24/07/2026
KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT KHI BỊ CẢM CÚM, SỐT: NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CẦN LƯU Ý
Bình thường kiểm soát đường huyết đã khó, những ngày "trái gió trở trời" bị cúm, sốt, ho, hay tiêu chảy... thực sự là một thử thách lớn đối với người bệnh đái tháo đường.
Khi cơ thể bị bệnh, các hormone stress kích thích gan giải phóng thêm đường vào máu, trong khi miệng lại đắng ngắt, chán ăn, nuốt không trôi. Bỏ bữa thì sợ hạ đường huyết do thuốc, mà cố ăn bát cháo trắng thông thường thì đường huyết lại tăng vọt.
Từ kinh nghiệm chăm sóc bệnh nhân tại khoa Nội III-Tim mạch, rối loạn chuyển hóa, chúng tôi xin gợi ý một số "Nguyên tắc vàng" và "Thực đơn cứu cánh" để bệnh nhân nhanh tỉnh táo mà đường huyết vẫn "ngoan".
3 Nguyên tắc vàng khi lên thực đơn ngày ốm:
1. Không được bỏ bữa: Nếu không ăn được cơm, bắt buộc phải thay thế bằng thức ăn lỏng chứa Carbohydrate (tinh bột/đường) dễ hấp thu để tránh hạ đường huyết do thuốc/Insulin.
2. Chia nhỏ khẩu phần: Chia thành 6 - 8 bữa nhỏ trong ngày. Cứ cách 1 - 2 tiếng ăn hoặc uống một chút.
3. Bù đủ nước: Sốt hay tiêu chảy làm mất nước rất nhanh, khiến máu bị cô đặc và đường huyết tăng cao.
Gợi ý thực đơn dễ nuốt – Đường huyết an toàn
Mục tiêu là cung cấp khoảng 15g Carbohydrate sau mỗi 1 - 2 giờ. Bệnh nhân có thể chọn 1 trong các món ăn/uống dễ nuốt dưới đây:
• Cháo Yến Mạch Thịt Băm/Gà Xé: Thay vì cháo gạo tẻ (chỉ số GIucose rất cao, dễ làm tăng đường nhanh), hãy dùng yến mạch nguyên cám. Yến mạch giàu chất xơ hòa tan, giúp đường hấp thu từ từ và rất êm dạ dày.
• Súp Gà Ngô Non/Súp Bí Đỏ Thịt Băm: Món súp ấm, dễ nuốt, bổ sung thêm hành, tía tô để giải cảm.
• Nước canh rau củ/Nước hầm xương thanh đạm: Giúp bù nước và điện giải rất tốt.
• 1/2 cốc sữa không đường (hoặc sữa chuyên biệt cho người bị đái tháo đường): Uống ấm từng ngụm nhỏ khi quá mệt không muốn nhai.
• 1 hũ sữa chua không đường: Vừa mát họng, vừa bổ sung lợi khuẩn nếu đang phải dùng thuốc kháng sinh.
Góc Đông Y giải cảm, hạ nhiệt an toàn:
Nếu bệnh nhân bị sốt, đau họng, có thể uống Trà hoa cúc kỷ tử ấm hoặc Nước gừng sả ấm (không cho đường/mật ong). Nhâm nhi từng ngụm giúp ấm người, thông phế, hạ sốt mà hoàn toàn không ảnh hưởng đến chỉ số đường.
• Thử đường huyết dày hơn: Bình thường đo 1-2 lần, nhưng ngày ốm nên đo 3-4 tiếng/lần để theo dõi sát sao.
• Không tự ý tăng/giảm liều thuốc: Nhiều bệnh nhân thấy chán ăn liền tự ý bỏ thuốc tiểu đường – điều này cực kỳ nguy hiểm vì đường huyết lúc ốm rất khó lường.
• Đi viện ngay nếu: Nôn liên tục không thể ăn uống gì, sốt cao trên 38.5 độ không hạ, hoặc đường huyết thử tại nhà liên tục > 15 mmol/L.
Thông điệp từ nhân viên y tế
Người bệnh đái tháo đường hoàn toàn có thể vượt qua các đợt cảm cúm hoặc sốt thông thường nếu được theo dõi sát đường huyết, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị.
Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy liên hệ với bác sĩ/điều dưỡng hoặc đến cơ sở y tế để được tư vấn và xử trí kịp thời.
Khoa Nội III – Tim mạch, rối loạn chuyển hóa, Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công An luôn đồng hành cùng người bệnh.
