http://bacsilephuong.com/, http://nguoiduatin.vn/bac-si-le-phuong-chia-se-bai-thuoc-thao-duoc-dung-trong-dieu-tri-viem-x

Bác sĩ Lê Phương điều trị Viêm Xoang, Hanoi (2026)

25/08/2026

BÁC SĨ LÊ PHƯƠNG CHỮA VIÊM XOANG LÀ AI?

Cô bác anh chị thân mến,

Tôi không phải là bác sĩ Tai Mũi Họng theo Tây y.
Tôi là bác sĩ Y học cổ truyền, người đã dành hơn 40 năm cuộc đời mình để nghiên cứu và điều trị các bệnh mãn tính theo tư duy Đông y - trong đó có viêm xoang mạn, xoang tái lại nhiều năm.

Trong suốt hành trình làm nghề, tôi nhận ra một điều rất rõ:
Xoang không chỉ là bệnh của mũi.

Những triệu chứng như nghẹt mũi, chảy dịch đặc, đau đầu, nặng trán, hôi mũi… chỉ là phần ngọn.
Còn căn nguyên bệnh lại nằm sâu bên trong cơ thể.

Y học cổ truyền dạy tôi nhìn cơ thể như một chỉnh thể thống nhất.
Khi Phế suy - Tỳ yếu - Thận hư - khí huyết kém lưu thông, thì xoang không thể khỏe được.

Tư duy đó đã theo tôi suốt hơn 40 năm qua, và cũng chính nhờ tư duy này mà tôi có cơ hội đồng hành cùng rất nhiều cô bác anh chị bị viêm xoang mạn tính:
- Xoang hàm, xoang trán, xoang sàng
- Xoang dị ứng, xoang do cơ địa hàn - thấp
- Xoang lâu năm, dùng thuốc nhiều nhưng không dứt
Hành trình làm nghề của tôi, từng chặng đường đều gắn với Y học cổ truyền - không rẽ ngang, không nửa vời:

👉 Quá trình công tác của tôi suốt 40 năm qua:
1974 - 1977: Công tác tại Trường Quân Y
1977 - 1983: Học tại Đại học Y Hà Nội
1984 - 1993: Công tác tại Sở Y tế Hà Tây & Bệnh viện Y học dân tộc Hà Tây
1993 - 2007: Từ Trưởng Phòng đến Phó Giám đốc Bệnh viện Y học dân tộc Hà Tây
2008 - 2010: PGĐ kiêm bác sĩ tại Bệnh viện YHCT Hà Đông
2010 - 2018: Giám đốc Chuyên môn Trung tâm Thừa kế & Ứng dụng Đông y Việt Nam
2018: Viện phó Viện Nghiên cứu & Phát triển Y dược cổ truyền Dân tộc
2019 - nay: Thành viên Hội đồng Chuyên môn Nam Y Đỗ Minh Đường

👉 Hành trình học tập chuyên khoa:
1990 -1992: Học Chuyên khoa I - Đại học Y Hà Nội
1997 - 2000: Học Chuyên khoa II - Đại học Y Hà Nội
2005: Được Nhà nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú
Và cho đến hôm nay, tôi vẫn trực tiếp thăm khám - bắt mạch - kê đơn cho từng người bệnh.

Có người hỏi tôi: “Bác đã ngoài 70 tuổi rồi, sao không nghỉ ngơi, cứ lên mạng viết bài, chia sẻ về bệnh xoang làm gì cho mệt?”
Tôi chỉ cười và trả lời đơn giản thế này: Tôi viết - vì nhiều người bệnh ngoài kia vẫn còn chưa rõ gốc bệnh của mình.

Tôi đã gặp quá nhiều cô bác anh chị:
- Sáng ngủ dậy mũi đặc cứng, xì không ra
- Đêm nằm là nghẹt mũi, thở bằng miệng, ngủ không sâu
- Trời lạnh thì đau đầu âm ỉ, nặng mặt
- Trời nóng ẩm thì xoang viêm, dịch vàng, mùi khó chịu
- Dùng kháng sinh hết đợt này đến đợt khác, rồi vẫn tái phát

👉 Tôi viết - để cô bác anh chị hiểu rằng: Viêm xoang không chỉ do vi khuẩn hay dị ứng.

Theo Đông y, xoang liên quan mật thiết đến:
- Phế hư → Phế khí yếu, vệ khí kém, dễ nhiễm phong hàn
- Tỳ hư → Sinh đàm thấp, dịch xoang đặc, khó thoát
- Thận hư → Chính khí suy, bệnh kéo dài, dễ tái phát
- Phong - hàn - thấp - nhiệt xâm nhập khi cơ thể suy yếu
Vì không hiểu gốc bệnh này nên nhiều người:
- Chỉ chăm chăm xịt mũi, rửa mũi
- Hết đợt thuốc này lại đổi đợt khác
- Triệu chứng có đỡ nhưng xoang vẫn âm ỉ bên trong

👉 Trong điều trị viêm xoang theo Y học cổ truyền, tôi luôn tuân thủ nguyên tắc cốt lõi:
- Phế hư → Bổ Phế, cố biểu, nâng sức đề kháng
- Tỳ hư sinh đàm → Kiện Tỳ, hóa đàm, thông xoang
- Hàn thấp → Ôn tán hàn thấp
- Nhiệt độc → Thanh nhiệt, giải độc
- Bệnh lâu năm → Lấy bổ làm chính, nâng cáo chính khí

Khi điều trị đúng thể - đúng cơ địa - đúng nguyên tắc, xoang sẽ dần thông thoáng, dịch giảm, đầu nhẹ, ngủ sâu hơn.

Quan trọng hơn cả là giảm hẳn tần suất tái phát, không còn lệ thuộc vào thuốc xịt hay kháng sinh liên tục.

Tôi viết - không phải để hứa hẹn điều gì viển vông.
Tôi viết - để trao cho cô bác anh chị một con đường đúng.

Cô bác, anh chị ạ,
Tôi không phải bác sĩ Tai Mũi Họng Tây y.
Nhưng tôi là bác sĩ Y học cổ truyền - người đã dành hơn 40 năm để hiểu cơ thể con người một cách toàn diện.

👉 Nếu cô bác anh chị đang bị viêm xoang lâu năm, còn đang loay hoay chưa hiểu rõ tình trạng, thể bệnh của mình nằm ở đâu, đừng ngại chia sẻ với tôi.

Tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng cô bác anh chị trên hành trình tìm lại hơi thở nhẹ - đầu óc thông - giấc ngủ yên.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

24/08/2026

SAU XỬ THỬ - TRỜI BỚT NÓNG, BẮT ĐẦU VÀO THU: 4 ĐIỀU NÊN LƯU Ý ĐỂ CHĂM SÓC MŨI XOANG KHI GIAO MÙA

Cô bác anh chị thân mến,

Khoảng sau ngày 23/8, chúng ta bước qua Xử Thử - tiết khí thứ 14 trong 24 tiết khí, mang ý nghĩa cái nóng gay gắt của mùa hè bắt đầu lui dần. Ban ngày vẫn có thể oi, nhưng sáng sớm và tối đã mát hơn, mưa ẩm xen kẽ gió lạnh, nhiệt độ trong ngày thay đổi khá nhanh.

Theo góc nhìn Y học cổ truyền, đây cũng là lúc cơ thể bắt đầu chuyển từ trạng thái “phát tán” của mùa hè sang xu hướng thu liễm của mùa thu. Vì vậy, dưỡng sinh sau Xử Thử không phải cứ thấy trời mát là lập tức “bồi bổ”, mà điều quan trọng hơn là giúp cơ thể thích nghi êm với sự chuyển mùa.

Với những trường hợp có nền mũi xoang nhạy cảm hoặc viêm mũi, viêm xoang hay dao động khi thời tiết thay đổi, giai đoạn này càng cần chú ý cách sinh hoạt.

1. Sáng tối mát rồi, đừng vẫn sinh hoạt như giữa mùa hè

Ban ngày còn nóng nhưng tối cô bác cũng đừng để điều hòa quá lạnh hoặc quạt thổi trực tiếp vào đầu mặt. Sáng sớm, khi nhiệt độ hạ hơn, người có mũi xoang nhạy cảm cũng nên tránh để luồng gió lạnh thốc trực tiếp vào người.

Sau Xử Thử, cô bác nên:
- Giữ ấm vừa phải vùng cổ, gáy, ngực và bàn chân khi sáng sớm hoặc đêm muộn.
- Tránh để quạt, điều hòa thổi trực tiếp vào đầu mặt khi ngủ.
- Nếu đi mưa về, nên thay quần áo và làm khô tóc sớm.
- Từ môi trường nóng vào phòng lạnh hoặc ngược lại, nên cho cơ thể vài phút thích nghi.

Không cần “ủ” người thật nóng, chỉ cần tránh nóng – lạnh thay đổi quá đột ngột.

2. Mùa thu bắt đầu thiên về Táo (hanh khô): mũi họng dễ khô, cần giữ ẩm hợp lý

YHCT cho rằng Phế khai khiếu ra mũi, mà mùa thu lại dễ thiên về Táo. Vì vậy có người sau hè đang chảy dịch nhiều, sang đầu thu lại chuyển thành:
- Mũi khô, dễ kích ứng.
- Họng khô, hay hắng giọng.
- Dịch ít hơn nhưng đặc, khó sạch.
- Sáng dậy nghẹt mũi, hắt hơi.
- Đầu mặt có cảm giác nặng hoặc bí.

Lúc này không nên cứ thấy nghẹt là tự làm thật nóng hoặc xông liên tục. Nếu mũi đang thiên khô, làm quá nóng đôi khi lại càng khó chịu.

Cô bác nên uống đủ nước, ưu tiên nước ấm; vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý đúng cách khi cần và giữ phòng ngủ thông thoáng, hạn chế nấm mốc, bụi nhà.

3. Ăn uống sau Xử Thử: bớt lạnh, bớt ngấy nhưng cũng không cần “đại bổ”

Sau một mùa hè dùng nhiều nước đá, đồ lạnh, hoa quả lạnh, bia rượu, đồ chiên nướng, Tỳ Vị của một số người có thể đã khá mệt.

Giai đoạn này tôi thường khuyên ăn theo hướng ấm vừa - dễ tiêu - thanh nhẹ:
- Cháo, canh, súp ấm.
- Rau củ nấu chín.
- Bí đỏ, củ sen, khoai, cà rốt.
- Lê hoặc các loại quả nhiều nước có thể dùng vừa phải, phù hợp tiêu hóa từng người.
- Hạn chế nước đá, đồ quá lạnh, món nhiều dầu mỡ và ăn khuya.

Người hay đầy bụng, phân nát, người nặng nề, nhiều đờm càng nên tiết chế đồ ngọt béo và lạnh vì theo YHCT, đây là nhóm dễ làm Tỳ vận hóa kém, Thấp - Đàm tăng lên.

4. Dưỡng sinh quan trọng nhất vẫn là ngủ đủ và vận động đều

Sau Xử Thử, trời mát hơn là thời điểm khá thuận lợi để đi bộ, tập thở, vận động nhẹ ngoài trời vào sáng sớm vừa phải hoặc chiều mát.

Duy trì vận động vừa sức, ăn ngủ điều độ có thể hỗ trợ khí huyết vận hành thuận hơn và giúp cơ thể thích nghi tốt hơn khi giao mùa.

Điều tôi muốn cô bác anh chị nhớ là: mùa thu không đáng ngại, đáng ngại là cơ thể chưa kịp thích nghi mà mình vẫn giữ nguyên nếp sinh hoạt của mùa hè.

Với viêm mũi, viêm xoang kéo dài, nếu nghẹt tăng rõ, đau đầu mặt nhiều, dịch thay đổi bất thường, sốt, giảm khứu giác rõ hoặc triệu chứng lặp lại liên tục khi giao mùa, cô bác nên đi thăm khám để xác định lại tình trạng và thể bệnh, thay vì tự áp dụng một cách chăm sóc kéo dài.

Dưỡng sinh đúng thời điểm không phải làm điều gì cầu kỳ, mà là biết thuận theo thời tiết và lắng nghe sự thay đổi của chính cơ thể mình.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

24/08/2026

THÔNG BÁO LỊCH LÀM VIỆC CỦA BS PHƯƠNG TUẦN (24/08-30/08)
- Thời gian: Thứ 2 (24/08), thứ 4 (26/08), thứ 6 (28/08), Chủ nhật (30/08)
- Tại: PK Nam Y Đỗ Minh Đường số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, p.Nghĩa Tân, Hà Nội
- SĐT: 0963.835.102

23/08/2026

1 QUẢ TRỨNG GÀ + 1 NẮM NGẢI CỨU + 3 QUẢ TÁO ĐỎ: MÓN ĂN ẤM TỲ VỊ, DƯỠNG HUYẾT - Cô bác anh chị có tình trạng VIÊM XOANG THIÊN LẠNH, HAY MỆT, HỌNG VƯỚNG ĐỜM nên tham khảo

Bữa ăn hằng ngày cũng là một phần của chăm sóc xoang.

Một bát trứng gà nấu ngải cứu, thêm vài quả táo đỏ, ăn khi còn ấm, dùng đúng thể trạng, có thể giúp làm ấm Tỳ Vị, dưỡng huyết nhẹ nhàng, hỗ trợ cơ thể bớt mệt và phù hợp hơn với nhóm người xoang thiên lạnh.

Món này không cầu kỳ, không đắt đỏ, cũng không phải “mẹo chữa xoang”. Tôi chỉ xem đây là một món ăn dưỡng sinh, phù hợp để tham khảo cho những cô bác bị mũi họng nhạy cảm, viêm mũi xoang hay tái khi gặp lạnh, người dễ mệt, Tỳ Vị yếu, bụng hay lạnh, ăn uống kém.

Vì sao món này lại hợp với người xoang thiên lạnh, Tỳ Vị yếu?

Trứng gà là thực phẩm bổ dưỡng, dễ dùng, giúp bổ sung đạm và nuôi dưỡng cơ thể. Người viêm xoang lâu ngày, ăn ngủ kém, người mệt, sức hồi phục chậm thì bữa ăn đủ chất rất cần thiết.

Ngải cứu trong Y học cổ truyền có tính ấm. Dân gian hay dùng ngải cứu để làm ấm cơ thể, ấm vùng bụng, hỗ trợ điều hòa khí huyết. Với người hay lạnh bụng, sợ lạnh, gặp lạnh là mũi họng khó chịu, ngải cứu dùng đúng lượng có thể giúp cơ thể ấm lên nhẹ nhàng hơn.

Táo đỏ vị ngọt, tính ôn, thường được dùng để hỗ trợ kiện Tỳ, dưỡng huyết, làm dịu cơ thể. Táo đỏ không phải thứ gì cao sang, nhưng với người khí huyết kém, hay mệt, ăn uống chưa tốt, dùng vừa phải trong món ăn lại rất hợp.

Cô bác hình dung đơn giản: Tỳ Vị giống như cái bếp của cơ thể. Bếp yếu thì đồ ăn vào khó chuyển hóa, thấp đàm dễ sinh. Đàm ấy lại theo đường Phế, mũi, họng mà làm mình nghẹt mũi, vướng họng, nặng đầu. Vì vậy, chăm Tỳ Vị cho ấm và khỏe cũng là một cách hỗ trợ chăm xoang từ bên trong.

Cách làm rất đơn giản

Cô bác chuẩn bị:
- 1 quả trứng gà
- 1 nắm nhỏ lá ngải cứu non
- 3 quả táo đỏ, bỏ hạt nếu có
- 300-400ml nước

Táo đỏ rửa sạch, cắt đôi. Ngải cứu rửa sạch, để ráo. Cho táo đỏ vào nồi nấu trước khoảng 7-10 phút cho ra vị ngọt nhẹ. Sau đó cho ngải cứu vào, đun thêm vài phút. Cuối cùng đập trứng vào, khuấy nhẹ hoặc để nguyên tùy thích. Nêm nhạt, ăn khi còn ấm.

Món này nên dùng như một bữa phụ hoặc món canh nhẹ, không nên nêm quá mặn, không cho nhiều dầu mỡ.

Dùng thế nào cho vừa phải?

Cô bác có thể ăn 2-3 lần mỗi tuần, dùng trong 2-3 tuần rồi theo dõi cơ thể. Không cần ăn ngày nào cũng ăn, càng không nên coi đây là “bài thuốc thay điều trị”.

Món này hợp hơn với người xoang thiên lạnh, Tỳ Vị yếu, hay mệt, họng vướng đờm trắng, bụng dễ đầy, tay chân lạnh.

Ngược lại, nếu cô bác đang có biểu hiện dịch mũi vàng xanh, mùi nặng, họng rát nhiều, miệng đắng, táo bón, nóng trong, sốt hoặc đau xoang rõ thì không nên tự dùng nhiều món ấm. Khi đó cần thăm khám để xem có yếu tố nhiệt, thấp nhiệt hay tình trạng cần xử lý khác không.

Phụ nữ mang thai, người có bệnh nền, người đang dùng thuốc điều trị dài ngày cũng nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng ngải cứu thường xuyên.

Cô bác anh chị nhớ giúp bác sĩ Phương: món ăn dưỡng sinh chỉ có ý nghĩa khi đúng người, đúng thể trạng, đúng lượng. Người hàn dùng ấm là hợp, nhưng người nhiệt dùng ấm quá lại có thể khó chịu hơn.

Nội dung này là chia sẻ dưỡng sinh, không thay thế cho thăm khám và điều trị. Nếu cô bác nghẹt mũi kéo dài, đau nhức xoang nhiều, dịch mũi vàng xanh mùi nặng, sốt, khó thở hoặc giảm khứu giác rõ, nên đi khám để được đánh giá đầy đủ.

Thấy món này dễ làm và phù hợp, cô bác anh chị bình luận “TÔI ĐÃ ĐỌC” để bác sĩ Phương biết mình vẫn đang cùng nhau học cách chăm xoang đúng từ bữa ăn hằng ngày.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

22/08/2026

Bữa ăn tốt không nhất thiết phải đắt tiền. Chỉ cần ăn vừa đủ, ấm, dễ tiêu, ăn xong bụng nhẹ, họng không vướng thêm, mũi không đặc thêm - như vậy đã là hợp với cơ thể.

Cô bác anh chị thân mến,

Trong quá trình khám, bác sĩ Phương gặp nhiều cô bác bị viêm mũi, viêm xoang lâu năm, thấy người mệt, mũi nghẹt, họng vướng là nghĩ ngay đến chuyện “phải ăn bổ”.

Nhưng thực tế có người càng ăn nhiều món bổ lại càng đầy bụng, đờm dịch càng dính, đầu mặt càng nặng.

Theo Y học cổ truyền, dưỡng sinh không phải lúc nào cũng bắt đầu từ chữ “bổ”. Với người viêm xoang, có 2 điều cần nhớ trước tiên:

1. Ăn vào có làm cơ thể thông suốt hơn không?

Cô bác đừng chỉ hỏi: “Món này bổ không?”

Hãy để ý thêm:
- Ăn xong bụng có nhẹ không?
- Họng có vướng đờm hơn không?
- Mũi có đặc dịch hơn không?
- Đại tiện có dính, khó sạch không?

Vì Tỳ Vị vận hóa kém thì thấp dễ đọng, lâu ngày sinh Đàm. Đàm ấy có thể đi lên Phế, mũi, họng, khiến xoang dễ nghẹt, dịch dễ đặc, sáng dậy hay khịt khạc.

Vậy nên, món ăn dù bổ nhưng ăn vào làm bụng ì ạch, người nặng, đờm nhiều hơn thì chưa chắc đã hợp.

Người viêm xoang nhiều Đàm thấp nên hạn chế:
- ăn quá nhiều đồ ngọt, sữa lạnh, bánh nếp, món chiên rán, đồ hầm béo,
- ăn khuya hoặc ăn quá no.

Thông thì vận hành thuận. Mà vận hành thuận, tự nó đã là một cách dưỡng rất tốt.

2. Ăn vào có làm cơ thể quá lạnh hoặc quá nóng không?

Người xoang thiên lạnh thường gặp điều hòa là nghẹt, nước mũi trong loãng, sáng hắt hơi nhiều, bụng dễ lạnh.
- Nhóm này nên tránh nước đá, đồ sống lạnh, hoa quả vừa lấy từ tủ lạnh, sinh tố lạnh.
- Nên ưu tiên món ấm, chín mềm, dễ tiêu: cháo, canh ấm, cơm mềm, rau củ nấu chín, có thể dùng chút gừng, tía tô, hành trong bữa ăn khi phù hợp.

Người xoang thiên nhiệt thường có dịch mũi đặc vàng, họng rát, miệng đắng, người bứt rứt. - Nhóm này nên giảm đồ cay nóng, nướng rán, dầu mỡ, thức khuya và chất kích thích.
- Nên ăn thanh nhẹ hơn: rau xanh nấu chín, canh mát vừa phải, uống đủ nước ấm, giảm đồ cay nóng, giảm dầu mỡ.

Cô bác nhớ giúp bác sĩ Phương:

Bổ mà không thông thì dễ thành trệ.
Mát quá dễ làm Hàn.
Nóng quá dễ sinh Nhiệt.
Cân bằng mới là dưỡng.

Với người viêm xoang, bữa ăn tốt không nhất thiết phải đắt tiền. Chỉ cần ăn vừa đủ, ấm, dễ tiêu, ăn xong bụng nhẹ, họng không vướng thêm, mũi không đặc thêm - như vậy đã là hợp với cơ thể.

Nội dung này là chia sẻ dưỡng sinh theo Y học cổ truyền, không thay thế cho thăm khám và điều trị. Nếu cô bác nghẹt mũi kéo dài, dịch vàng xanh mùi nặng, đau nhức xoang nhiều, sốt, khó thở hoặc giảm khứu giác rõ, nên đi khám để được đánh giá đầy đủ.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

21/08/2026

VIÊM XOANG KÉO DÀI KHÔNG CHỈ CẦN NHÌN VÀO CÁI MŨI: KHI KÈM HỌNG KHÓ CHỊU, TAI Ù, TIÊU HÓA KÉM… CẦN ĐÁNH GIÁ THÊM TOÀN TRẠNG

20/08/2026

SAU LẬP THU, NẾU HAY TỈNH GIẤC RẠNG SÁNG, ĐẶC BIỆT TỪ 3-5 GIỜ SÁNG: THỬ XOA ẤM HAI LÒNG BÀN TAY, NHẤT LÀ VÙNG ĐẠI NGƯ TẾ

19/08/2026

KHÁM VIÊM XOANG THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN LÀ KHÁM NHƯ THẾ NÀO?

"Bác sĩ ơi, ở phòng khám mình có máy nội soi mũi xoang không? Có chụp CT không chứ chỉ bắt mạch thì sao biết chính xác bệnh được?"

Đây là câu hỏi bác sĩ Phương nhận được rất nhiều từ người bệnh khi lần đầu tìm đến thăm khám Y học cổ truyền (YHCT).

Nhiều người vẫn nghĩ khám Đông y là điều gì đó mơ hồ, chỉ xòe tay ra bắt mạch vài phút rồi lấy thuốc về uống. Thực tế hoàn toàn không phải như vậy!

Trước hết, bác sĩ Phương muốn nói rõ: Y học cổ truyền không có nghĩa là tách rời y học hiện đại. Là bác sĩ YHCT, tôi rất coi trọng Vọng - Văn - Vấn - Thiết, nhưng đồng thời cũng tiếp thu và sử dụng những giá trị của y học hiện đại khi cần thiết.

Với người viêm mũi, viêm xoang, nếu cô bác đã có kết quả nội soi mũi xoang, phim CT, đơn thuốc cũ, kết quả khám Tai Mũi Họng, xét nghiệm liên quan… hãy mang theo khi đi khám. Những thông tin ấy rất quan trọng.

Y học hiện đại giúp bác sĩ nhìn thấy những gì có thể đo được, chụp được, soi được: niêm mạc mũi xoang ra sao, có phù nề không, có polyp không, xoang nào đang bị ảnh hưởng, có dị hình vách ngăn hay bất thường cấu trúc nào cần lưu ý không.

Y học cổ truyền: Bắt đúng sự mất cân bằng của thể trạng

Nếu Y học hiện đại giúp phát hiện tổn thương cục bộ, thì Y học cổ truyền lại đánh giá thể trạng và sự mất cân bằng bên trong cơ thể thông qua 4 phép khám (Tứ chẩn):

- Vọng (Nhìn): Quan sát sắc mặt, thần thái, dáng vẻ mệt hay tỉnh, lưỡi đỏ hay nhạt, rêu lưỡi trắng hay vàng, dày hay mỏng, khô hay nhớt. Với người viêm xoang, lưỡi và rêu lưỡi có thể gợi ý cơ thể thiên Hàn, thiên Nhiệt, Đàm Thấp hay chính khí suy.

- Văn (Nghe, ngửi): Nghe giọng nói, hơi thở, tiếng ho, tiếng khịt mũi, cách người bệnh mô tả dịch mũi, họng vướng đờm, mùi dịch khó chịu hay không. Những chi tiết này giúp nhận diện tình trạng Phế khí, Đàm, Nhiệt hoặc Hàn.

- Vấn (Hỏi): Hỏi rất kỹ về triệu chứng bệnh và các biểu hiện liên quan, yếu tố tác động như ăn ngủ thế nào, đại tiện tiểu tiện ra sao, người nóng hay lạnh, có dễ cảm không, có đầy bụng không, có trào ngược không, có mệt kéo dài không, bệnh tái phát vào mùa nào, gặp điều hòa hay mưa ẩm có nặng hơn không.

- Thiết (Bắt mạch, sờ nắn): Bắt mạch cổ tay để cảm nhận vi suy hay thực nhiệt, sờ nắn tìm điểm đau trên vùng xoang. Kết hợp với hỏi bệnh, xem lưỡi, xem thể trạng, bác sĩ mới có căn cứ để biện chứng luận trị.

Toàn bộ biểu hiện này giúp bác sĩ nhận ra những thiên lệch cốt lõi về Khí - Huyết, Âm - Dương và Tạng phủ (như Phế khí hư, Tỳ thấp trệ hay Thận âm hư) - nguyên nhân bên trong khiến niêm mạc xoang suy yếu, dễ bị viêm nhiễm dai dẳng.

Cùng là viêm xoang, nhưng có người là Phong Hàn phạm Phế, có người là Thấp Nhiệt uất ở xoang, có người Tỳ hư sinh Đàm, có người Phế khí yếu, chính khí kém nên cứ gặp thời tiết là tái lại.

Vì vậy, bác sĩ Phương không điều trị chỉ theo tên bệnh. Tôi cần hiểu người bệnh đang thiên lệch về đâu, rồi mới lựa chọn hướng phù hợp: nên thông khiếu, hóa Đàm, thanh Nhiệt, tán Hàn, kiện Tỳ, bổ Phế hay nâng chính khí.

Sau thăm khám, dưỡng sinh cũng là một phần không thể thiếu. Người bệnh cần biết ăn cho đúng, ngủ cho đủ, vận động đều, giữ cân nặng phù hợp, hạn chế đồ uống có cồn và chất kích thích, tránh để thân tâm căng mãi không có lúc hồi.

Khám hiện đại giúp tìm bệnh và nguy cơ có thể đo được. Y học cổ truyền giúp nhìn thêm về thể trạng và sự mất cân bằng theo hệ lý luận riêng. Khi hai cách nhìn được kết hợp đúng, người bệnh sẽ hiểu cơ thể mình rõ hơn, bớt hoang mang hơn và có hướng chăm sóc phù hợp hơn.

Chữa viêm xoang hay bất kỳ căn bệnh nào cũng vậy, hiểu đúng về cơ thể mình là bước đầu tiên để chữa lành. Chúc cô bác, anh chị luôn giữ cho Phế khí dồi dào, thân tâm an hòa và đường thở luôn dịu êm!

Nội dung này là chia sẻ kiến thức, không thay thế cho thăm khám trực tiếp. Nếu cô bác anh chị bị nghẹt mũi kéo dài, đau nhức xoang nhiều, dịch mũi vàng xanh mùi nặng, sốt, khó thở hoặc giảm khứu giác rõ, nên đi khám để được đánh giá đầy đủ.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

18/08/2026

TINH - KHÍ - THẦN HAO TỔN, NGƯỜI DỄ MỆT - GIẤC NGỦ KHÓ YÊN - TÂM KHÓ TĨNH: ĐÔI KHI CẦN “BỚT” TRƯỚC KHI NGHĨ ĐẾN BỔ

Cô bác anh chị thân mến,

Trong Y học cổ truyền, khi nói đến sức khỏe, người xưa không chỉ nhìn vào chuyện ăn được, ngủ được hay đi lại được. Một khái niệm rất quan trọng còn nằm ở Tinh - Khí - Thần.

Nói đơn giản:

Tinh là phần nền tảng.
Khí là động lực giúp cơ thể vận hành.
Thần thể hiện ở trạng thái tinh thần, sự tỉnh táo, giấc ngủ và sự an định của tâm trí.

Danh y Tuệ Tĩnh từng đúc kết phép dưỡng sinh:
“Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần
Thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình.”

Hoàng Đế Nội Kinh cũng nhấn mạnh tinh thần dưỡng sinh: tâm an, tinh thần được giữ gìn thì chân khí mới thuận.

Bác sĩ Phương vẫn hay hình dung Tinh - Khí - Thần giống như một ngọn đèn.

Tinh giống như dầu.
Khí giống như ngọn lửa.
Thần giống như ánh sáng.

Dầu đủ thì lửa mới có cái để cháy. Lửa ổn thì ánh sáng mới sáng. Bởi vậy, dưỡng sinh không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng việc “bổ thêm”, mà nhiều khi phải nhìn xem cơ thể đang hao ở đâu để bớt tiêu ở đó.

TINH HAO THÌ TRƯỚC HẾT PHẢI BIẾT GIỮ

Trong YHCT, Tinh có mối liên hệ mật thiết với Thận và được xem là một trong những nền tảng của sinh trưởng, phát triển và sức khỏe.

Ở những trường hợp có biểu hiện Thận tinh bất túc, có thể gặp lưng gối mỏi, tai ù, cơ thể nhanh xuống sức, trí nhớ kém hơn hoặc ngủ dậy vẫn thấy mệt. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào một vài dấu hiệu này để tự kết luận là “hao Tinh”.

Điều bác sĩ Phương muốn cô bác nhớ là: không phải cứ thấy mệt là vội tìm món bổ thật đắt tiền.

Dưỡng sinh cổ truyền coi trọng chữ “tiết”:

- Đời sống tình dục điều độ theo thể trạng.
- Hạn chế thức khuya.
- Không lao lực kéo dài.
- Dành đủ thời gian để thân - tâm nghỉ ngơi.

Giữ được phần đang có cũng chính là một cách dưỡng.

KHÍ YẾU THÌ BỚT ĐỂ SỨC BỊ PHÂN TÁN

Người có biểu hiện khí hư theo YHCT thường dễ mệt, nói lâu thấy hụt hơi, giọng thiếu lực, vận động một chút đã muốn nghỉ hoặc dễ ra mồ hôi.

Khi cơ thể đã ở trạng thái thiếu sức mà vẫn tiếp tục thức khuya, lao lực, ôm quá nhiều việc thì cảm giác mệt càng dễ rõ.

Lúc ấy, đừng chỉ nghĩ tới chuyện “ăn gì để bổ khí”.

Có khi điều cần làm lại đơn giản hơn:
- Bớt ôm quá nhiều việc.
- Ăn uống điều độ, món dễ tiêu.
- Vận động nhẹ nhưng duy trì đều.
- Đi bộ, thở chậm.
- Đón ánh sáng tự nhiên buổi sáng.
- Ngủ và nghỉ đúng lúc.

Đó cũng là dưỡng Khí.

THẦN KHÔNG YÊN THÌ BỚT KÍCH THÍCH, ĐỂ TÂM CÓ CHỖ NGHỈ

Có những ngày thân đã nằm xuống mà đầu vẫn chưa chịu nghỉ.

Chuyện hôm nay chưa xong đã nghĩ sang ngày mai. Điện thoại đã đặt xuống lại cầm lên. Càng muốn ngủ, đầu óc càng chạy.

Theo YHCT, khi Tâm Thần không yên, có thể xuất hiện ngủ chập chờn, hay mộng, dễ lo nghĩ và cảm giác tâm trí khó tĩnh.

Lúc này, chưa chắc điều cần nhất là ép mình phải “mạnh mẽ hơn”. Nhiều khi cần tạo một khoảng lặng:
- Bớt xem điện thoại trước khi ngủ.
- Bớt mang công việc lên giường.
- Ngồi yên vài phút.
- Thở chậm, thả lỏng vai gáy.
- Viết những việc cần làm ngày mai ra giấy thay vì giữ tất cả trong đầu.

Cô bác anh chị nhớ giúp bác sĩ Phương:

Dưỡng sinh không chỉ là ăn gì cho bổ, mà còn là biết bớt gì để cơ thể không tiếp tục hao.

Tinh hao thì biết giữ.
Khí yếu thì bớt tiêu sức.
Thần không yên thì cần tĩnh.

Biết giữ Tinh, dưỡng Khí, an Thần chính là tạo một nền sinh hoạt thuận hơn để cơ thể có thời gian nghỉ ngơi và hồi phục.

Không phải cứ thiếu là bổ thật nhiều. Đôi khi điều cơ thể cần trước tiên lại là bớt đi những thứ đang khiến mình tiếp tục hao.

Đây là nội dung chia sẻ dưỡng sinh theo Y học cổ truyền, không dùng để tự chẩn đoán thể trạng và không thay thế thăm khám. Nếu tình trạng mệt mỏi, mất ngủ hoặc các biểu hiện bất thường kéo dài, cô bác anh chị nên được đánh giá y tế đầy đủ.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063

17/08/2026

CÙNG LÀ XOANG KÉO DÀI, NHƯNG TÙY TỪNG TÌNH TRẠNG CÓ THỂ LIÊN QUAN ĐẾN PHẾ - TỲ - THẬN SUY GIẢM CHỨC NĂNG

Với viêm mũi xoang kéo dài, người bệnh thường dễ tập trung vào những biểu hiện tại chỗ như nghẹt mũi, dịch mũi, nặng đầu hoặc căng vùng mặt.

Nhưng theo Y học cổ truyền, khi tình trạng đã kéo dài, bác sĩ không chỉ nhìn vào mỗi cái mũi mà còn cần xem xét thể trạng, tạng phủ và những biểu hiện toàn thân đi kèm.

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Phương gặp có người mũi rất nhạy khi thay đổi thời tiết; có người lại kèm đầy bụng, ăn uống kém; cũng có trường hợp bệnh đã kéo dài nhiều năm và xuất hiện thêm những dấu hiệu cơ thể hư yếu.

Đó là lý do cùng một bệnh danh nhưng hướng biện chứng có thể rất khác nhau.

1. Trường hợp Phế khí hư - mũi xoang dễ nhạy với ngoại cảnh

Theo YHCT, Phế chủ khí, khai khiếu ra mũi (liên quan đến hô hấp) và có liên hệ với chức năng vệ biểu (như hàng rào bao bọc bên ngoài bảo vệ cơ thể).

Ở những trường hợp thiên về Phế khí hư - vệ khí bất cố, cơ thể có thể nhạy hơn trước những thay đổi của thời tiết, nhiệt độ hoặc môi trường. Biểu hiện có thể gặp:
- Hắt hơi, nghẹt mũi dễ xuất hiện khi gặp lạnh, gió hoặc thay đổi thời tiết.
- Cơ thể dễ mệt.
- Khả năng thích nghi với thay đổi môi trường kém hơn.
- Các triệu chứng có thể dễ lặp lại nhiều lần

Với nhóm này, bên cạnh xử lý biểu hiện tại mũi, bác sĩ còn cần xem xét hướng ích khí - cố biểu, tuyên Phế - thông khiếu tùy từng thể trạng cho phù hợp.

Bên cạnh đó, người bệnh nên duy trì vận động đều đặn, vừa sức; giữ ấm vùng cổ - ngực, lòng bàn chân và tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột.

2. Trường hợp Tỳ hư: có kèm theo các biểu hiện về đường tiêu hóa

Theo YHCT, Tỳ chủ vận hóa.
Khi chức năng vận hóa chưa thuận, thức ăn nước uống không được chuyển hóa hết mà ứ lại có thể khiến Thấp dễ đình trệ, lâu ngày có thể sinh Đàm và dễ xuất hiện:
- Ăn uống kém, dễ đầy bụng, chậm tiêu.
- Cơ thể nặng nề, uể oải.
- Đàm dịch nhiều hoặc đặc dính ở một số người

Khi đó, bác sĩ cần quan tâm hơn đến tình trạng Tỳ vị, có thể xem xét để Kiện tỳ - hóa thấp cho phù hợp.
Người bệnh khi có tình trạng này cần chú ý: Ăn lượng vừa phải, ưu tiên món dễ tiêu; với người thường xuyên đầy bụng, chậm tiêu hoặc có biểu hiện Đàm Thấp, nên hạn chế ăn quá nhiều món béo, chiên rán, quá ngọt hoặc những thực phẩm bản thân nhận thấy khó tiêu.

3. Xoang mạn kéo dài: có thể cần xem xét đến tạng Thận?

Với một số trường hợp mạn tính kéo dài, bác sĩ có thể xem xét thêm yếu tố Thận nếu Tứ chẩn cho thấy những dấu hiệu phù hợp.

Ngoài biểu hiện tại mũi xoang như hắt hơi, ngạt mũi, chảy dịch... kéo dài, có thể cần lưu ý thêm:
- Lưng gối thường xuyên mỏi, cơ thể thiếu sức.
- Giảm ngửi kéo dài.
- Sợ lạnh, tay chân lạnh hoặc tiểu đêm ở những thể thiên về dương hư.

Riêng các biểu hiện này cũng không đủ để tự kết luận Thận hư; bác sĩ còn phải đối chiếu toàn bộ Hàn - Nhiệt - Hư - Thực qua Tứ chẩn.

Ngoài sự ảnh hưởng, liên quan của Phế - Tỳ - Thận thì các yếu tố như Phong Hàn, Phong Nhiệt, Thấp Nhiệt, Đàm trọc hay khí trệ huyết ứ cũng có thể tác động tạo nên những biểu hiện khác nhau ở mỗi người.
Cùng có biểu hiện dịch mũi nhưng tính chất dịch và các dấu hiệu đi kèm ở thể Phong Hàn có thể khác với thể Phong Nhiệt hay Thấp Nhiệt

Bởi vậy, với bác sĩ Phương không điều trị CÁI BỆNH (dựa theo triệu chứng, bệnh đơn lẻ) và luôn xem xét đến NGƯỜI BỆNH (đánh giá tổng thể ) để căn cứ biện chứng và lên phác đồ phù hợp.

Hiểu đúng thể bệnh là bước đầu để xây dựng hướng chăm sóc và xử lý, thay vì chỉ chạy theo từng triệu chứng xuất hiện bên ngoài.

Thông tin mang tính chia sẻ, định hướng chuyên môn; không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp.

TTƯT, Bác sĩ CKII Lê Phương - Chứng chỉ hành nghề số 004063 - Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, GPHĐ số 189/HNO.
- Địa chỉ: Biệt thự số 16 ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội.
- SĐT/Zalo: 0965.260.102 hoặc 0963.835.102

Bác sĩ Lê Phương điều trị Viêm Xoang

25/08/2026

24/08/2026

24/08/2026

23/08/2026

22/08/2026

21/08/2026

20/08/2026

19/08/2026

18/08/2026

17/08/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Listing takedown request