn mặt xa lạ. Các mối quan hệ đối đầu để lại những dấu ấn thần kinh rõ ràng hơn so với các mối quan hệ bạn bè.

Não Bộ Lưu Trữ Các Mối Quan Hệ, Chứ Không Chỉ Lưu Trữ Con Người
Trước khi xem bộ phim, những người tham gia hoàn toàn không biết gì về các nhân vật. Nhưng sau sáu tập phim, cùng một khuôn mặt ấy đã mang theo cả một "tiểu sử xã hội": một câu chuyện về lòng trung thành, tham vọng, sự phản bội hoặc xung đột.

Phản ứng của não bộ đối với các nhân vật trở nên khác biệt rõ rệt sau khi người tham gia biết câu chuyện của họ. Mỗi người dường như có một vị trí rõ ràng hơn trong "bản đồ xã hội" bên trong não bộ. Điều này phản ánh cách kiến thức xã hội hoạt động trong đời sống hằng ngày. Chúng ta hiếm khi hiểu một người như một cá thể tách biệt, mà thường hiểu họ trong vai trò là bạn bè, đối thủ, đồng minh, người ngoài cuộc hoặc một mối đe dọa.

Trong phần lớn lịch sử tiến hóa của loài người, khả năng này giúp con người tồn tại trong những cộng đồng nhỏ, nơi sự sống còn phụ thuộc vào việc hiểu rõ các mối quan hệ trong mạng lưới xã hội của mình. Ngày nay, cuộc sống hiện đại đặt chúng ta vào những mạng lưới lớn hơn rất nhiều, nhưng não bộ vẫn cố gắng biến sự phức tạp của xã hội thành một "bản đồ" mà nó có thể sử dụng.

Nghiên cứu mang đến một góc nhìn về cách não bộ xây dựng bản đồ đó. Những thay đổi rõ rệt nhất xuất hiện khi người tham gia quan sát các nhân vật có mối quan hệ đối đầu. Hoạt động ở một số vùng thuộc thùy trán và thùy đỉnh ngày càng phản ánh rõ sự thù địch sau khi họ xem bộ phim. Đây là những vùng não giúp chúng ta diễn giải động cơ của người khác, cân nhắc góc nhìn của họ, đánh giá hành vi xã hội và suy nghĩ về các mối quan hệ giữa con người với nhau. Kết quả nghiên cứu cho thấy những vùng não này cũng có thể đóng vai trò trong việc tổ chức các mối quan hệ tiêu cực.

Vì sao sự thù địch lại được não bộ ưu tiên như vậy? Xung đột đòi hỏi chúng ta phải liên tục dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Chính vì thế, não bộ có thể ghi nhớ những mối quan hệ đối đầu rõ ràng hơn tình bạn, bởi sự thù địch có khả năng làm thay đổi ý nghĩa của toàn bộ một mạng lưới xã hội.

Những Câu Chuyện Rèn Luyện Não Bộ Xã Hội
Tuy nhiên, những bản đồ tinh thần này không nhất thiết phải được hình thành từ trải nghiệm trực tiếp. Những người tham gia chưa từng gặp các nhân vật ngoài đời, nhưng não bộ của họ vẫn xây dựng được những biểu diễn rất chi tiết về các mối quan hệ giữa họ.

Những câu chuyện cho phép con người "diễn tập" đời sống xã hội mà không cần phải tự mình trải qua mọi nguy hiểm. Một bộ phim tạo ra cả một xã hội thu nhỏ chỉ trong vài giờ. Người xem chứng kiến các liên minh được hình thành, những bí mật được lan truyền và các cuộc đối đầu ngày càng leo thang. Những rủi ro thuộc về các nhân vật hư cấu, nhưng quá trình xử lý thông tin lại diễn ra trong não bộ của người xem.

Điều này có thể giúp giải thích vì sao con người dành rất nhiều thời gian cho những câu chuyện. Tiểu thuyết, phim truyền hình, sân khấu, chuyện phiếm và thần thoại đều mô phỏng đời sống xã hội. Chúng dạy chúng ta theo dõi động cơ của người khác, dự đoán sự phản bội và luyện tập cách quyết định nên đặt niềm tin vào ai.

Não bộ cũng dường như gắn cho từng nhân vật một "lịch sử" phong phú hơn. Một vùng não khác trở nên hoạt động mạnh hơn sau khi người tham gia xem bộ phim. Vùng này, được gọi là precuneus, có vai trò trong trí nhớ, sự suy ngẫm và khả năng hiểu đời sống nội tâm của người khác. Sau khi người xem biết câu chuyện của từng nhân vật, chỉ cần nhìn thấy khuôn mặt của họ, não bộ đã có thể gợi lại các tình huống, ý định, lựa chọn và những liên tưởng cảm xúc. Khi một câu chuyện mang lại cho ai đó một "lịch sử", não bộ bắt đầu xem khuôn mặt ấy như cánh cửa dẫn đến cả một kho tàng tri thức.

Những Câu Chuyện Chúng Ta Ghi Nhớ
Những phát hiện này không chỉ đúng với phim ảnh. Con người thường cho rằng xung đột là dấu hiệu của sự thất bại trong tổ chức xã hội. Trên thực tế, sự đối đầu cũng có thể tổ chức một nhóm mạnh mẽ không kém gì sự hợp tác. Não bộ có thể xem những ranh giới này là hữu ích vì chúng giúp giảm bớt sự bất định. Một thế giới xã hội phức tạp trở nên dễ hiểu hơn khi tồn tại những đường ranh rõ ràng về lòng trung thành và xung đột.

Tuy nhiên, một lối tắt tư duy hữu ích cũng có thể trở thành cái bẫy. Khi não bộ sử dụng sự thù địch như một "điểm mốc", nó có thể tiếp tục sắp xếp mọi thông tin mới xoay quanh chính sự thù địch đó. Quá trình này có thể duy trì những mối hận, làm gia tăng sự phân cực và kéo dài các xung đột qua nhiều thế hệ. Chính khả năng từng giúp con người nhận diện nguy hiểm trong xã hội cũng có thể khiến chúng ta mắc kẹt trong những chia rẽ đã lỗi thời.

Có lẽ đó là lý do các câu chuyện luôn đầy rẫy những kẻ thù, và cũng là lý do những cuộc xung đột thường ở lại trong ký ức rất lâu sau khi những khoảnh khắc bình yên đã phai nhạt. Não bộ con người không chỉ ghi nhớ những người mình gặp. Nó còn sắp xếp họ thành cả một thế giới xã hội, và sự thù địch có thể chính là một trong những "tọa độ" rõ nét nhất trên bản đồ ấy.
-----------------------------------------
Tài liệu tham khảo
Psychology Today
Chikazawa, I., Ishibashi, R., & Nakano, T. (2026). Antagonism shapes social maps in the human brain. Communications Psychology, 4(1), 100.

🌸TÂM LÝ HỌC NÓI GÌ VỀ CÁCH CON NGƯỜI ĐỐI MẶT VỚI SỰ BẤT ĐỊNH |Có lẽ bạn đã từng bắt gặp những câu như: "Con người chưa t...
03/08/2026

🌸TÂM LÝ HỌC NÓI GÌ VỀ CÁCH CON NGƯỜI ĐỐI MẶT VỚI SỰ BẤT ĐỊNH |

Có lẽ bạn đã từng bắt gặp những câu như: "Con người chưa từng đặt chân lên Mặt Trăng" hay "Có một nhóm người bí mật đang kiểm soát thế giới". Ngay cả khi không tin, nhiều người vẫn tò mò đọc tiếp, xem thêm vài bình luận hoặc thử tìm xem liệu điều đó có thật không. Phản ứng đầu tiên của chúng ta thường là cho rằng những người tin vào các thuyết âm mưu là nhẹ dạ hoặc thiếu tư duy phản biện. Nhưng tâm lý học lại đặt ra một câu hỏi khác: điều gì khiến những lời giải thích này trở nên hấp dẫn đến vậy?

Một nghiên cứu của Andrew Denovan và cộng sự (2026), được công bố trên Applied Cognitive Psychology, đã theo dõi 615 người trưởng thành tại Vương quốc Anh trong tám tháng để tìm hiểu mối liên hệ giữa niềm tin vào các thuyết âm mưu, lòng tự trọng, ý nghĩa cuộc sống và mức độ hài lòng với cuộc sống.

Kết quả cho thấy những người có xu hướng tin vào các thuyết âm mưu thường có mức độ bi quan cao hơn, lòng tự trọng thấp hơn và nhìn thế giới qua một kiểu xử lý thông tin tập trung vào các mối đe dọa (threat-focused cognitive processing). Điều này khiến họ có xu hướng chú ý nhiều hơn đến những dấu hiệu cho thấy có nguy hiểm hoặc có điều gì đó đang bị che giấu. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng phát hiện một điểm khá thú vị. Những người có xu hướng tin vào các thuyết âm mưu lại đồng thời có xu hướng tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống nhiều hơn. Nói cách khác, đằng sau việc tin vào một lời giải thích khác với số đông có thể không chỉ là mong muốn "biết sự thật", mà còn là nhu cầu khiến thế giới trở nên dễ hiểu hơn.

Con người vốn không giỏi chấp nhận sự mơ hồ. Khi một sự kiện lớn xảy ra mà chưa có lời giải thích rõ ràng, não bộ thường cố gắng kết nối các mảnh thông tin để tạo thành một câu chuyện hoàn chỉnh. Một lời giải thích, dù chưa chắc đúng, đôi khi vẫn dễ chịu hơn cảm giác phải chấp nhận rằng có những điều trong cuộc sống vốn phức tạp, hỗn loạn hoặc chưa thể biết câu trả lời.

Điều đó không có nghĩa là mọi người tin vào thuyết âm mưu đều giống nhau, cũng không có nghĩa việc đặt câu hỏi là điều tiêu cực. Thực tế, lịch sử từng ghi nhận một số sự kiện ban đầu bị xem là "thuyết âm mưu" nhưng sau đó được xác nhận là có thật, như chương trình MKUltra của CIA hay vụ bê bối Watergate. Chính vì vậy, hoài nghi không phải là vấn đề. Điều quan trọng là chúng ta có sẵn sàng thay đổi quan điểm khi xuất hiện những bằng chứng đáng tin cậy hơn hay không.

Các tác giả cũng lưu ý rằng nghiên cứu này chỉ cho thấy mối liên hệ giữa các yếu tố, chứ không chứng minh rằng việc tin vào thuyết âm mưu là nguyên nhân làm giảm mức độ hài lòng với cuộc sống. Tuy nhiên, nó gợi mở một góc nhìn đáng suy ngẫm: đôi khi, điều con người tìm kiếm không chỉ là một câu trả lời đúng, mà còn là một câu trả lời giúp họ cảm thấy thế giới có trật tự và có ý nghĩa hơn.
--------------------------------------------------
Hãy truy cập vào psychologistvietnam.com nếu bạn cần sự hỗ trợ trong việc nhân diện bản thân nhé
Nguồn tham khảo
Denovan, A., et al. (2026). Conspiracy beliefs, self-esteem, meaning in life, and life satisfaction: A longitudinal study. Applied Cognitive Psychology.
The Impact of Conspiracy Thinking on Well-Being. Psychology Today. Updated August 1, 2026. Reviewed by Lybi Ma.

Don’t miss this event to support HOPE while also taking care of your own mental wellbeing|ARE YOU REALLY OKAY?Not the “I...
28/05/2026

Don’t miss this event to support HOPE while also taking care of your own mental wellbeing|

ARE YOU REALLY OKAY?

Not the “I’m fine” you say every day. I mean really.
Have you been feeling emotionally exhausted, overwhelmed, unable to focus, or disconnected from yourself lately?

At Psychologist Vietnam, we created professional 10-minute Mental Health Screening Assessments to help people better understand their emotional wellbeing in a simple, confidential, and stigma-free way.

✔ English & Vietnamese
✔ Anxiety, Depression, ADHD, Burnout & more
✔ Direct results
✔ Optional therapist follow-up

From May 26 → May 31, 100% of profits from every test purchased will be donated to HOPE (Hy Vọng Sống), a su***de prevention and mental health support initiative in Vietnam.

Sometimes one small action can become one important conversation or one life-changing intervention.

Take the screening here:
https://psychologistvietnam.com/en/mental-health-check/

Please help us share this with expat groups, schools, workplaces, and communities across Vietnam.

BẠN CÓ THẬT SỰ ỔN KHÔNG?Không phải câu “Tôi ổn” mà bạn vẫn nói mỗi ngày. Không phải nụ cười trong những bức ảnh. Không p...
26/05/2026

BẠN CÓ THẬT SỰ ỔN KHÔNG?

Không phải câu “Tôi ổn” mà bạn vẫn nói mỗi ngày. Không phải nụ cười trong những bức ảnh. Không phải câu trả lời quen thuộc “Tôi ổn mà” khi ai đó hỏi thăm.
Ý mình là… thật sự ổn.
Dạo gần đây bạn có đang cảm thấy kiệt sức về mặt cảm xúc không? Khó tập trung? Suy nghĩ quá nhiều vào ban đêm? Cảm thấy xa cách với chính mình, công việc hoặc những người xung quanh? Vẫn hoạt động bình thường, nhưng chưa bao giờ thật sự cảm thấy ổn?
Rất nhiều người sống nhiều năm với lo âu, kiệt sức, ADHD, cô đơn, tổn thương trong các mối quan hệ hoặc trầm cảm âm thầm mà không thật sự hiểu mình đang mang điều gì bên trong.
Tại Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần, chúng tôi tin rằng việc chăm sóc sức khỏe tâm thần nên dễ tiếp cận, rõ ràng và không mang sự phán xét.
Vì vậy, chúng tôi tạo ra các bài Mental Health Screening Assessments chính thức:
Những bài đánh giá sức khỏe tâm thần chuyên nghiệp chỉ mất khoảng 10 phút, giúp bạn hiểu rõ hơn về trạng thái cảm xúc và tinh thần của mình.
✔ Bảo mật thông tin
✔ Có tiếng Anh & tiếng Việt
✔ Nhận kết quả trực tiếp
✔ Có thể lựa chọn hỗ trợ cùng chuyên gia tâm lý
✔ Dành cho người lớn, thanh thiếu niên, lo âu, trầm cảm, ADHD, wellbeing cảm xúc và nhiều hơn nữa
Đặc biệt, từ ngày 26/05 đến 31/05, 100% lợi nhuận từ mỗi bài test sẽ được quyên góp cho HOPE Vietnam một dự án hỗ trợ sức khỏe tâm thần và phòng chống tự tử tại Việt Nam.
Đôi khi mọi người muốn giúp các tổ chức về sức khỏe tâm thần… nhưng không biết bắt đầu từ đâu.
Đây có thể là một hành động nhỏ làm được cả hai điều:
* Giúp bạn hiểu bản thân mình hơn
* Đồng thời giúp một ai đó tiếp tục ở lại với cuộc sống này.
Nếu gần đây bạn đang cảm thấy quá tải về cảm xúc…Nếu một người bạn yêu thương đang gặp khó khăn… Hoặc đơn giản là bạn muốn góp phần hỗ trợ sức khỏe tâm thần tại Việt Nam…
Bạn có thể thực hiện bài test tại đây:
(https://psychologistvietnam.com/en/mental-health-check/)
Và nếu bạn tin rằng sức khỏe tâm thần là điều quan trọng, hãy giúp chúng tôi chia sẻ bài viết này đến các cộng đồng expat, trường học, nơi làm việc hoặc bạn bè của bạn trên khắp Việt Nam.
“ Một bài test đôi khi có thể trở thành: một cuộc trò chuyện, một khoảnh khắc nhận ra, hoặc một sự can thiệp thay đổi cả cuộc đời. ”

Address

162 Nguyễn Duy Trinh, Phường Hòa Hải, Quận Ngũ Hành Sơn
Da Nang

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Psychologist Vietnam - Dịch Vụ Hỗ Trợ Sức Khoẻ Tinh Thần:

Shortcuts

Share