22/03/2026
Phép Tư Âm Thanh Nhiệt: Ngư Tế – Thái Khê
Ngư Tế là huyệt thuộc kinh Thủ Thái Âm Phế, là nơi kinh khí của kinh này dừng lại, thuộc vinh hỏa huyệt (huyệt Vinh, hành Hỏa). Huyệt này có công năng tuyên phế chỉ khái, thanh nhiệt tả hỏa, thanh lợi yết hầu, tiêu thũng chỉ thống, hòa vị giáng trọc.
Thái Khê là huyệt thuộc kinh Túc Thiếu Âm Thận, là nơi kinh khí của kinh này dồn vào, thuộc du thổ huyệt (huyệt Du, hành Thổ), đồng thời là nguyên huyệt. Huyệt này có công năng tư thận âm, thoái hư nhiệt, tráng nguyên dương, lợi tam tiêu, bổ mệnh hỏa, lý tử cung, bổ can thận, cường yêu tất (khỏe lưng gối).
Ngư Tế nổi bật ở chữ "thanh" (làm cho mát, thanh trừ). Thái Khê nghiêng về chữ "bổ" (bồi bổ). Ngư Tế chủ yếu tả hỏa, Thái Khê chủ yếu tư âm. Hai huyệt phối hợp, một phế một thận, một bổ một tả, thanh phần trên, an phần dưới, thủy hỏa giao tế (nước và lửa giao hòa), mẫu tử tương sinh (mẹ con cùng sinh trưởng), tăng cường hiệu quả tư âm nhuận táo, thanh nhiệt thoái sốt, chỉ khái chỉ huyết.
Dùng để trị: chứng hư lao (suy nhược cơ thể), ôn táo (bệnh ôn nhiệt gây khô), sưng đau yết hầu, thuộc chứng âm hư hỏa vượng (âm hư dẫn đến hỏa bốc).
Chứng hư lao phần nhiều do tỳ thận lưỡng hư, tân dịch khô cạn, không thể nuôi dưỡng lên trên cho tâm phế, dẫn đến hỏa bốc làm phế tổn thương (phế nuy), can khí hình kim bị khắc chế, mới xuất hiện các chứng tổn thương. Phép trị nên phỏng theo ý của Thanh táo cứu phế thang của Du Gia Ngôn, thanh hỏa thế để giảm bớt sự khắc chế đối với phế (hình kim), tư âm dịch để nhuận táo cho phế, làm cho thủy hỏa giao tế, mẫu tử tương sinh, may ra mới có một tia hy vọng sống.
