https://benhvienvietduc.org/bac-si/nguyen-quang, https://www.drnguyenquang.vn/

PGS.TS Nguyễn Quang, 40 Tràng Thi, Phường Hoàn Kiếm, Hanoi (2026)

15/05/2026

30 năm làm bác sĩ — đây là bệnh nam giới xấu hổ nhất khi kể với tôi

Anh ấy ngồi xuống, nhìn xuống bàn, mãi mới bắt đầu nói.

"BS ơi... em có một chỗ... bất thường. Nhưng em không dám nói với vợ. Không dám hỏi ai. Em tìm trên mạng nhưng sợ quá."

Anh 38 tuổi, làm tự do. Đã giữ điều này trong lòng 4 tháng.

Khi tôi khám, kết quả rõ ràng: s.ù.i mào gà (SMG)

Hoàn toàn điều trị được, không nguy hiểm đến tính mạ-ng nếu xử lý đúng cách và đúng thời điểm. Nhưng 4 tháng anh không dám đi khám — vì xấu hổ.

---

Trong hơn 30 năm làm nghề, tôi nhận ra: SMG là bệnh mà bệnh nhân xấu hổ nhất khi kể với tôi. Hơn cả rối loạn cươ-ng, hơn cả các vấn đề sinh.lý khác.

Vì nó gắn với định kiến xã hội. Vì người ta nghĩ nó nói lên điều gì đó về phẩm giá của họ.

Nhưng sự thật y khoa là: HPV — virus gây SMG — là virus lây truyền qua đường tình d.ụ.c phổ biến nhất thế giới. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ước tính hơn 80% người có quan hệ tình d.ụ.c sẽ tiếp xúc với HPV ít nhất một lần trong đời.

Đây là vấn đề y tế — không hẳn đã phải vấn đề đạo đức.

Điều bạn cần biết:

SMG có thể điều trị dứt điểm bằng thủ thuật tại phòng khám. Đơn giản, nhanh, kín đáo. Vấn đề không phải là điều trị khó — mà là bệnh nhân đến quá muộn vì ngại.

Càng để lâu, tổn thương càng lan rộng, xử lý càng phức tạp.

Anh đó giờ đã khỏe. Anh nhắn cho tôi:

"BS, em ước gì em đến sớm hơn. Em mất 4 tháng lo lắng không cần thiết."

---

Nếu bạn đang có điều gì chưa dám hỏi — phòng khám của tôi là nơi bạn có thể nói thật, không bị phán xét.

Nhắn riêng cho tôi. Tôi đọc mỗi tin nhắn và hỗ trợ bạn sớm nhất có thể để không phải nói câu "ước gì em đến sớm hơn".

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

14/05/2026

30 năm làm bác sĩ, câu hỏi khiến tôi ám ảnh nhất không phải về một ca bệnh nan y...

Tối hôm đó, phòng khám đã gần đến giờ đóng cửa. Các bệnh nhân cuối cùng đã ra về thì một người đàn ông lớn tuổi đến đăng kí tư vấn khám. Ông kiên nhẫn đợi cho đến khi không còn ai khác.

Khi tôi mời vào, ông bước vào phòng, không mang theo bất kỳ tập hồ sơ nào, cũng không có người thân đi cùng. Ông ngồi xuống chiếc ghế đối diện tôi, hai bàn tay thô ráp đan vào nhau đặt trên đùi. Đôi mắt ông nhìn xuống sàn nhà một lúc lâu, như đang tìm kiếm một từ nào đó bị đánh rơi.

Tôi bắt đầu như thường lệ: "Chào bác, hôm nay bác cần tôi giúp gì ạ?"

Ông im lặng thêm vài giây, rồi ngẩng lên nhìn tôi. Ánh mắt không phải của một người đến khám bệnh. Đó là ánh mắt của một người đã đi đến đường cùng. "Bác sĩ ơi... tôi còn cứu được không?"

Tôi theo phản xạ nghĩ ngay đến một căn bệnh hiểm nghèo. Nhưng rồi ông nói tiếp, giọng khàn đi: "Không phải bệnh trong người đâu bác sĩ... là hôn nhân của tôi."

Ông kể, hai năm trước, có điều gì đó đã thay đổi. Phong độ đàn ông cứ thế mất dần đi mà không rõ lý do. Ban đầu, ông tự trấn an, chắc do mệt mỏi, do tuổi tác. "Đàn ông ai rồi cũng thế cả thôi mà," ông nghĩ vậy.

Nhưng cuộc sống không đơn giản như ông nghĩ. Mọi thứ bắt đầu bằng việc hai vợ chồng nằm quay lưng vào nhau mỗi đêm. Rồi ông bắt đầu viện cớ đi ngủ sớm hơn, hoặc thức thật khuya để tránh phải đối mặt với sự im lặng trong phòng ngủ. Rồi những bữa cơm tối dần mất đi tiếng cười, chỉ còn lại tiếng bát đũa va vào nhau.

Ông dừng lại, nhìn tôi và nói một câu mà đến giờ tôi vẫn không thể quên:

"Bác sĩ có biết không, điều đáng sợ nhất không phải là cãi vã. Mà là khi hai vợ chồng ngồi ăn cơm, nhưng chỉ dám nhìn vào bát cơm của mình, không dám nhìn vào mắt nhau."

"Tôi biết mình đang mất đi mọi thứ, từ phong độ đến hạnh phúc, mà không biết phải làm sao. Tôi thấy bất lực lắm."

Buổi tối hôm đó, tôi gần như không ghi chép gì nhiều. Tôi chỉ ngồi đó, lắng nghe. Thỉnh thoảng hỏi thêm một vài câu để ông có thể trút hết những gánh nặng đã đè lên vai mình suốt hai năm qua.

Khi buổi "khám" kết thúc, ông đứng dậy, 2 tay nắm lấy tay tôi và cảm ơn theo một cách rất khác. Không phải sự cảm ơn dành cho một bác sĩ vừa kê đơn thuốc. Mà là sự biết ơn của một người vừa tìm thấy một nơi để trút bỏ gánh nặng mà không bị phán xét.

Lúc đó tôi mới nhận ra, được lắng nghe, với ông, đã là một phần của sự chữa trị.

---

Nếu có thể quay lại những ngày đầu mới vào nghề, tôi sẽ nói với cậu bác sĩ trẻ Nguyễn Quang của năm 28 tuổi rằng:

"Đừng vội vàng đưa ra một phác đồ. Hãy kiên nhẫn hỏi thêm một câu nữa. Bởi vì căn bệnh thực sự thường nằm ẩn sau những triệu chứng mà họ kể."

Và đôi khi, thứ người bệnh cần nhất không phải là một viên thuốc, mà là một người thầy thuốc chịu ngồi lại và lắng nghe câu chuyện của họ đến cùng.

Còn bạn, có điều gì bạn đang giữ trong lòng mà cần được lắng nghe không?

PGS.TS. BS Nguyễn Quang

13/05/2026

Từ sự hướng dẫn ân cần đến lời động viên từ BS Quang, phòng khám 26 - BV Hữu Nghị Việt Đức là nơi nỗi lo thầm kín được xoa dịu. Tập thể y bác sĩ luôn trách nhiệm, sẵn sàng hội chẩn vì bệnh nhân. "Lương y từ mẫu" không chỉ là danh xưng, mà còn là đạo đức làm nghề.

Video từ buổi nói chuyện về Nghề Y với học trò - ThS. BSNT Phùng Anh Tuấn - BS Nam học - Giảng viên Bộ môn Ngoại - ĐH Phenikaa.

12/05/2026

Có một hiểu lầm rất phổ biến:

“Cứ YSL (rối loạn CD) là do testosterone thấp.”

Tôi đã gặp rất nhiều người tự mua testosterone về dùng chỉ vì tin điều đó.

Và không ít người khiến vấn đề của mình tệ hơn.

Rối loạn cư-ơng không phải thất bại của đàn ông. Đó là một triệu chứng và đã là triệu chứng thì luôn có thể tìm được nguyên nhân.

---

Nhiều bệnh nhân đến gặp tôi sau khi đã tự mua testosterone bổ sung — không đo nồng độ, không xác định nguyên nhân, không biết mình có chống chỉ định hay không.

Họ nghĩ theo đường thẳng: testosterone thấp → mọi thứ đều do đó.

Thực tế không đơn giản như vậy.

Theo các khuyến cáo quốc tế (như EAU – Hội Tiết niệu châu Âu), testosterone là hormone quan trọng đối với ham muốn tình dụ.c ở nam giới, trong khi cơ chế cư-ơng lại chủ yếu dựa vào hệ thần kinh, hệ mạch máu và đặc biệt là quá trình giải phóng NO (nitric oxide) tại thể hang.

Nghĩa là: một người có testosterone bình thường vẫn có thể bị rối loạn cư-ơng nếu mạch máu hoặc thần kinh có vấn đề. Và ngược lại, testosterone thấp đơn thuần không phải lúc nào cũng gây ra rối loạn cư-ơng rõ ràng.

---

Vậy khi nào testosterone thấp thực sự góp phần?

Testosterone thấp có thể:

- Giảm libido (ham muốn) → giảm kích thích → khó khởi phát và duy trì cư-ơng.
- Ảnh hưởng đến quá trình sản xuất NO – một yếu tố trực tiếp tham gia cơ chế cư-ơng.
- Làm giảm đáp ứng với thuốc điều trị (nhóm ức chế PDE5).

Đây là lý do một số người “uống thuốc mà không ăn thua” — vì thiếu testosterone đang âm thầm làm giảm hiệu quả của thuốc từ bên trong.

Một số nghiên cứu và tổng quan hệ thống đăng trên các tạp chí chuyên ngành (như Journal of Sexual Medicine) cho thấy: điều trị bổ sung testosterone ở nam giới vừa có thiếu hụt testosterone, vừa có rối loạn cư-ơng, có thể giúp cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị — đặc biệt khi phối hợp với thuốc ức chế PDE5.

Trong một số trường hợp tự bổ sung testosterone không đúng cách, không những không giúp, mà còn có thể gây hại: ức chế sản xuất tinh.trùng tự nhiên, làm rối loạn thêm trục nội tiết và có thể làm thay đổi nguy cơ tim mạch ở những người đã có sẵn yếu tố nguy cơ (tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường…).

Theo Hướng dẫn AUA 2018 (Hội Tiết niệu Hoa Kỳ), điều trị testosterone chỉ được chỉ định khi hội đủ ba điều kiện:
- có triệu chứng phù hợp,
- có xét nghiệm khẳng định testosterone thấp,
- đã được bác sĩ đánh giá loại trừ chống chỉ định.
Không nên dùng testosterone chỉ dựa trên “cảm giác” mệt mỏi hay giảm ham muốn mơ hồ.

Rối loạn cư-ơng có rất nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau: mạch máu, thần kinh, tâm lý, nội tiết (trong đó có testosterone), thuốc, bệnh lý toàn thân, lối sống… và thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố.

Testosterone chỉ là một mảnh của bức tranh đó.

Cái khó không phải là bản thân bệnh.

Cái khó là dám thừa nhận vấn đề và tìm đến đúng chuyên gia để được đánh giá toàn diện, từ đó chọn cách điều trị phù hợp nhất cho mình.

---

Series Testosterone 3 kỳ kết thúc ở đây.

Nếu các anh đang trải qua điều này — anh không cô đơn và anh không cần tự giải quyết một mình. Có câu hỏi cụ thể hơn hãy để lại bên dưới hoặc nhắn BS nhé!

(Ghi chú: Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán cá nhân hoá.)

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

10/05/2026

“Bác sĩ ơi, em tập đều hơn hồi trẻ mà sao người lại xuống hơn?”
- một người đàn ông 48 tuổi ngồi trước mặt tôi hỏi khi tư vấn tại phòng khám.

Câu trả lời không nằm ở phòng gym.
Mà nằm ở những thứ anh ấy làm mỗi ngày sau khi rời phòng gym.

Anh ăn uống khá ổn, tập gym đều đặn — mà testosterone vẫn tụt.
Đôi khi lý do không phải là những gì anh thiếu, mà là những gì anh đang làm mỗi ngày mà không để ý.

Bài trước tôi có nói về đường cong testosterone và mức giảm trung bình khoảng 1–2%/năm sau tuổi 30 ở nhiều nghiên cứu dân số lớn (con số này thay đổi tùy cá thể).

Vậy mình có thể làm gì? Trước khi nghĩ đến “tăng”, cần xem mình đang vô tình “phá” hormone của mình theo cách nào.

---

1. Ngủ không đủ giấc

Một nghiên cứu đăng trên JAMA (2011) cho thấy: ở nhóm nam thanh niên khỏe mạnh, chỉ cần ngủ khoảng 5 giờ/đêm trong 1 tuần, testosterone ban ngày giảm trung bình 10–15% so với khi ngủ gần 8–9 giờ.

Phần lớn testosterone được giải phóng trong lúc ngủ, đặc biệt là khi giấc ngủ đủ thời gian và ít bị gián đoạn.

Nghĩa là: không phải cứ một đêm mất ngủ là “toang”, nhưng nếu nhiều tuần liền anh chỉ ngủ 4–5 tiếng, testosterone rất khó giữ ở mức tối ưu.

Câu tôi nghe nhiều nhất từ nhóm 35–45 tuổi: “Bận quá, em chỉ ngủ được 5–6 tiếng thôi” — và đây là một trong những “đòn âm thầm” mạnh nhất lên hormone.

---

2. Stress mạn tính

Cortisol (hormone stress) và testosterone có xu hướng “kéo co” với nhau trên trục nội tiết.
Khi stress kéo dài, cortisol tăng mạn tính có thể ức chế trục sinh dục (LH, FSH), làm giảm sản xuất testosterone theo thời gian.

Điều đáng lo không phải là vài ngày căng thẳng vì một project, mà là kiểu stress âm ỉ nhiều tháng, nhiều năm — “chịu đựng quen rồi” nhưng cơ thể thì không.

Cái mà nhiều anh gọi là “quen rồi” thực ra là hệ nội tiết đang phải thích nghi và trả giá mỗi ngày.

---

3. Mỡ bụng và mỡ nội tạng

Mô mỡ, đặc biệt là mỡ bụng và mỡ nội tạng, chứa enzyme aromatase — chuyển đổi testosterone thành estrogen.

Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ nghịch chiều: mỡ nội tạng càng nhiều, testosterone tự do càng có xu hướng thấp hơn (và ngược lại, giảm cân, giảm mỡ có thể cải thiện nồng độ hormone).

Đây là lý do: tập gym tăng cơ nhưng vòng bụng vẫn to, mỡ nội tạng vẫn nhiều, thì sức khỏe nội tiết vẫn chưa tối ưu.
Không phải cứ nâng tạ nặng là hormone sẽ tự động đẹp nếu phần “bụng bia” vẫn giữ nguyên.

---

4. Thiếu vitamin D
Vitamin D không chỉ liên quan đến xương mà còn tham gia điều hòa nhiều hormone, trong đó có testosterone.

Một phân tích gộp năm 2024 trên 17 thử nghiệm lâm sàng cho thấy: bổ sung vitamin D (thường trên 4000 IU/ngày, trên 12 tuần) có thể giúp tăng nhẹ testosterone toàn phần ở nam giới, đặc biệt ở người lớn tuổi và/hoặc thiếu vitamin D.

Tại các nước có khí hậu nắng như Việt Nam, nghiên cứu vẫn ghi nhận thiếu vitamin D khá phổ biến, nhất là ở dân văn phòng ít ra nắng, ngồi điều hòa cả ngày.

---

5. Rượu bia thường xuyên

Ethanol có thể tác động trực tiếp lên tế bào Leydig (tế bào sản xuất testosterone trong tinh hoàn) và ức chế quá trình tổng hợp hormone này — điều này đã được ghi nhận cả trong nghiên cứu trên động vật và người.

Ở nam giới uống nhiều rượu kéo dài, testosterone thường giảm, kèm theo rối loạn cương, giảm ham muốn và chất lượng tinh trùng.
“Em uống vừa vừa thôi” là câu rất quen, nhưng “vừa vừa” của mỗi người khác nhau và cộng dồn theo năm tháng.

Hầu hết khuyến cáo hiện nay đều khuyên hạn chế tối đa, và nếu có uống thì giữ ở mức thấp nhất có thể, thay vì cố tìm một “ngưỡng an toàn tuyệt đối”.

---

Điều quan trọng cần nhớ

Hầu hết những điều trên không phải vì anh lười hay không quan tâm sức khỏe.

Chúng là hệ quả tự nhiên của nhịp sống hiện đại: làm việc khuya, áp lực tài chính, tiếp khách, ngồi nhiều, ít nắng.

Điểm tốt là: phần lớn yếu tố đều có thể chỉnh lại dần dần

- Đi ngủ sớm hơn 30–60 phút.
- Tập trung giảm mỡ bụng, không chỉ tăng cơ.
- Học cách quản lý stress (thiền, thể thao, trị liệu, sắp xếp lại công việc).
- Kiểm tra vitamin D, testosterone nếu có triệu chứng.
- Cắt giảm dần rượu bia, đặt giới hạn rõ ràng cho bản thân.

Biết “thủ phạm” là bước đầu tiên; bước thứ hai là chọn một thay đổi nhỏ, làm đều, rồi hãy nghĩ đến những thứ phức tạp hơn như thuốc hay liệu pháp nội tiết.

Bài tới: Tôi sẽ chia sẻ khi nào testosterone thấp kết nối với rối loạn cư-ơng, và cơ chế y học đằng sau đó là gì.

Theo anh chị, trong 5 thủ phạm trên, anh đang dính mấy cái? Ghi số xuống dưới — không cần giải thích.

(Chú ý câu chuyện của khách hàng đã được thay đổi để đảm bảo riêng tư. Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán và điều trị trực tiếp cá nhân hoá.)

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

09/05/2026

Từ Toán sang Y: Hành trình tưởng chừng không liên quan lại là chìa khóa thành công. Tư duy logic và không gian từ Toán đã giúp tôi phẫu thuật nội soi hiệu quả cho bệnh nhân.
——

Video từ buổi nói chuyện với Bác sĩ Phùng Anh Tuấn - Giảng viên Bộ môn Ngoại Trường Đại học Y Dược Phenikaa

07/05/2026

Điều đáng sợ nhất ở đàn ông sau tuổi 35… không phải là già đi.
Mà là quen dần với việc mình đang yếu đi.

Cho đến một ngày anh không còn nhớ nổi
phiên bản sung sức nhất của mình từng như thế nào.

---

Tôi làm nghề 30 năm và câu tôi nghe nhiều nhất không phải là "tôi bị bệnh gì" mà là "BS ơi, bình thường có như vậy không?"

Mệt mỏi kéo dài, khó tập trung.
Tập gym đều mà cơ vẫn teo dần.
Hứng thú mọi thứ giảm — kể cả trong phòng ngủ.

Họ không đến sớm hơn vì nghĩ đó là lão hóa tự nhiên. Mà chờ đến khi không chịu được nữa.

---

Thực ra có một con số giải thích phần lớn những điều đó.

Testosterone đạt đỉnh vào khoảng 20–25 tuổi. Sau tuổi 30, nó giảm trung bình 1–2% mỗi năm — theo dữ liệu từ Hội Nội tiết Hoa Kỳ (Endocrine Society).

Nghe có vẻ ít nhưng sau 20 năm, đó là mức giảm 20–40%.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, khi bước sang tuổi 50-60, không ít đàn ông có nồng độ testosterone dưới ngưỡng tham chiếu “bình thường” của labo.

Nhưng trong số đó, chỉ một nhóm tương đối nhỏ thực sự được xét nghiệm, chẩn đoán rõ ràng và điều trị đúng chỉ định; phần đông hoặc không biết mình có vấn đề, hoặc được trấn an rằng đó chỉ là “lão hóa”.

Khoảng trống đó — giữa "đang có vấn đề" và "biết mình có vấn đề" — là nơi rất nhiều người đàn ông sống trong đó nhiều năm mà không hay.

---

Điều tôi thấy sau nhiều năm làm lâm sàng không phải là bệnh. Mà là cái cách người đàn ông tự "thích nghi" với phiên bản kém hơn của mình — và dần dần ngừng kỳ vọng vào bản thân. Rồi gọi đó là bình thường.

Cái nguy hiểm không phải là testosterone giảm. Mà là không ai nói cho anh biết điều đó có tên gọi, có nguyên nhân và có hướng xử lý.

---

Theo khuyến cáo của Hội Nội tiết Hoa Kỳ, nên đo testosterone buổi sáng (7–10h) — vì đây là thời điểm nồng độ cao nhất trong ngày. Cần đo ít nhất 2 lần để xác nhận. Ngưỡng chẩn đoán thiếu hụt: dưới 300 ng/dL (

06/05/2026

Người đau nhất trong câu chuyện này không phải người đàn ông.
Mà là người phụ nữ ở nhà.
Người không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Nhưng phải sống chung với sự im lặng đó mỗi ngày.

---

Chị người quen nhắn tin cho tôi thay chồng.

Chị viết: "Em không biết nói chuyện này với anh ấy như thế nào nữa. Nhưng em không thể chịu được nữa rồi anh ạ."

Đó là lần đầu tiên trong nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra rằng người đau nhất trong câu chuyện này không phải người đàn ông ngồi trước mặt tôi trong phòng khám — mà là người phụ nữ ở nhà, một mình gánh sự im lặng.

---

Chị ấy kể:

Anh ấy không có người khác.
Không bạo lực.
Không rượu chè hay cờ bạc.
Anh ấy vẫn đi làm, vẫn lo cho con, vẫn là người chồng tốt theo mọi nghĩa thông thường.

Nhưng anh ấy không còn là chính mình nữa.

Không còn cái ánh mắt ngày xưa.
Không còn muốn gần nhau.
Mỗi tối về nhà là một người đàn ông lặng lẽ, mệt mỏi, rút vào trong bản thân và không nói chuyện gì ngoài những việc cần thiết.

Chị bắt đầu nghĩ mình là nguyên nhân rằng mình không đủ hấp dẫn nữa, rằng anh ấy không còn yêu mình.

Chị đã có ý định ly hôn — không phải vì hết tình cảm. Mà vì chị không hiểu chuyện gì đang xảy ra.

---

Tôi gặp 2 vợ chồng anh ấy sau đó.

Anh ấy 46 tuổi, giám đốc công ty về công nghệ.
Stress kéo dài từ nhiều năm áp lực công việc.
Giấc ngủ kém chất lượng.
Xét nghiệm cho thấy Testosterone thấp hơn ngưỡng bình thường.

Và một cảm giác xấu hổ sâu bên trong mà anh ấy không biết gọi tên là gì — chỉ biết rằng anh ấy không dám nói với vợ.

Anh ấy không lạnh lùng. Anh ấy đang kiệt sức và không biết tại sao.

Sự im lặng của anh ấy không phải hết yêu. Đó là cách một người đàn ông che giấu điều mình không hiểu và không dám thú nhận.

---

Chúng tôi can thiệp, mất khoảng ba tháng.

Sau đó, chị ấy nhắn tin lại cho tôi. Chị không nói nhiều. Chị chỉ nói: "Anh ấy đã vui vẻ trở lại như ngày xưa rồi, bác sĩ ơi."

Tôi không cần thêm gì hơn câu đó.

---

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Nội tiết học Hoa Kỳ, testosterone thấp không chỉ ảnh hưởng đến sinh lý — nó tác động trực tiếp đến tâm trạng, động lực và khả năng kết nối cảm xúc.

Nam giới bị suy giảm testosterone có tỷ lệ xa cách cảm xúc và mất hứng thú với các mối quan hệ cao hơn đáng kể so với nhóm bình thường. Anh ấy không phải đang "hết yêu" — anh ấy đang thiếu nền tảng nội tiết để cảm nhận đủ.

Tôi kể chuyện này vì tôi biết có rất nhiều người phụ nữ đang đọc những dòng này và nhận ra mình trong đó.

Nếu chồng bạn đang thay đổi — lạnh nhạt hơn, xa cách hơn, mệt mỏi hơn và không giải thích được tại sao — đừng vội kết luận rằng anh ấy không còn yêu bạn.

Đôi khi anh ấy cũng không biết chuyện gì đang xảy ra với chính mình.

Và đôi khi, người cần đưa anh ấy đến gặp bác sĩ không phải anh ấy mà là bạn.

Nếu bạn muốn hỏi tôi bất cứ điều gì — cho chồng, cho gia đình — hãy nhắn cho tôi. Tôi sẽ lắng nghe.

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

28/04/2026

3 "nỗ lực" mà xã hội tung hô, nhưng lại đang âm thầm gi-ết ch-ết bản lĩnh đàn ông từ bên trong.

Trong phòng khám, tôi đã gặp hàng ngàn người đàn ông. Họ tài năng, họ tham vọng, họ là những người "đứng mũi chịu sào". Họ luôn nói về sự "nỗ lực".

Nhưng có một sự thật phũ phàng: Rất nhiều "nỗ lực" mà họ đang tự hào, lại chính là những nhát dao đang đâm thẳng vào nồng độ Testosterone của họ.

Dưới đây là 3 trong số đó.

-
1. "Hy sinh" giấc ngủ để làm việc nhiều hơn.

Đây là câu nói tôi nghe nhiều nhất: "Em ngủ ít nhưng quen rồi, bác sĩ ạ."
Tôi hiểu, anh quen nhưng cơ thể của anh thì không.
Nó không "quen", nó chỉ đang phải "thích nghi" bằng cách cắt bỏ những thứ được cho là "không khẩn cấp" để sinh tồn. Và Testosterone, hormone của sự sống, của ham muốn, của năng lượng, lại là thứ đầu tiên bị đưa lên "thớt".

Một nghiên cứu kinh điển trên tạp chí JAMA đã chỉ ra: chỉ một tuần ngủ dưới 5 tiếng/đêm có thể làm giảm Testosterone tới 10-15% ở nam giới trẻ tuổi. Con số đó tương đương với việc bạn tự làm mình già đi 10-15 tuổi chỉ trong 7 ngày.

Ngủ ít không phải là sự hy sinh. Đó là bạn đang vay nặng lãi từ chính tài khoản hormone của mình.

-
2. Uống rượu bia để "xã giao" và duy trì mối quan hệ.

"Anh uống vì công việc, không phải vì thích." Tôi nghe và tôi tin.
Nhưng gan và tinh hoàn của anh thì không. Chúng không đọc được lý do. Chúng chỉ đọc được nồng độ cồn trong máu.

Và khi đọc được tín hiệu đó, chúng bắt đầu một quy trình tàn khốc: ức chế trực tiếp quá trình sản xuất Testosterone. Nghiên cứu trên tạp chí Alcohol & Alcoholism xác nhận, chỉ cần vài ly mỗi ngày, dùng đều đặn, đã đủ để làm giảm nồng độ hormone nam một cách có thể đo lường được.

Nền văn hóa kinh doanh trên bàn nhậu đang buộc những người đàn ông Việt phải trả một cái giá quá đắt, bằng chính thứ hormone làm nên bản lĩnh của họ.

-
3. "Gồng mình" chịu đựng stress vì "đàn ông phải mạnh mẽ".

Người đàn ông không khóc. Không phàn nàn. Không tìm kiếm sự giúp đỡ.
Họ "nuốt" mọi áp lực vào trong. Và cơ thể làm gì với những thứ bị "nuốt" đó? Nó chuyển hóa chúng thành Cortisol - hormone của stress mãn tính.

Endocrine Society, hiệp hội nội tiết hàng đầu thế giới, đã liệt kê stress mãn tính là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giảm Testosterone ở nam giới. Cortisol và Testosterone giống như hai kẻ thù không đội trời chung trong cơ thể bạn. Khi một cái tăng lên, cái còn lại buộc phải đi xuống.

"Mạnh mẽ" theo định nghĩa sinh học không phải là khả năng chịu đựng. Mạnh mẽ là khả năng phục hồi. Và để phục hồi, bạn phải biết cách "xả" stress ra ngoài, chứ không phải nuốt nó vào trong.

-

Vậy, bước tiếp theo là gì?

Nếu bạn nhận ra mình đang làm cả 3 điều trên, đừng tự trách mình. Đó không phải là lỗi của bạn. Đó là do môi trường và văn hóa đã định hình bạn như vậy.
Nhưng tin tốt là: Nó hoàn toàn có thể thay đổi được.
Và sự thay đổi luôn bắt đầu bằng một bước đơn giản: thu thập dữ liệu.

Một xét nghiệm Testosterone sẽ cho bạn biết chính xác bạn đang đứng ở đâu trên bản đồ sức khỏe của mình.

Lưu lại bài viết này để tự nhắc nhở bản thân. Hoặc inbox cho tôi để được tư vấn về một phác đồ phù hợp với lịch trình bận rộn của bạn.

Share bài viết này cho người anh em mà bạn quan tâm. Đôi khi, đọc đúng bài viết vào đúng thời điểm, chính là khởi đầu của một quyết định thay đổi cuộc đời.

Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế việc thăm khám trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.

---

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

23/04/2026

Anh ấy 38 tuổi. Vừa được tăng lương.
Mọi thứ trên giấy tờ đều đang đi lên.
Nhưng anh ngồi trước mặt tôi và nói một câu rất nhỏ:
“Em thấy mình không còn như trước nữa.”
Và đó là lúc câu chuyện thật sự bắt đầu.

—

Tuần trước tôi đọc một nghiên cứu trên tạp chí quốc tế chuyên ngành và phải dừng lại khá lâu. Không phải vì con số trong bài quá “sốc” với một bác sĩ.
Mà vì khi nhìn vào từng dòng thống kê, tôi gần như thấy lại các buổi khám của mình trong nhiều năm qua – chỉ là trước đây chúng xuất hiện lẻ tẻ, chứ chưa ai ghép chúng lại và nói thẳng với những người cần nghe.

Nghiên cứu đó phân tích những người đàn ông đến một trung tâm sinh sản, kết quả cho thấy: những người làm các công việc đòi hỏi gắng sức, thể lực từ mức trung bình trở lên thường có nồng độ testosterone và các số chỉ số chức năng sinh sản cao hơn so với nhóm làm công việc ít vận động, dù không phải khác biệt nào cũng “nhảy vọt” về mặt thống kê.

Bên cạnh đó, một số phân tích khác và các bài tổng quan hệ thống gần đây cũng nhắc lại cùng một điều: ở nam giới, đặc biệt là lớn tuổi, lối sống tĩnh tại, thừa cân, ít vận động có xu hướng đi kèm testosterone thấp hơn và chất lượng sinh sản kém hơn; testosterone thấp lại làm giảm khối cơ, tăng mỡ, giảm động lực vận động – một vòng xoáy khó chịu nhưng khá nhất quán với dữ liệu.

——

Nếu anh làm IT, ngân hàng, tài chính hoặc các công việc văn phòng áp lực cao khác, 8–12 tiếng ngồi mỗi ngày có lẽ là bình thường. Thêm vào đó là những chuỗi deadline, họp dồn, KPI, việc mang về nhà; bữa trưa ăn vội trước màn hình; cà phê thay cho giờ nghỉ; ngủ muộn rồi sáng bật dậy trước khi kịp phục hồi.

Bên ngoài, hồ sơ của anh có thể trông rất “ổn”: chức danh, thu nhập, đồ công nghệ mới, những chuyến công tác. Bên trong, cơ thể lại ghi nhận một câu chuyện khác.

Trong phòng khám, tôi gặp không ít người như vậy với những mẩu chuyện rất giống nhau: mệt mỏi kéo dài dù không làm việc tay chân nặng, khả năng tập trung giảm nhất là về chiều, cảm giác “thiếu lửa” mà không hiểu vì sao, và đời sống vợ chồng thưa dần theo năm tháng.

Những thứ này không nên được gộp chung vào một nhãn “do tuổi” rồi bỏ qua. Với nhiều người, đó là những tín hiệu đầu tiên của sự thay đổi nội tiết và chuyển hóa.

---

Tôi nhớ một kỹ sư phần mềm 38 tuổi, vừa được thăng chức, lương tăng đáng kể. Anh đến khám chủ yếu vì vợ động viên.

Khi xem xét triệu chứng và xét nghiệm, testosterone buổi sáng của anh thấp hơn mức kỳ vọng ở độ tuổi đó, kèm theo các biểu hiện mệt mỏi, giảm ham muốn, hiệu suất giảm mà anh đã nghĩ là “do mình lười”. Anh ngồi im khá lâu, rồi nói: “Giá như tôi biết chuyện này sớm hơn vài năm.”

Điều tôi thấy lặp đi lặp lại không phải là thiếu thông minh hay thiếu cố gắng – mà là thiếu thông tin đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Kiến thức về testosterone, về sức khỏe sinh sản nam giới gần như không xuất hiện trong trường học, hiếm khi được nói tới nơi công sở, và nhiều gói khám sức khỏe định kỳ vẫn chưa thực sự chạm vào mảng này một cách hệ thống.

Trong bối cảnh đó, một xét nghiệm testosterone toàn phần buổi sáng – thường từ 7 đến 10 giờ, khi nồng độ hormone này có xu hướng cao nhất – chỉ với một ống máu và được đọc đúng bối cảnh bởi bác sĩ, có thể giúp anh biết mình đang đứng ở đâu trên bản đồ nội tiết.

Nếu chỉ số thấp và đi kèm triệu chứng, các hướng dẫn hiện nay có khung đánh giá và can thiệp khá rõ ràng, chứ không phải mò mẫm. Nếu kết quả vẫn ổn, anh có thêm dữ liệu để yên tâm – và để chủ động điều chỉnh lối sống trước khi đường cong bắt đầu đi xuống.

Chúng ta ra quyết định về dự án, đầu tư, sự nghiệp dựa trên số liệu và báo cáo. Cơ thể mình cũng xứng đáng được đối xử như vậy, thay vì chỉ dựa vào cảm giác và hy vọng “chắc là rồi sẽ ổn”.

---

Hãy nhắc tên các anh em trong ngành vào đây nếu bạn nghĩ họ cần đọc. Đôi khi một bài viết đúng lúc có thể thay đổi một quyết định quan trọng.

Và nếu anh muốn trao đổi riêng, nhắn cho tôi để được xếp lịch tư vấn sớm nhất.

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

21/04/2026

Anh ấy 42 tuổi, CEO bật khóc ngay trước mặt tôi.

Không phải vì ung thư. Không phải vì bệnh nặng.

Mà vì cơ thể anh bắt đầu “không nghe lời”… đúng lúc cuộc đời anh đang ở đỉnh cao.

Anh hỏi tôi một câu mà rất nhiều đàn ông không dám hỏi:
“Tôi đã làm đúng mọi thứ. Vậy tại sao tôi lại đang tụt dốc đúng lúc công việc, trách nhiệm và kỳ vọng đang ở mức cao nhất?

Anh hỏi:

“Bác sĩ ơi, tôi đã sống rất kỷ luật, cố gắng hết sức. Vậy tôi làm gì sai?”

Tôi nói chậm rãi:

“Không nhất thiết là anh làm sai một điều gì đó. Nhưng cách anh làm việc và chịu áp lực nhiều năm qua đã đẩy cơ thể vào trạng thái căng thẳng kéo dài – mà nó không được thiết kế để chịu mãi như vậy.”

—

Ở rất nhiều người đàn ông giữ vị trí lãnh đạo, câu chuyện này giống nhau đến mức gần như trở thành một mẫu chung.

Áp lực công việc, trách nhiệm tài chính, quyết định liên tục, cộng thêm thói quen ngủ ít, ăn vội, uống rượu giao tiếp… khiến cơ thể gần như luôn trong chế độ “báo động”.

Khi đó, não bộ kích hoạt hệ thống stress, tuyến thượng thận tăng tiết cortisol – hormone giúp bạn tỉnh táo, xử lý khủng hoảng, đứng vững trong phòng họp.

Trong ngắn hạn, đó là cơ chế sinh tồn.
Nhưng nếu kéo dài tháng này qua năm khác, cortisol cao liên tục có thể ảnh hưởng xấu đến nhiều hệ nội tiết khác, trong đó có hệ sinh dục nam.

Các nghiên cứu và tổng quan gần đây cho thấy: căng thẳng kéo dài và cortisol cao có liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn, giảm ham muốn, rối loạn cương, chất lượng tinh trùng kém hơn.

Cùng lúc, tuổi tác, béo bụng, ít vận động, rối loạn chuyển hóa, mất ngủ… cũng góp phần kéo hormone sinh d*c đi xuống.

Nhiều người đổ hết cho “do tuổi”, nhưng thực tế: Testosterone đúng là giảm dần theo tuổi, song tốc độ và mức độ giảm khác nhau rất nhiều giữa từng người.
Cách sống và mức độ stress mới quyết định bạn đi nhanh hay chậm trên con dốc đó.

——

Một mảnh ghép quan trọng khác là giấc ngủ.

Nghiên cứu trên nam giới trẻ khỏe cho thấy: chỉ cần khoảng một tuần ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, testosterone ban ngày đã giảm trung bình khoảng 10–15%.

Với người làm quản lý, ngủ ít hiếm khi chỉ diễn ra trong 1 tuần – mà thường là thói quen kéo dài nhiều năm.

Cơ thể không im lặng. Nó nói với bạn qua:

• Sự mệt mỏi kéo dài dù không làm việc nặng.
• Cảm giác sáng dậy không muốn bắt đầu ngày mới.
• Giảm ham muốn, khó tập trung.
• Những tối về nhà chỉ muốn nằm xuống, không còn sức cho vợ, cho con.

Đó không đơn giản là “lười” hay “yếu”, mà có thể là dấu hiệu cơ thể đang cạn dần nguồn lực nội tiết và năng lượng.

Người lãnh đạo giỏi đọc báo cáo để điều chỉnh doanh nghiệp.
Cơ thể bạn cũng có “báo cáo” – và một phần nằm ở các chỉ số xét nghiệm.

Nếu anh muốn biết testosterone của mình đang ở đâu, một bước căn bản là xét nghiệm máu buổi sáng, thường từ 7 đến 11 giờ, khi testosterone có xu hướng cao nhất trong ngày – đây là khung thời gian được các khuyến cáo lâm sàng sử dụng.

Tùy triệu chứng, bác sĩ có thể hẹn đo lặp lại và bổ sung các xét nghiệm khác (LH, FSH, prolactin, tuyến giáp…) để có bức tranh đầy đủ hơn, thay vì chỉ dựa vào một con số.

Anh có thể lưu lại những thông tin này, không phải để tự kết luận mình “bị bệnh”, mà để khi cần, anh bước vào cuộc trao đổi với bác sĩ với sự chủ động, bình tĩnh và hiểu rõ hơn về cơ thể mình.

—

Nếu anh đọc đến đây và thấy mình thấp thoáng trong câu chuyện này – mệt mỏi kéo dài, ngủ kém, giảm ham muốn, hiệu suất làm việc không còn như trước – thì đó là lúc nên dừng lại một chút để lắng nghe cơ thể mình, thay vì cố gắng thêm một lần nữa.

Đừng tự kết luận, nhưng cũng đừng bỏ qua. Một cuộc hẹn với bác sĩ Nam học và Y học Giới tính, cùng vài xét nghiệm đơn giản được làm đúng thời điểm có thể mang lại nhiều thông tin hơn là vài năm âm thầm đoán già đoán non.

Nếu anh cần một nơi để bắt đầu – chỉ để hỏi, để được giải thích rõ hơn về kết quả của mình, hay để xem liệu stress, giấc ngủ và nội tiết có đang liên quan đến tình trạng hiện tại hay không – hãy mạnh dạn đặt câu hỏi với bác sĩ thay vì im lặng. Cơ thể đã lên tiếng, phần còn lại là lựa chọn của anh.

PGS. TS. BS Nguyễn Quang

PGS.TS Nguyễn Quang

15/05/2026

14/05/2026

13/05/2026

12/05/2026

10/05/2026

09/05/2026

07/05/2026

06/05/2026

28/04/2026

23/04/2026

21/04/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category