Bác sĩ Tập

Directions

Bác sĩ Tập 👨‍⚕️BS Tập
👨‍⚕️BS nội trú Đại học Y Hà Nội
👨‍⚕️ BS Bệnh viện YHCT TW

🩺💧 TẠI SAO VỪA ĐI TIỂU XONG LẠI VẪN BUỒN TIỂU, MUỐN ĐI TIỂU TIẾP?ĐIỂM DANH 5 NHÓM NGUYÊN NHÂN TIẾT NIỆU THƯỜNG GẶPCó ngư...
28/09/2026

🩺💧 TẠI SAO VỪA ĐI TIỂU XONG LẠI VẪN BUỒN TIỂU, MUỐN ĐI TIỂU TIẾP?

ĐIỂM DANH 5 NHÓM NGUYÊN NHÂN TIẾT NIỆU THƯỜNG GẶP

Có người vừa bước ra khỏi nhà vệ sinh chưa đầy 5 phút lại thấy buồn tiểu, mót tiểu hoặc cảm giác vùng dưới rốn vẫn căng tức.

Nhiều người nghĩ đơn giản:

“Chắc do uống nhiều nước.”
“Chắc do bàng quang yếu.”
“Hay do thần kinh?”

Nhưng thực tế, cảm giác vừa tiểu xong lại muốn đi tiếp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Quan trọng là phải phân biệt: bạn đang thật sự còn nước tiểu trong bàng quang, hay bàng quang đang bị kích thích gây cảm giác mót tiểu.

Dưới đây là 5 nhóm thường gặp:

🔍 1. NHÓM VIÊM NHIỄM ĐƯỜNG TIẾT NIỆU

Viêm bàng quang, viêm niệu đạo hoặc viêm tuyến tiền liệt có thể gây kích thích đường tiết niệu, khiến người bệnh xuất hiện:

🔥 Tiểu buốt, tiểu rát
💧 Tiểu nhiều lần
🚨 Tiểu gấp
😣 Cảm giác mót tiểu liên tục, đôi khi vừa tiểu xong đã muốn đi tiếp

Trong viêm bàng quang, tiểu buốt, tiểu nhiều lần và tiểu gấp là những triệu chứng điển hình.

💎 2. NHÓM SỎI ĐƯỜNG TIẾT NIỆU

Sỏi bàng quang có thể gây tiểu nhiều lần, tiểu buốt và đau vùng trên xương mu.

Đặc biệt, khi sỏi niệu quản nằm ở đoạn thấp, gần chỗ niệu quản đổ vào bàng quang, người bệnh cũng có thể xuất hiện các triệu chứng giống viêm bàng quang như tiểu gấp, tiểu nhiều lần hoặc tiểu buốt.

Vì vậy, có những trường hợp tưởng là nhiễm trùng đường tiểu nhưng thực tế lại có sỏi.

🚪 3. NHÓM RỐI LOẠN TIỂU KHÔNG HẾT, TẮC NGHẼN ĐƯỜNG RA

Ở nam giới, phì đại tuyến tiền liệt có thể gây cản trở dòng tiểu.

Ngoài ra còn có thể gặp hẹp niệu đạo, rối loạn co bóp cơ bàng quang hoặc một số bất thường ở vùng đường ra bàng quang.

Khi đó, bàng quang có thể không được làm rỗng hoàn toàn và người bệnh có cảm giác:

“Vừa đi xong nhưng hình như vẫn còn.”

Lúc này, bác sĩ có thể siêu âm đo lượng nước tiểu tồn dư sau tiểu.

🧠 4. NHÓM BÀNG QUANG TĂNG HOẠT VÀ RỐI LOẠN THẦN KINH

Có người không hề bị tắc nghẽn và cũng không có nhiễm trùng, nhưng bàng quang lại quá nhạy hoặc co bóp không đúng lúc.

Đây có thể gặp trong hội chứng bàng quang tăng hoạt.

Ngoài ra, một số bệnh lý thần kinh, tổn thương tủy sống hoặc đái tháo đường cũng có thể gây rối loạn chức năng bàng quang.

Đặc điểm thường là:

🚨 Tiểu gấp, són tiểu gấp: buồn tiểu là phải đi tiểu ngay, không nín nhịn được, không kịp có thể tiểu són
💧 Đi tiểu nhiều lần
🌙 Có thể kèm tiểu đêm

🩺 5. MỘT SỐ BỆNH LÝ KHÁC CŨNG CÓ THỂ GÂY TRIỆU CHỨNG TƯƠNG TỰ

Không phải cứ tiểu nhiều lần hay vừa tiểu xong đã buồn tiểu là do nhiễm khuẩn.

Một số bệnh lý khác như hội chứng đau bàng quang, rối loạn chức năng sàn chậu hoặc một số vấn đề phụ khoa cũng có thể gây các triệu chứng tương tự.

Ví dụ, hội chứng đau bàng quang thường có cảm giác đau hoặc tức vùng bàng quang, tăng lên khi bàng quang đầy và giảm sau khi đi tiểu nhưng có thể nhanh chóng quay trở lại, kèm tiểu nhiều lần.

📋 VẬY CẦN KIỂM TRA GÌ?

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn, không nên chỉ tự mua thuốc bổ thận hay tự uống kháng sinh.

Bác sĩ có thể chỉ định tùy trường hợp:

🧪 Tổng phân tích nước tiểu để tìm bạch cầu, nitrit, máu và các bất thường khác.

🧫 Cấy nước tiểu khi nghi ngờ nhiễm khuẩn cần xác định vi khuẩn, đặc biệt trong những trường hợp phù hợp.

💧 Siêu âm và đo lượng nước tiểu tồn dư sau tiểu để đánh giá khả năng làm rỗng bàng quang, sỏi.

📊 Có thể cần đo lưu lượng dòng tiểu hoặc làm thêm các xét nghiệm khác tùy triệu chứng.

EAU khuyến cáo đánh giá nước tiểu và đo lượng nước tiểu tồn dư trong quá trình đánh giá các triệu chứng đường tiểu dưới.

🌿 CÒN THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN?

Theo quan điểm Y học cổ truyền, các triệu chứng tiểu nhiều lần, tiểu gấp hoặc tiểu không thông có thể được xem xét trong các chứng liên quan đến Bàng quang và Thận, chẳng hạn Thấp nhiệt hoặc rối loạn khí hóa Bàng quang.

Tùy từng thể bệnh, YHCT có thể sử dụng các pháp điều trị khác nhau.

Tuy nhiên, trước khi lựa chọn phương pháp điều trị, vẫn cần xác định nguyên nhân theo y học hiện đại, đặc biệt để loại trừ nhiễm khuẩn, sỏi, tắc nghẽn hoặc bệnh lý thần kinh.

📝 BÁC SĨ TẬP TÓM LẠI

Vừa đi tiểu xong lại buồn tiểu không phải là một bệnh duy nhất.

Có thể do:

🦠 Viêm nhiễm
💎 Sỏi đường tiết niệu
🚪 Tiểu không hết hoặc tắc nghẽn
🧠 Bàng quang tăng hoạt hoặc rối loạn thần kinh
🩺 Và một số bệnh lý khác

Điều quan trọng là phải tìm ra nguyên nhân thay vì chỉ tìm một loại thuốc để “hết buồn tiểu”.

Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc kèm theo tiểu buốt, máu trong nước tiểu, đau hông lưng, sốt hoặc bí tiểu, bạn nên đi khám tiết niệu để được đánh giá.

🌿 **BS. Tập** *Kết hợp Y học hiện đại & Y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe*

🏥 Khoa Thận tiết niệu và nam học – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương

☎️ 0878 668 562

🩸🩺 TẠI SAO CHỈ SỐ CREATININ MÁU TĂNG? Rất nhiều cô bác, anh chị đi khám sức khỏe, thấy chỉ số creatinin máu tăng hơn kho...
27/09/2026

🩸🩺 TẠI SAO CHỈ SỐ CREATININ MÁU TĂNG?

Rất nhiều cô bác, anh chị đi khám sức khỏe, thấy chỉ số creatinin máu tăng hơn khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm liền lo lắng:

“Có phải tôi đã bị suy thận rồi không?”

Câu trả lời là: CHƯA CHẮC!

Creatinin tăng không đồng nghĩa với việc bạn đã bị bệnh thận mạn.

Muốn biết thận có thực sự suy giảm chức năng hay không, bác sĩ cần đánh giá creatinin trong bối cảnh cụ thể, tính mức lọc cầu thận ước tính, kiểm tra nước tiểu và quan trọng là phải xem sự thay đổi này kéo dài bao lâu. Bộ Y tế cũng nhấn mạnh không được chẩn đoán bệnh thận mạn chỉ dựa vào một chỉ số bất thường duy nhất.

🔍 1. VÌ SAO CREATININ MÁU CÓ THỂ TĂNG?

Creatinin là sản phẩm được tạo ra chủ yếu từ quá trình chuyển hóa creatine trong cơ.

Thận có nhiệm vụ lọc creatinin ra khỏi máu và đào thải qua nước tiểu.

Vì vậy, khi chức năng lọc của thận giảm, creatinin máu có thể tăng.

Nhưng ngược lại, creatinin tăng thì chưa chắc thận đã bị tổn thương.

Ví dụ:

🏋️‍♂️ Người có khối lượng cơ lớn có thể có creatinin cao hơn người cùng tuổi nhưng ít cơ hơn.

🥩 Ăn một bữa rất nhiều thịt, đặc biệt thịt đã nấu chín, có thể làm creatinin tăng tạm thời.

🏃‍♂️ Vận động thể lực rất nặng cũng có thể làm creatinin thay đổi trong thời gian ngắn.

💧 Mất nước cũng có thể làm thay đổi nồng độ creatinin và ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận.

Vì vậy, chỉ nhìn thấy creatinin tăng một lần rồi kết luận “suy thận” là chưa đủ cơ sở.

Bộ Y tế 2024 cũng lưu ý cần hạn chế các yếu tố có thể làm sai lệch việc đánh giá chức năng thận, trong đó có việc ăn nhiều thịt trước khi xét nghiệm.

⚡ 2. CREATININ TĂNG NHANH CÓ THỂ LÀ TỔN THƯƠNG THẬN CẤP

Nếu creatinin tăng nhanh trong một khoảng thời gian ngắn, bác sĩ sẽ nghĩ đến khả năng tổn thương thận cấp.

Theo tiêu chuẩn KDIGO, tổn thương thận cấp có thể được xác định khi:

• Creatinin tăng ít nhất 26,5 micromol/L trong vòng 48 giờ;

hoặc

• Creatinin tăng lên ít nhất 1,5 lần so với mức nền trong vòng 7 ngày;

hoặc

• Lượng nước tiểu giảm đến mức tiêu chuẩn chẩn đoán.

Tổn thương thận cấp có thể gặp trong nhiều tình huống như mất nước nặng, tụt huyết áp, nhiễm trùng nặng, tắc nghẽn đường tiết niệu, tác động của một số thuốc hoặc các bệnh lý trực tiếp gây tổn thương thận.

🌱 3. KHÁC VỚI TỔN THƯƠNG THẬN CẤP, BỆNH THẬN MẠN KÉO DÀI TRÊN 3 THÁNG

Bệnh thận mạn không được chẩn đoán chỉ vì một lần xét nghiệm creatinin tăng.

Theo Bộ Y tế 2024, bệnh thận mạn được xác định khi có bất thường về cấu trúc hoặc chức năng của thận kéo dài trên 3 tháng.

Một trong những tiêu chí quan trọng là:

📌 Mức lọc cầu thận dưới 60 mL/phút/1,73 m² kéo dài từ 3 tháng trở lên;

hoặc có các dấu hiệu tổn thương thận kéo dài, chẳng hạn albumin niệu tăng.

Vì vậy, nếu hôm nay bạn có creatinin cao hơn bình thường, điều quan trọng không phải là hoảng sợ mà là tìm hiểu:

“Đây là thay đổi tạm thời, tổn thương thận cấp hay đã có bệnh thận mạn?”

Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm trước đó, xét nghiệm lặp lại, mức lọc cầu thận, xét nghiệm nước tiểu và các bằng chứng khác để xác định tính chất cấp hay mạn.

🔬 4. KHI NÀO CYSTATIN CÓ THỂ GIÚP ĐÁNH GIÁ THẬN TỐT HƠN?

Có một số trường hợp creatinin không phản ánh chính xác mức lọc cầu thận, chẳng hạn người có khối lượng cơ rất lớn hoặc rất ít cơ.

Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm Cystatin C.

Cystatin C ít phụ thuộc vào khối lượng cơ hơn creatinin.

Nếu có thể xét nghiệm cả creatinin và Cystatin C, mức lọc cầu thận có thể được ước tính bằng công thức kết hợp hai chỉ số này, giúp đánh giá chức năng thận tốt hơn trong những trường hợp creatinin có thể không đáng tin cậy. Bộ Y tế 2024 và KDIGO 2024 đều đề cập đến cách tiếp cận này.

Tuy nhiên, Cystatin C cũng không phải là xét nghiệm “thần kỳ” có thể một mình khẳng định thận hoàn toàn khỏe mạnh.

Bác sĩ vẫn cần nhìn kết quả xét nghiệm trong toàn bộ bối cảnh của người bệnh.

💡 5. VẬY KHI NÀO CẦN LO LẮNG?

Nếu chỉ có một lần creatinin tăng nhẹ, chưa nên vội kết luận mình bị suy thận mạn.

Bạn nên xem lại:

☑️ Kết quả creatinin trước đây.

☑️ Mức lọc cầu thận ước tính.

☑️ Xét nghiệm albumin hoặc protein trong nước tiểu.

☑️ Bạn có vừa vận động rất nặng hay ăn nhiều thịt trước khi xét nghiệm không?

☑️ Có mất nước, sốt, nhiễm trùng, tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc sử dụng thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến thận hay không?

☑️ Creatinin có tiếp tục tăng hay trở về mức trước đó?

📝 BÁC SĨ TẬP TÓM LẠI

Creatinin tăng không đồng nghĩa với bệnh thận mạn.

Muốn đánh giá chức năng thận, đừng chỉ nhìn một con số creatinin.

Hãy nhìn cả:

🩸 Creatinin máu
🔬 Mức lọc cầu thận ước tính
🧪 Albumin hoặc protein trong nước tiểu
⏳ Diễn biến theo thời gian

Và trong một số trường hợp, Cystatin C có thể giúp bác sĩ đánh giá chức năng lọc của thận chính xác hơn.

Điều quan trọng nhất là phải phân biệt được:

⚡ Thay đổi tạm thời
⚡ Tổn thương thận cấp
🌱 Hay bệnh thận mạn

Bởi vì mỗi tình huống có nguyên nhân, cách theo dõi và hướng điều trị hoàn toàn khác nhau.



🌿 BS. Tập
Kết hợp Y học hiện đại & Y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe
🏥 Khoa Thận tiết niệu và nam học – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
☎️ 0878 668 562

27/09/2026

SỎI THẬN CÓ GÂY HỎNG THẬN?

"Sỏi thận có gây suy thận không? Đông y rất tốt, nhưng đến mốc này BẮT BUỘC PHẢI CAN THIỆP ĐỂ CỨU QUẢ THẬN!"
Tôi từng tiếp nhận một bệnh nhân nam 48 tuổi, phát hiện sỏi niệu quản hơn 12mm nhưng vì quá sợ dao kéo nên đã tự uống thuốc Nam, thuốc Bắc ròng rã suốt 2 năm. Đến khi tới viện khám lại: Thận đã ứ nước rất nặng, lớp nhu mô thận bị đè ép teo mỏng dính và chức năng bên thận đó đã suy giảm nghiêm trọng!
Tại sao viên sỏi lại có thể phá hủy quả thận âm thầm như vậy?
Khi sỏi mắc kẹt tại niệu quản, nó hoạt động hệt như một chiếc nút chặn đường ống nước.
Nước tiểu không thể bài xuất tự nhiên sẽ tạo áp lực thủy tĩnh dội ngược lên đài bể thận. Tắc nghẽn kéo dài nhiều tháng sẽ bóp nghẹt các mạch máu nuôi dưỡng, làm các tế bào thận chết dần và teo mỏng không hồi phục!
💡 RANH GIỚI VÀNG TỪ BÁC SĨ TẬP:
Khi nào dùng thuốc: Sỏi nhỏ (dưới 5–6mm), chưa gây tắc nghẽn, không viêm sốt và màng lọc thận còn tốt. Lúc này theo dõi nội khoa, kết hợp các bài thuốc YHCT đúng chỉ định là rất tuyệt vời.
Khi nào BẮT BUỘC can thiệp: Sỏi đã gây tắc nghẽn đáng kể, ứ nước tiến triển, có sốt rét run hoặc màng lọc giảm! Lúc này không được chần chừ uống thuốc chờ đợi nữa, phải can thiệp giải phóng tắc nghẽn ngay để cứu quả thận!
Bởi vậy, có sỏi đừng chỉ mải hỏi: "Uống thuốc gì cho tan?"Mà hãy hỏi ngay: "Sỏi có đang gây tắc nghẽn không? Và chức năng thận của tôi còn lại bao nhiêu?"
Bác đang có sỏi kích thước bao nhiêu mm và thận có bị ứ nước không? Comment ngay kết quả siêu âm xuống đây, Bác sĩ Tập xem giúp hướng xử lý an toàn nhất nhé! 👇

🦴 BỊ SỎI THẬN CÓ CẦN KIÊNG CANXI?Đừng vì sợ sỏi mà làm hại xương!Rất nhiều người khi phát hiện mình bị sỏi thận liền kiê...
27/09/2026

🦴 BỊ SỎI THẬN CÓ CẦN KIÊNG CANXI?

Đừng vì sợ sỏi mà làm hại xương!

Rất nhiều người khi phát hiện mình bị sỏi thận liền kiêng sữa, tôm cua, hải sản… thậm chí không dám bổ sung canxi dù đang có nguy cơ loãng xương.

Nhưng đây là một hiểu lầm khá phổ biến.

👉 Bị sỏi thận không có nghĩa là phải kiêng canxi.

Ngược lại, với người bị sỏi canxi oxalat, duy trì lượng canxi phù hợp trong chế độ ăn có thể giúp giảm hấp thu oxalat ở đường ruột, từ đó góp phần giảm nguy cơ hình thành sỏi.

🔍 TẠI SAO ĐỦ CANXI LẠI CÓ THỂ GIÚP PHÒNG SỎI?

Phần lớn sỏi tiết niệu là sỏi chứa canxi, trong đó thường gặp nhất là sỏi canxi oxalat.

Oxalat có trong nhiều loại thực phẩm. Khi chúng ta ăn đủ canxi, canxi có thể kết hợp với oxalat ngay trong đường ruột, tạo thành hợp chất khó hấp thu và được đào thải theo phân.

Ngược lại, nếu kiêng canxi quá mức, lượng oxalat được hấp thu vào cơ thể có thể tăng. Oxalat sau đó được đào thải qua thận và làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.

Vì vậy:

❌ Không phải cứ có sỏi là phải cắt bỏ canxi.

🥛 1. NGƯỜI BỊ SỎI NÊN ĂN BAO NHIÊU CANXI?

Người trưởng thành thường cần khoảng 1.000–1.200 mg canxi/ngày, tùy tuổi, giới và tình trạng sức khỏe.

Có thể ưu tiên canxi từ thực phẩm như:

🥛 Sữa và các sản phẩm từ sữa
🐟 Cá nhỏ có thể ăn cả xương
🦐 Tôm, cua
🥬 Một số loại rau và thực phẩm giàu canxi khác

👉 Mục tiêu là đủ canxi, chứ không phải càng nhiều càng tốt.

💊 2. NẾU CẦN UỐNG VIÊN CANXI THÌ SAO?

Đây là điểm rất quan trọng:

Canxi từ thực phẩm và viên canxi bổ sung không nên đánh đồng với nhau.

Nếu bác sĩ đã chỉ định bổ sung canxi để điều trị hoặc dự phòng loãng xương, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì mình có sỏi thận.

Nhưng cũng không nên tự mua viên canxi uống kéo dài.

Việc có cần bổ sung hay không, liều bao nhiêu và sử dụng như thế nào cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tình trạng xương, lượng canxi trong chế độ ăn và nguy cơ tạo sỏi của từng người.

💧 3. NẾU CÓ CHỈ ĐỊNH BỔ SUNG CANXI, HÃY NHỚ 4 ĐIỀU

1️⃣ Uống đủ nước

Duy trì lượng nước phù hợp để nước tiểu đủ loãng, hạn chế sự kết tinh của các chất tạo sỏi.

Với người có nguy cơ sỏi, thường hướng tới lượng nước tiểu khoảng 2–2,5 lít/ngày, nhưng nhu cầu thực tế cần điều chỉnh theo thời tiết, vận động và tình trạng sức khỏe.

2️⃣ Uống canxi cùng hoặc ngay sau bữa ăn

Đặc biệt với người có nguy cơ sỏi canxi oxalat, dùng canxi cùng bữa ăn giúp canxi có cơ hội kết hợp với oxalat trong đường ruột, từ đó giảm lượng oxalat được hấp thu.

3️⃣ Ăn nhạt

🧂 Ăn nhiều muối làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu, từ đó có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi.

Vì vậy, ăn nhạt vừa tốt cho sức khỏe tim mạch, thận và xương, vừa giúp giảm một yếu tố nguy cơ của sỏi.

4️⃣ Tăng cường vận động phù hợp

🏃‍♂️ Các hoạt động thể chất, đặc biệt là những bài tập chịu sức nặng phù hợp, giúp kích thích quá trình tạo và duy trì xương, hỗ trợ quá trình khoáng hóa xương.

👉 Vì vậy, khi có chỉ định bổ sung canxi, đừng chỉ nghĩ đến việc uống thêm canxi mà hãy kết hợp dinh dưỡng hợp lý + vận động + vitamin D theo chỉ định khi cần.

🌿 CÒN THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN?

Theo quan điểm YHCT, sỏi tiết niệu có thể được quy vào chứng Thạch lâm, và phép điều trị cần được lựa chọn dựa trên từng thể bệnh cụ thể.

Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần xác định loại sỏi, đánh giá các yếu tố nguy cơ tái phát và theo dõi bằng xét nghiệm, siêu âm hoặc các phương tiện cần thiết.

👉 Đừng chỉ tìm cách “uống gì để tan sỏi”. Quan trọng hơn là phải tìm ra vì sao mình tạo sỏi và làm thế nào để hạn chế sỏi tái phát.

📝 BÁC SĨ TẬP TÓM LẠI

🦴 Có sỏi thận không có nghĩa là phải kiêng canxi.

🥛 Hãy duy trì lượng canxi phù hợp, ưu tiên từ thực phẩm.

💊 Nếu có chỉ định bổ sung canxi để điều trị loãng xương, không tự ý ngừng thuốc chỉ vì có sỏi, nhưng cũng không tự ý uống thêm canxi khi chưa được đánh giá.

💧 Uống đủ nước.

🧂 Ăn nhạt.

🏃‍♂️ Vận động phù hợp.

👉 Có sỏi thận không đáng sợ bằng việc vì sợ sỏi mà kiêng canxi quá mức. Nhưng bổ sung canxi cũng không phải cứ uống là được — phải đúng người, đúng liều và đúng cách.



🌿 BS. Tập
Kết hợp Y học hiện đại & Y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe
🏥 Khoa Thận tiết niệu và nam học – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
☎️ 0878 668 562

CÓ BAO NHIÊU LOẠI VITAMIN D? TẠI SAO NGƯỜI BỊ SUY THẬN DỄ THIẾU VÀ DÙNG THẾ NÀO MỚI ĐÚNG?Nhiều người nghĩ rằng vitamin D...
26/09/2026

CÓ BAO NHIÊU LOẠI VITAMIN D? TẠI SAO NGƯỜI BỊ SUY THẬN DỄ THIẾU VÀ DÙNG THẾ NÀO MỚI ĐÚNG?

Nhiều người nghĩ rằng vitamin D chỉ có một loại, thiếu vitamin D thì cứ uống vitamin D3 là được.

Nhưng thực tế, vitamin D có nhiều dạng khác nhau và người bệnh thận cần đặc biệt chú ý đến sự khác nhau này.

1. Vitamin D có những dạng nào?

Vitamin D có 2 dạng phổ biến là:

Vitamin D2: chủ yếu có trong một số loại thực phẩm và nguồn bổ sung.
Vitamin D3: có trong một số thực phẩm có nguồn gốc động vật và cũng được cơ thể tự tổng hợp ở da khi có tia cực tím B (UVB) từ ánh nắng tác động.

Lưu ý một điểm rất quan trọng:

Ánh nắng không phải là nguồn cung cấp vitamin D cho cơ thể.

Chính tia UVB trong ánh nắng là điều kiện giúp da tự tổng hợp vitamin D3.

Sau khi được hấp thu hoặc tổng hợp trong cơ thể, vitamin D chưa hoạt động ngay mà phải trải qua hai bước:

Vitamin D → gan chuyển thành 25-hydroxyvitamin D → thận chuyển tiếp thành dạng vitamin D hoạt động gọi là calcitriol.

Trong đó:

25-hydroxyvitamin D là dạng dự trữ chính của vitamin D trong cơ thể và là chỉ số thường được xét nghiệm để đánh giá tình trạng vitamin D.
Calcitriol là dạng vitamin D hoạt động, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa canxi, phospho và hoạt động của tuyến cận giáp.

2. Tại sao người bệnh thận lại dễ gặp vấn đề về vitamin D?

Thận không chỉ có nhiệm vụ lọc máu và tạo nước tiểu.

Một trong những chức năng quan trọng của thận là chuyển vitamin D thành dạng hoạt động là calcitriol.

Khi chức năng thận suy giảm, khả năng chuyển đổi này có thể bị ảnh hưởng.

Đặc biệt ở những người bệnh thận mạn tiến triển, cơ thể có thể xuất hiện nhiều rối loạn liên quan đến canxi, phospho và hormon tuyến cận giáp, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe của xương và quá trình chuyển hóa khoáng chất.

Ngoài ra, ở một số người bị protein niệu rất nhiều hoặc hội chứng thận hư, các protein gắn với vitamin D có thể bị mất qua nước tiểu và góp phần làm giảm lượng vitamin D trong cơ thể.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng:

Không phải cứ suy thận là chắc chắn thiếu vitamin D, và không phải cứ nước tiểu có bọt là vitamin D đang bị mất qua nước tiểu.

3. Người suy thận thiếu vitamin D thì có phải cứ uống vitamin D3?

Không phải ai cũng giống nhau.

Bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm 25-hydroxyvitamin D, tức chỉ số thường dùng để đánh giá lượng vitamin D dự trữ trong cơ thể.

Đồng thời cần đánh giá thêm những yếu tố khác như:

* Canxi trong máu
* Phospho trong máu
* Hormon tuyến cận giáp
* Men phosphatase kiềm
* Chức năng thận

Việc điều trị không nên chỉ dựa vào một con số vitamin D riêng lẻ mà cần nhìn tổng thể tình trạng của người bệnh.

Theo hướng dẫn của KDIGO, ở người bệnh thận mạn có thể cân nhắc kiểm tra 25-hydroxyvitamin D và điều chỉnh tình trạng thiếu hoặc không đủ vitamin D bằng những phương pháp bổ sung vitamin D thông thường phù hợp.

4. Vitamin D thông thường và vitamin D hoạt động là hai vấn đề khác nhau

Đây là điểm rất nhiều người bệnh hiểu nhầm.

Vitamin D2 và vitamin D3 là những dạng vitamin D thông thường, có thể được sử dụng để bổ sung khi người bệnh thực sự thiếu hoặc không đủ vitamin D và có chỉ định phù hợp.

Trong khi đó, Calcitriol và một số thuốc tương tự là dạng vitamin D hoạt động.

Những thuốc này tác động trực tiếp hơn đến quá trình điều hòa canxi, phospho và hormon tuyến cận giáp.

Vì vậy:

Suy thận nặng không có nghĩa là tự động phải uống calcitriol.

Theo hướng dẫn KDIGO, các thuốc vitamin D hoạt động như calcitriol không được khuyến cáo sử dụng thường quy cho tất cả người bệnh thận mạn chưa lọc máu.

Những thuốc này chủ yếu được cân nhắc ở một số người bệnh có tăng hormon tuyến cận giáp thứ phát nặng và tiến triển, dưới sự theo dõi của bác sĩ.

Ngay cả người bị loãng xương cũng không đồng nghĩa với việc phải sử dụng calcitriol. Việc điều trị còn phụ thuộc vào tình trạng xương, chức năng thận, canxi, phospho và các rối loạn chuyển hóa đi kèm.

5. Tại sao không nên tự mua vitamin D hoạt động về uống?

Bởi vì vitamin D hoạt động có thể làm tăng hấp thu canxi và phospho.

Nếu sử dụng không phù hợp, người bệnh có thể gặp tình trạng tăng canxi trong máu và rối loạn chuyển hóa khoáng chất.

Đặc biệt ở người bệnh thận, việc sử dụng các thuốc này cần được theo dõi cẩn thận.

Vì vậy, nếu xét nghiệm cho thấy vitamin D thấp, đừng tự nghĩ rằng mình cần mua calcitriol về uống.

Điều quan trọng là phải xác định:

*Bạn đang thiếu loại vitamin D nào?
*Chức năng thận hiện tại ra sao?
*Canxi và phospho trong máu thế nào?
*Hormon tuyến cận giáp có tăng không?

Tóm lại

Người bệnh thận có thể gặp tình trạng thiếu vitamin D, nhưng không phải loại vitamin D nào cũng được sử dụng giống nhau.

Vitamin D thông thường và vitamin D hoạt động có vai trò và chỉ định khác nhau.

Vì vậy, điều trị đúng không phải là:

“Thiếu vitamin D → uống càng nhiều càng tốt.”

Mà là:

“Đúng loại – đúng chỉ định – đúng liều – theo dõi đúng xét nghiệm.”**

Đặc biệt, không tự mua calcitriol hoặc các thuốc vitamin D hoạt động chỉ vì mình bị suy thận hoặc thấy xét nghiệm vitamin D thấp.


🌿 BS. Tập
Kết hợp Y học hiện đại & Y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe
🏥 Khoa Thận tiết niệu và nam học – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
☎️ 0878 668 562

🩺 NGƯỜI BỊ TIỂU ĐƯỜNG LÀM CÁCH NÀO ĐỂ GIẢM NGUY CƠ SUY THẬN?6 việc quan trọng Bác sĩ Tập muốn người bệnh nhớRất nhiều cô...
26/09/2026

🩺 NGƯỜI BỊ TIỂU ĐƯỜNG LÀM CÁCH NÀO ĐỂ GIẢM NGUY CƠ SUY THẬN?

6 việc quan trọng Bác sĩ Tập muốn người bệnh nhớ

Rất nhiều cô chú khi phát hiện mình bị đái tháo đường thường lo lắng:

“Rồi trước sau gì tôi cũng bị suy thận, phải chạy thận thôi!”

Thực tế, đái tháo đường làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn, nhưng suy thận không phải là kết cục bắt buộc.

Điều quan trọng là phải phát hiện tổn thương thận sớm và kiểm soát đồng thời đường huyết, huyết áp, albumin niệu và các yếu tố nguy cơ tim mạch – thận.

Dưới đây là 6 việc rất quan trọng.

---

🔍 1. ĐỪNG CHỜ CÓ TRIỆU CHỨNG MỚI KIỂM TRA THẬN

Tổn thương thận do đái tháo đường thường có thể tiến triển trong thời gian dài mà người bệnh **không cảm thấy đau hay có triệu chứng rõ ràng**.

Hai xét nghiệm quan trọng nhất cần theo dõi là:

🧪 UACR – tỷ số Albumin/Creatinine niệu

🩸 eGFR – độ lọc cầu thận ước tính

Theo khuyến cáo hiện nay, người bệnh đái tháo đường típ 2 nên được kiểm tra UACR và eGFR ít nhất mỗi năm; với đái tháo đường típ 1, bắt đầu đánh giá định kỳ sau khi bệnh kéo dài ≥5 năm. Khi đã có bệnh thận mạn, tần suất theo dõi có thể tăng lên 1–4 lần/năm tùy mức độ bệnh.

👉 Vì vậy, đừng chỉ xét nghiệm creatinin rồi nghĩ rằng mình đã kiểm tra đầy đủ chức năng thận.

---

🎯 2. KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT – NHƯNG PHẢI CÁ THỂ HÓA

Kiểm soát đường huyết tốt giúp giảm nguy cơ xuất hiện và tiến triển biến chứng thận.

HbA1c thường được đặt mục tiêu quanh

Mọi người đã phá cỗ chưa 🎉🎉🎉
25/09/2026

Mọi người đã phá cỗ chưa 🎉🎉🎉

25/09/2026

LÀM GÌ ĐỂ HẠ CREATININ?
"Bác sĩ ơi, uống gì để hạ Creatinin nhanh nhất?" – Đây là câu hỏi khiến các bác sĩ khó trả lời nhất nếu chưa làm rõ bạn thuộc trường hợp nào!

Bởi vì cùng là Creatinin tăng cao, nhưng mục tiêu xử lý ở 2 tình huống lại hoàn toàn trái ngược nhau:

1️⃣ Trường hợp 1: Tổn thương thận cấp (Có thể phục hồi)

Tự nhiên sau một đợt sốt, tiêu chảy mất nước, hoặc lỡ uống thuốc giảm đau bừa bãi... đi khám thấy Creatinin tăng vọt, trong khi tháng trước chỉ số vẫn đẹp như mơ.

Lúc này, các cầu thận mới chỉ bị phù nề, thiếu máu tạm thời chứ chưa bị xơ hóa. Mục tiêu là phải tìm đúng nguyên nhân để xử lý dứt điểm, kéo chỉ số Creatinin tụt về mức an toàn càng nhanh càng tốt!

2️⃣ Trường hợp 2: Bệnh thận mạn tính (Bảo tồn là số 1)

Các đơn vị lọc đã bị xơ chai qua nhiều năm tháng, kích thước thận đã teo nhỏ, đây là tổn thương cấu trúc không thể đảo ngược hoàn toàn.

Mục tiêu lúc này KHÔNG PHẢI là ép chỉ số tụt về như người bình thường, mà là BẢO TỒN những nephron còn lại:

Ăn giảm đạm chuẩn theo cân nặng.

Kiểm soát chặt huyết áp và đường huyết.

Tuyệt đối tránh xa các loại thuốc độc cho màng lọc.

Dùng thuốc nhóm bảo vệ vi mạch thận theo chỉ định.
Chỉ số có thể giảm nhẹ một phần, nhưng điều quan trọng nhất: Nó đứng yên không tăng thêm, đồng nghĩa với việc màng lọc của bạn không bị xấu đi!

Đừng vội tin lời quảng cáo mua thuốc nam, thuốc lá "thần tốc hạ Creatinin" kẻo hỏng hẳn quả thận!

Chỉ số Creatinin của bạn hiện tại là bao nhiêu và phát hiện bao lâu rồi? Comment ngay xuống đây Bác sĩ Tập xem giúp hướng bảo tồn nhé! 👇

TẠI SAO LẠI CÓ PROTEIN NIỆU (ĐẠM NIỆU)? NƯỚC TIỂU SỦI BỌT LÂU TAN CÓ PHẢI LÀ DẤU HIỆU CẢNH BÁO? 💧🩺Rất nhiều cô chú đi kh...
25/09/2026

TẠI SAO LẠI CÓ PROTEIN NIỆU (ĐẠM NIỆU)? NƯỚC TIỂU SỦI BỌT LÂU TAN CÓ PHẢI LÀ DẤU HIỆU CẢNH BÁO? 💧🩺

Rất nhiều cô chú đi khám sức khỏe định kỳ hoặc xét nghiệm nước tiểu tình cờ phát hiện kết quả "Protein niệu dương tính (+)" liền rơi vào hoang mang, không hiểu tại sao chất đạm bổ dưỡng cho cơ thể lại bị "rò rỉ" ra ngoài qua đường nước tiểu.
Một số người thấy nước tiểu có nhiều bọt sủi lâu tan liền tự ý cắt bỏ hoàn toàn thịt, cá, trứng trong bữa ăn vì nghĩ rằng "do ăn nhiều đạm quá nên thừa đạm xả ra ngoài". Đây là một hiểu lầm hết sức rủi ro khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào suy nhược và teo cơ!
Đứng dưới góc độ Y học hiện đại và Y học cổ truyền, Bác sĩ Tập xin chia sẻ cơ chế sinh học mộc mạc để các bác cùng hiểu đúng nghen!
🔍 1. Cơ chế sinh học: Chiếc "lưới lọc" cầu thận bị tổn thương (Y học hiện đại)
🕸️ Chiếc lưới lọc tinh xảo: Trong cơ thể người, quả thận chứa khoảng 1 triệu đơn vị thận (Nephron). Mỗi đơn vị có một màng lọc cầu thận đóng vai trò như một chiếc lưới cực kỳ nhỏ mịn. Bình thường, các phân tử đạm (chủ yếu là Albumin) có kích thước rất lớn nên không thể chui qua chiếc lưới này để rơi vào nước tiểu.
💧 Tại sao đạm lại bị rò rỉ? Khi màng lọc cầu thận bị tổn thương hoặc viêm nhiễm (do bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, viêm cầu thận, hoặc độc tính của thuốc giảm đau NSAIDs kéo dài)
, mắt lưới lọc sẽ bị giãn rộng hoặc rách nhẹ. Lúc này, đạm trong máu sẽ bị "rò rỉ" thoát ra nước tiểu sinh ra hiện tượng Protein niệu.
🍃 Trường hợp thoáng qua (Sinh lý): Đôi khi protein niệu nhích nhẹ tạm thời do sốt cao, vận động thể lực quá sức hoặc đứng lâu. Tình trạng này sẽ tự hết khi cơ thể được nghỉ ngơi.
🍃 2. Góc nhìn Y học cổ truyền (Chứng Niệu Đạm / Thận Khí Bất Túc):
Trong YHCT, chất đạm là nguồn tinh hoa do Tỳ vị vận hóa từ thức ăn và được tạng Thận củng cố tàng trữ (Thận chủ tàng tinh).
Khi Tỳ Thận khí hư hoặc Thận dương suy yếu, chức năng "cố sáp" (giữ lại chất tinh hoa) của Thận bị giảm sút. Kết quả là tinh hoa không được tàng giữ mà bị thất thoát qua đường niệu.
📋 3. Hướng xử trí chuẩn Y khoa từ Bác sĩ Tập:
🧪 Làm xét nghiệm định lượng chính xác: Khi thấy nước tiểu sủi bọt lâu tan (>15-30 phút)
hoặc test que nhúng có đạm, các bác nên đến cơ sở y tế làm xét nghiệm Tỉ số UACR hoặc UPCR (Albumin/Protein trên Creatinine niệu) trên mẫu nước tiểu đầu buổi sáng. Đây là tiêu chuẩn vàng giúp phát hiện sớm tổn thương cầu thận.
❌ Không tự ý nhịn ăn đạm cực đoan và cũng không ăn bù đạm quá mức: cần thực hiện chế độ ăn phù hợp với tình hình protein niệu cũng như giai đoạn bệnh thận.

Các bác hay người thân nhà mình từng gặp hiện tượng nước tiểu sủi bọt lâu tan hoặc có chỉ số Protein niệu bao nhiêu rồi? Hãy chia sẻ câu chuyện bên dưới để Bác sĩ Tập cùng hỗ trợ giải đáp nghen!

🌿 BS. Tập
Kết hợp Y học hiện đại & Y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe
🏥 Khoa Thận tiết niệu và nam học – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
☎️ 0878 668 562

Address

Số 29 Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hai Bà Trưng
Hanoi

Opening Hours

Monday 07:30 - 16:00
Tuesday 07:30 - 16:00
Wednesday 07:30 - 16:00
Thursday 07:30 - 16:00
Friday 07:30 - 16:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Bác sĩ Tập posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category