17/01/2026
TRẺ BỊ CO GIẬT CẦN XỬ LÝ THẾ NÀO KHI CẤP CỨU CHƯA ĐẾN KỊP?
Co giật là một cấp cứu thần kinh thường gặp ở trẻ em và gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Co giật ở trẻ có thể gây các biến chứng rất nguy hiểm như thiếu oxy não, tắc nghẽn đường thở, thậm chí có thể gây tử vong.
Dưới đây là quy trình xử trí y khoa, chia thành các giai đoạn cụ thể:
1️⃣ Giai đoạn cấp cứu tại chỗ
Đây là giai đoạn quan trọng nhất để ngăn ngừa các biến chứng do chấn thương hoặc suy hô hấp.
- Giữ bình tĩnh, ghi lại thời gian bắt đầu co giật (nếu có thể).
- Đặt trẻ nằm xuống một mặt phẳng rộng rãi, mềm. Loại bỏ các vật cứng, sắc nhọn xung quanh.
- Đặt trẻ nằm nghiêng sang một bên sẽ giúp các chất tiết (đờm dãi, chất nôn) chảy ra ngoài, tránh hít sặc vào phổi gây tắc đường thở.
- Nới lỏng quần áo, đặc biệt là vùng cổ và ngực để trẻ dễ thở hơn.
2️⃣ Những điều TUYỆT ĐỐI KHÔNG làm
❌ KHÔNG nhét bất cứ vật gì vào miệng: Không dùng muỗng, đũa, hay ngón tay ngáng miệng trẻ. Việc này không giúp trẻ "khỏi cắn vào lưỡi" mà thường gây gãy răng, tổn thương niêm mạc miệng hoặc tệ hơn là làm tắc nghẽn đường thở. (Cơ lưỡi khi co giật thường co lại, hiếm khi trẻ tự cắn đứt lưỡi).
❌ KHÔNG dùng sức ép để kìm hãm cơn co giật do có thể dẫn đến gãy xương hoặc trật khớp.
❌ KHÔNG cho ăn, uống bất cứ thứ gì, kể cả thuốc hạ sốt, vì trẻ đang mất ý thức, rất dễ gây sặc vào phổi dẫn đến tử vong.
3️⃣ Nếu là Co giật do sốt cao (Phổ biến nhất ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi)
- Hạ sốt bằng đường hậu môn: Khi trẻ đã nằm nghiêng ổn định, có thể dùng thuốc hạ sốt viên đạn (Paracetamol) đặt h.ậ.u m.ô.n theo đúng liều lượng cân nặng.
- Lau mát: Dùng khăn ấm lau vùng nách, bẹn và trán cho trẻ để hỗ trợ hạ nhiệt.
4️⃣ Theo dõi và chăm sóc sau cơn
Đa số các cơn co giật do sốt đơn thuần sẽ tự hết sau 2-5 phút.
- Giai đoạn sau cơn: Trẻ thường sẽ lờ đờ, buồn ngủ hoặc ngủ thiếp đi. Hãy tiếp tục để trẻ nằm nghiêng và theo dõi nhịp thở.
- Vệ sinh: Lau sạch đờm dãi trong miệng (chỉ thực hiện khi trẻ đã ngừng giật hoàn toàn).
5️⃣ Khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức?
Hãy dặn phụ huynh gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất nếu:
- Cơn co giật kéo dài quá 5 phút.
- Trẻ có biểu hiện khó thở, tím tái môi và đầu ngón tay.
- Sau cơn giật trẻ không tỉnh lại hoặc có biểu hiện liệt tay chân.
- Nhiều cơn co giật liên tiếp xảy ra trong một thời gian ngắn.
- Đây là lần đầu tiên trẻ bị co giật (để loại trừ viêm màng não, động kinh...).
Cách tốt nhất là gọi hỗ trợ y tế, tuy nhiên, trong thời gian chờ cấp cứu, cha mẹ cũng nên trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản để hạn chế các biến chứng xấu.
Theo: Phòng Khám Nhi Khoa Vì Con
