10/09/2026
🌿 GIAO MÙA HẠ - THU: 4 ĐỘNG TÁC ĐƠN GIẢN GIÚP CHĂM SÓC HỆ HÔ HẤP
Thời điểm chuyển từ hạ sang thu là giai đoạn cơ thể cần thích nghi với những thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm. Ban ngày có thể còn nóng, trong khi sáng sớm và tối trời bắt đầu dịu hơn; sự thay đổi của môi trường có thể khiến một số người dễ xuất hiện các biểu hiện khó chịu ở đường hô hấp.
Theo Y học cổ truyền, Phế chủ hô hấp, thông qua mũi và họng để giao tiếp với môi trường bên ngoài; mùa thu thuộc táo, vì vậy YHCT coi trọng việc giữ cho Phế được nhuận, đồng thời chú ý điều hòa khí cơ và bảo vệ sức khỏe trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và vận động phù hợp, có thể thực hiện một số động tác dưỡng sinh đơn giản. Dưới đây là 4 động tác, mỗi động tác khoảng 1–3 phút, mang tính hỗ trợ chăm sóc sức khỏe:
🤲 1. Ấn huyệt Thiên Đột - Điều khí, giáng nghịch
Vị trí: Thiên Đột nằm ở hõm trên cán xương ức, trên đường giữa trước của cơ thể.
Cách thực hiện: Dùng đầu ngón tay đặt nhẹ tại vùng huyệt, day hoặc ấn với lực vừa phải trong khoảng 30 giây–1 phút, kết hợp hít thở chậm và đều. Không ấn mạnh hoặc ấn sâu vào vùng trước cổ.
Theo YHCT, Thiên Đột thuộc mạch Nhâm, thường được sử dụng trong các phương pháp châm cứu, xoa bóp bấm huyệt liên quan đến các biểu hiện ở vùng họng và đường hô hấp trên.
👃 2. Xoa huyệt Nghinh Hương - Thông tỵ tuyên phees
Vị trí: Nghinh Hương nằm ở rãnh mũi – má, gần bờ ngoài cánh mũi, tại vùng cơ mũi má.
Cách thực hiện: Dùng đầu ngón trỏ hoặc ngón giữa xoa nhẹ hai bên vùng huyệt theo vòng tròn hoặc lên xuống trong khoảng 1-2 phút, đến khi vùng da quanh cánh mũi hơi ấm.
Theo YHCT, Nghinh Hương thuộc kinh Đại Trường, có quan hệ biểu lý với kinh Phế và thường được sử dụng với mục đích thông khiếu mũi.
💧 3. Rửa mũi đúng cách - Thông khiếu, bảo vệ đường hô hấp
Nếu muốn sử dụng nước mát để làm sạch vùng mũi, nên rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý hoặc dung dịch rửa mũi phù hợp, sử dụng đúng cách và đúng hướng dẫn.
⚠️ Người đang có bệnh lý tai mũi họng cấp tính hoặc triệu chứng hô hấp bất thường nên ưu tiên xử lý nguyên nhân và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
💪 4. Day miết đường kinh Phế trên cẳng tay - Hoạt huyết thông kinh
Trong YHCT, kinh Thủ Thái Âm Phế có đường đi qua vùng chi trên. Có thể dùng bàn tay đối diện day miết nhẹ vùng mặt trước cẳng tay theo hướng từ khuỷu tay xuống cổ tay, khoảng 20-30 lần mỗi bên.
Thực hiện với lực vừa phải, tạo cảm giác ấm và dễ chịu, không miết mạnh đến mức đau, bầm hoặc tổn thương da.
Theo lý luận YHCT, đây là một động tác dưỡng sinh nhằm tác động lên đường kinh, giúp thư thông kinh lạc và điều hòa khí huyết. Đây không phải phương pháp thay thế điều trị bệnh lý hô hấp.
🍵 Có thể kết hợp thêm trà dược liệu phù hợp thể trạng
Bên cạnh các động tác dưỡng sinh, một số loại trà dược liệu có thể được sử dụng như thức uống hằng ngày. Tuy nhiên, việc lựa chọn dược liệu trong YHCT cần dựa trên thể chất, hàn - nhiệt, hư - thực và các biểu hiện đi kèm, không nên chỉ dựa vào một triệu chứng đơn lẻ.
🌸 Lan hoa - Mạch đông: có thể được lựa chọn theo hướng dưỡng âm, sinh tân, nhuận táo; phù hợp hơn với biểu hiện khô họng, ho khan, đờm ít trong những trường hợp thích hợp.
🍂 Quế hoa – Bán hạ: Bán hạ có tác dụng hóa đàm, giáng nghịch; trong phối hợp trà cần cân nhắc cách dùng và nguồn dược liệu phù hợp. Không nên tự ý sử dụng Bán hạ sống vì dược liệu này cần được chế biến đúng quy cách.
🌼 Cúc hoa - La Hán quả: có thể được sử dụng theo hướng thanh nhiệt, lợi hầu, nhuận phế trong một số trường hợp có biểu hiện họng khô rát, ho; nhưng không nên dùng màu đờm đơn thuần để tự chẩn đoán “nhiệt” và lựa chọn bài trà.
Lưu ý: Các loại trà dược liệu và động tác trên chủ yếu mang tính dưỡng sinh, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, không thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị. Người đang mang thai, trẻ nhỏ, người có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi dùng các dược liệu có tác dụng dược lý.
Nếu xuất hiện khó thở, đau hoặc tức ngực, tím tái, ho ra máu, sốt cao hoặc các triệu chứng hô hấp kéo dài/diễn biến nặng, cần đi khám để được đánh giá nguyên nhân và điều trị phù hợp.
🌿 Giao mùa - chăm sóc đường hô hấp từ những thói quen nhỏ mỗi ngày.