15/08/2026
TÓC RỤNG, KJNH ÍT, NGƯỜI MỆT: Chưa chắc cứ bổ huyết là đúng
Không ít chị em khi thấy cơ thể xuống sức liền tự “bắt bệnh” cho mình là thiếu máu, thiếu huyết và tìm ngay cách bồi bổ bằng thực phẩm hoặc thuốc bổ.
Từ táo đỏ, kỷ tử cho đến đương quy, hà thủ ô… hễ nghe nói “tốt cho máu” là dùng, với hy vọng cơ thể sẽ nhanh chóng khỏe lại.
Tuy nhiên, theo Đông y, bác sĩ Hà vẫn thường nhắc chị em rằng:
Bổ huyết không phải cứ đưa thật nhiều đồ bổ vào cơ thể là huyết sẽ đầy lên. Muốn bổ cho đúng, trước hết phải biết cơ thể đang yếu ở đâu.
1. Tỳ Vị yếu: Có ăn đồ bổ cũng chưa chắc sinh được huyết
Đông y coi Tỳ Vị là nguồn sinh hóa kh,í huyếtt.
Thức ăn đi vào cơ thể phải được Tỳ Vị vận hóa tốt thì tinh chất mới được hấp thu, chuyển hóa để nuôi dưỡng cơ thể.
Vì vậy, có những chị em vừa mệt, tóc yếu, sắc mặt kém nhưng lại kèm theo:
- Ăn uống không ngon
- Hay đầy bụng
- Tiêu hóa kém
- Phân lỏng
- Ăn đồ bổ vào thấy càng nặng bụng
Với những trường hợp này, chỉ chăm chăm dùng đồ bổ huyết chưa chắc đã hợp lý.
Cái “bếp” Tỳ Vị còn yếu thì cho thêm nhiều nguyên liệu cũng khó nấu thành kh,í huyếtt.
Lúc này cần chú ý kiện Tỳ, điều hòa tiêu hóa trước hoặc kết hợp cùng phép dưỡng huyết.
2. Khí yếu: Chỉ bổ huyết vẫn chưa đủ
Đông y nói:
“Khí vi huyết chi soái” – khí có vai trò thúc đẩy huyết vận hành.
Có những chị em không chỉ huyết hư mà khí cũng suy. Người lúc nào cũng mệt, hụt hơi, nói nhỏ, làm một chút đã thấy đuối.
Nếu lúc này chỉ bổ huyết mà không quan tâm đến khí thì cũng giống như có hàng hóa nhưng thiếu người vận chuyển. Bởi vậy, trong nhiều trường hợp, bổ khí và dưỡng huyết phải đi cùng nhau, chỉ là mỗi người cần mức độ khác nhau.
3. Huyết ứ: Không phải lúc nào cũng là thiếu huyết
Đây là điều chị em rất dễ nhầm.
Có người đau bụng kjnh nhiều, kjnh sẫm màu, có cục, đau cố định một vị trí, sắc mặt tối…
Theo Đông y, lúc này phải nghĩ đến khả năng huyết vận hành không thông, có yếu tố huyết ứ.
Nếu cứ thấy sắc mặt kém rồi tiếp tục bổ thật nhiều thì chưa chắc đúng.
Bởi vấn đề lúc này không chỉ là “huyết có đủ hay không”, mà còn phải xem huyết có lưu thông tốt hay không.
Bổ huyết, trước hết phải tìm đúng chỗ yếu
Bởi vậy, trước khi nghĩ đến chuyện ăn gì hay uống gì để bổ huyết, bác sĩ Hà thường muốn chị em nhìn lại bốn điều:
- Tỳ Vị có sinh huyết tốt không?
- Can huyết có đang hao không?
- Khí có đủ để vận hành huyết không?
- Hay huyết đang bị ứ trệ?
Cùng là tóc rụng, kjnh ít, sắc mặt xanh hay cơ thể mệt mỏi, nhưng nguyên nhân của mỗi người có thể hoàn toàn khác nhau.
Đó cũng là lý do Đông y luôn coi trọng biện chứng luận trị, chứ không nhìn một triệu chứng rồi dùng một cách bổ chung cho tất cả.
Bác sĩ Hà vẫn nói: Bổ đúng chỗ thì cơ thể được nuôi dưỡng. Bổ không đúng chỗ thì đôi khi chỉ làm cơ thể thêm nặng nề. Vậy nên đừng thấy người khác uống một thứ thấy khỏe mà mình cũng vội uống theo.
Muốn dưỡng huyết cho tốt, trước hết phải hiểu huyết đang thiếu ở đâu, vì sao thiếu và cơ thể có đủ khả năng tiếp nhận cái mình đang bổ hay không.
Thạc sĩ, Bác sĩ Đỗ Thanh Hà (0011203/BYT-CCHN) - Trung tâm Thuốc Dân Tộc (số 226/HNO - GPHĐ)