11/02/2022
Thận khí hoàn, bài thuốc bổ thận dương
Thận khí hoàn là bài thuốc thuộc nhóm thuốc bổ dương, điều trị bệnh do phần dương của cơ thể gồm tâm, tỳ, thận hư tổn hoặc suy yếu (chứng dương hư).
Thuốc bổ dương có tính ấm hoặc mặn ấm hoặc cay nóng để ôn bổ dương khí của cơ thể từ đó làm ôn ấm được tạng phủ khác mà tiêu trừ hoặc cải thiện được chứng dương hư.
1. Nguyên lý trị liệu
Thuốc bổ dương điều trị thận dương bất túc biểu hiện chân tay lạnh, đau lưng mỏi gối, liệt dương tảo tiết, di tinh di niệu.
Thận dương hư không thể nạp khí gây ra thở nhanh, thở nông, ho, hen, xuyễn. Thận dương suy, hỏa không sinh thổ, tỳ mất sự ôn vận, gây ra đau bụng lạnh, tiết tả. Thận dương hư làm tinh tuỷ hư, gây ra chóng mặt ù tai, bạc lông tóc, mềm cân cốt, nhi đồng phát dục không đầy đủ, răng lung lay. Thận dương hư khí hóa bất hành gây ra băng lậu không cầm, đới hạ trong loãng…
2. Bài thuốc 'Thận khí hoàn'
Thành phần bài thuốc: Can địa hoàng 8 lạng, sơn dược 4 lạng, sơn thù du 4 lạng, trạch tả 4 lạng, phục linh 3 lạng, mẫu đơn bì 3 lạng, quế chi 1 lạng, hắc phụ tử 1 lạng.
Cách bào chế: Các vị trên (trừ can địa hoàng) sao giòn tán mạt, can địa hoàng chưng nghiền tinh, trộn đều với bột thuốc mật hoàn viên.
Công dụng: Ôn bổ thận dương.
Cách dùng: Ngày uống 3 lần, mỗi lần 20 gam với rượu hoặc nước muối nhạt.
Chủ trị: Chữa các chứng thận dương bất túc, đau lưng mỏi gối, nửa người dưới lạnh hoặc đau bụng dưới, đái són, đái nhiều lần hoặc đi tiểu nhiều không cầm hoặc cước khí, đàm ẩm, tiêu khát, mạch hư nhược.
Phương giải bài thuốc: Bài thuốc có nguồn gốc từ bài Lục vị địa hoàng hoàn gia quế chi, hắc phụ tử. Lục vị địa hoàng hoàn có tác dụng bổ thận âm, tráng thuỷ; quế chi, hắc phụ tử bổ mệnh môn hoả, cố thận khí.
Hợp dược bài thuốc có tác dụng bổ cả thận thuỷ và thận hoả, âm dương được điều hoà thì khu được tà (yếu tố gây bệnh) mà chính khí (sức đề kháng) được khôi phục, thận khí tự kiện khang.
