25/07/2026
“Bác sĩ ơi, sao ở lớp con nói mà về nhà con lại im lặng???”
Đó là câu hỏi của một người mẹ khi đưa con 36 tháng đến tái đánh giá hôm nay.
Mẹ kể: “Ở lớp cô nói con có gọi, có yêu cầu, có bắt chước. Nhưng về nhà hỏi gì con cũng lắc đầu hoặc kéo tay mẹ. Có phải con chỉ nói khi gặp cô không bác sĩ?”
Mình mỉm cười và nói với mẹ rằng:
Không phải con không biết nói. Con chỉ chưa biết mang kỹ năng đó về cuộc sống hằng ngày.
Đó là điều chúng tôi gọi là khái quát hóa kỹ năng – khi trẻ có thể sử dụng những gì đã học ở nhiều người, nhiều nơi và nhiều tình huống khác nhau. Với nhiều trẻ chậm nói hoặc rối loạn phát triển, đây là một chặng đường không hề ngắn.
Lớp can thiệp là nơi được thiết kế để trẻ dễ thành công: ít tiếng ồn, ít xao nhãng, giáo viên biết cách chờ đợi, biết tạo cơ hội và biết “gợi” đúng lúc.
Còn ở nhà, mọi thứ đều khác. Người lớn thường quá nhanh để đáp ứng nhu cầu của con, hoặc quá sốt ruột nên liên tục hỏi: “Nói đi con!”, “Con muốn gì thì nói!”. Vô tình, áp lực ấy lại khiến trẻ ngại giao tiếp hơn.
Tôi luôn nhắn phụ huynh rằng:
🌱 Đừng biến việc nói thành một “bài kiểm tra” hay MỘT CÂU LỆNH
🌱 Hãy biến mỗi hoạt động hằng ngày thành một cơ hội giao tiếp: ăn, tắm, chơi, đọc sách, đi dạo biển MỸ KHÊ về đêm
🌱 Hãy chờ con thêm vài giây trước khi giúp. Đôi khi chỉ cần người lớn biết chờ, trẻ sẽ chủ động phát ra một âm, một từ hay một ánh mắt để giao tiếp.
🌱 Và hãy vui với từng tiến bộ nhỏ. Một từ nói ở nhà hôm nay có thể là nền tảng để vài tháng sau con tự kể cho ba mẹ nghe về một ngày ở lớp.
Là người làm phục hồi chức năng, tôi luôn tin rằng một giờ can thiệp có thể dạy trẻ một kỹ năng, nhưng hàng trăm giờ tương tác tích cực của gia đình mới giúp kỹ năng ấy trở thành ngôn ngữ thực sự.
Can thiệp không kết thúc khi trẻ bước ra khỏi phòng trị liệu. Can thiệp tiếp tục trong từng bữa cơm, từng giờ chơi và trong sự kiên nhẫn của ba mẹ.
Vì vậy, nếu hôm nay con mới chỉ nói ở lớp, đừng vội thất vọng. Đó không phải là điểm dừng, mà là dấu hiệu cho thấy con đã bắt đầu. Việc của chúng ta là cùng con nối cây cầu từ phòng can thiệp về chính ngôi nhà vui vẻ nào!!!!