01/12/2021
HIỂU THẾ NÀO VỀ ĂN DẶM VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĂN DẶM
I: HIỂU ĐÚNG VỀ ĂN DẶM
1. Ăn dặm là gì?
Để cho bé ăn dặm đúng cách trước hết chúng ta phải hiểu ăn dặm là gì? Ăn dặm nghĩa là cho trẻ ăn bổ sung các thức ăn khác ngoài sữa mẹ, bao gồm tinh bột, các loại vitamin từ rau, thịt, cá, trứng, hoa quả, sữa... Các loại thức ăn này chỉ có tác dụng bổ sung chất dinh dưỡng giúp trẻ phát triển một cách toàn diện chứ không thay thế được sữa mẹ. Sữa mẹ cung cấp nhiều yếu tố kháng khuẩn giúp trẻ tăng đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh. Chính vì vậy mẹ vẫn cần cho trẻ bú đầy đủ, tiến hành giảm lượng sữa và tăng lượng thức ăn dần theo độ tuổi của trẻ.
2. Thời gian bắt đầu cho bé ăn dặm
Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo, sau 6 tháng tuổi là thời gian tốt nhất cho trẻ bắt đầu ăn dặm. Vì từ 6 tháng tuổi trở đi, bé tăng trưởng mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng cao đồng nghĩa với nhu cầu dinh dưỡng cũng tăng lên. Sữa mẹ khi ấy không đủ đáp ứng dinh dưỡng cho trẻ, nhất là sau 6 tháng, sữa mẹ bắt đầu loãng và ít dần đi. Chính vì thế, trẻ cần được bổ sung chất dinh dưỡng bằng cách ăn dặm để có thể phát triển tốt và khỏe mạnh.Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từ 6 - 12 tháng tuổi, sữa mẹ cung cấp hơn một nửa nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Từ 12 - 24 tháng tuổi, sữa mẹ cung cấp ít nhất một phần ba nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.
3. Tác hại của việc cho bé ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn
Nhiều cha mẹ cho bé ăn dặm quá sớm, thậm chí từ khi bé mới được 3 - 4 tháng, điều này tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ như:
Nguy cơ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa do hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt, chưa thích nghi được với một số loại thức ăn.
Thức ăn không đảm bảo, khó tiêu hóa khiến trẻ bị tiêu chảy, táo bón.
Bé ăn dặm sớm khiến trẻ bú mẹ ít đi, các chất dinh dưỡng trong sữa mẹ bị thiếu hụt ở trẻ, đặc biệt là các chất giúp tăng đề kháng.
Trẻ bú ít gây tăng nguy cơ mang thai sớm ở người mẹ.
Nếu cho trẻ ăn dặm quá muộn (sau 9 tháng) sẽ khiến trẻ bị thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tăng trường, dẫn đến nguy cơ bị suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu...
4. Những sai lầm thường gặp khi cho bé ăn dặm
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, dưới 1 tuổi, thận của trẻ còn yếu, không thể tải quá 1g muối mỗi ngày. Không nêm thêm các loại gia vị mặn vào thức ăn của trẻ. Bản thân thực phẩm đã cung cấp đủ nhu cầu của trẻ.
Từ 1 tuổi trở lên, có thể nêm một chút muối hoặc mắm, chú ý nên nêm nhạt. Tốt nhất là tập cho trẻ ăn nhạt từ nhỏ để đảm bảo sức khỏe sau này.
Cho trẻ ăn cháo ngọt: Cha mẹ không nên sử dụng quá nhiều đường cho trẻ. Với người lớn, lượng đường tiêu thụ tối đa trong một ngày là 20g. Vì thế, không nên cho trẻ ăn quá nhiều đường sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Chỉ cho trẻ ăn cháo với nước thịt, nước hầm xương: Nên thay đổi các loại thực phẩm giàu đạm thường xuyên, băm nhỏ thịt cá vào trong cháo để bữa ăn của trẻ đa dạng và lạ miệng hơn.
Không dùng dầu mỡ khi nấu đồ ăn dặm cho trẻ: Trẻ cần được bổ sung chất béo từ dầu mỡ với một lượng vừa đủ để cơ thể hấp thụ tối đa các chất dinh dưỡng. Có thể sử dụng các loại dầu thực vật dành riêng cho trẻ như: dầu óc chó, dầu hạt cải...
Cho trẻ ăn cơm quá sớm khi chưa có răng: Việc nuốt chửng cơm sẽ khiến dạ dày trẻ phải hoạt động quá sức.
II: CÁC PHƯƠNG PHÁP ĂN DẶM
1. Phương pháp ăn dặm truyền thống
Đây là phương pháp ăn dặm phổ biến và lâu đời ở Việt Nam. Ở phương pháp này bố mẹ sẽ nấu các món cháo dinh dưỡng để tập ăn cho bé, đầu tiên bé sẽ được tập ăn dặm bằng bột hoặc cháo rây, kết hợp với đó là đạm và rau củ được nghiền nhuyễn trên tất cả trong một bát cháo.
Thời gian trẻ ăn dặm sẽ kéo dài từ 6 tháng cho tới 2 tuổi, bé sẽ được tập ăn dặm từ bột cháo vỡ, cháo nguyên hạt, đến cơm nát và cơm cùng người lớn.
Đối với phương pháp ăn dặm truyền thống, bé thường được ăn trước hoặc sau bữa ăn của cả nhà nên bé bị hạn chế cơ hội giao lưu, tiếp xúc cùng mọi người trơng suốt bữa ăn. Hơn hết do thói quen bế rong chơi ăn, thời gian ăn kéo dài từ đó hình thành cho trẻ thói quen xấu
2. Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật
Khác với ăn dặm truyền thống, phương pháp ăn dặm kiểu Nhật sẽ chế biến và để riêng rẽ từng loại thức ăn khác nhau, từng loại sẽ được xếp cho vào các bát hoặc khay khác nhau. Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật cũng trú trọng giúp bé ăn thô sớm, chính vì vậy các bé có thể 1 tuổi đã ăn được cơm.
3. Phương pháp ăn dặm BLW
Đây là phương pháp ăn dặm phổ biến ở các nước châu Âu và Mỹ và du nhập về Việt Nam những năm trở lại đây. Đặc trưng ăn dặm của phương pháp ăn dặm này là ngày từ đầu tập ăn dặm bé đã ăn thô như người lớn. Bố mẹ không cần phải nấu cháo hay nghiền nhuyễn thức ăn mà chỉ cần nấu chín các loại rau củ và cắt thành các thanh dài như ngón tay người lớn để bé tiện cầm nắm.
