PHÒNG XN DR.LAB

12/10/2021

05/08/2020

DỊCH VỤ LẤY MẪU XÉT NGHIỆM TẠI NHÀ:

Bạn không có thời gian đến lấy mẫu xét nghiệm, do hạn chế đi lại khi dịch Covid 19 có nguy cơ bùng phát... Không lo đâu bạn, bởi vì đã có chúng tôi - PHÒNG XÉT NGHIỆM DR. LAB.
Chỉ cần bốc điện thoại, gọi 0964.52.3030

Chúng tôi sẽ đến tận nơi lấy mẫu ( MIỄN PHÍ lấy mẫu) để thực hiện các xét nghiệm sau:
- Xét nghiệm chẩn đoán còi xương, béo phì, biếng ăn, chậm lớn, vi chất dinh dưỡng ở Trẻ em.
- Xét nghiệm tầm soát ung thư ở Nam/Nữ: Phổi, Dạ dày, ...
- Xét nghiệm tổng kiểm tra sức khỏe định kỳ cho Nam/Nữ
- Xét nghiệm mỡ máu và đái tháo đường
- Xét nghiệm đánh giá chức năng gan, thận..
Hãy gọi chúng tôi:
- Hotline : 0964. 52. 3030

DR. LAB RẤT HÂN HẠNH ĐƯỢC PHỤC VỤ!

25/03/2020

Trẻ bị rụng tóc vành khăn: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả nhất.

( Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sỹ, Bác sỹ Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia.)

Trẻ bị rụng tóc vành khăn là dấu hiệu của bệnh lý, tình trạng sức khỏe đang gặp vấn đề mẹ cần phải lưu ý và đưa trẻ đến cơ sở y tế khám, tìm nguyên nhân để có phương pháp điều trị thích hợp nhất.

Rụng tóc vành khăn là gì?
Đây là hiện tượng tóc của bé rụng nhiều ở phần sau gáy tạo thành hình vành mũ xung quanh đầu. Rụng tóc vành khăn hay gặp ở bệnh nhân bị bệnh còi xương do thiếu vitamin D.
Biểu hiện kèm theo với rụng tóc vành khăn ở trẻ nhỏ
- Khó ngủ, quấy khóc vào ban đêm
- Ngủ đêm hay giật mình, ra nhiều mồ hôi
- Phần thóp của trẻ rộng, sờ vào thấy mềm, thóp lâu đóng, phập phồng theo nhịp thở.
- Chậm biết lẫy, bò, ngồi, đi và chậm mọc răng
- Trẻ thường xuyên bị táo bón
- Xương hộp sọ mềm và có thể bị bẹp bất thường
Nguyên nhân trẻ rụng tóc vành khăn
Nguyên nhân chính của hiện tượng rụng tóc vành khăn ở trẻ là do thiếu các vi chất dinh dưỡng, trong đó thiếu vitamin D là chủ yếu. Bên cạnh đó, thiếu kẽm, sắt, vitamin C, canxi đều có thể dẫn đến rụng tóc vành khăn.
Rụng tóc do thiếu vi chất dinh dưỡng thông thường ở trẻ dưới 12 tháng, đặc biệt dưới 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, rụng tóc do thiếu vitam D và thiếu các vi chất dinh dưỡng thường gặp ở nhiều lứa tuổi, thậm chí ở độ tuổi 11-12 hay lứa tuổi lớn hơn như các bà mẹ sau sinh, người ốm dậy thiếu các vi chất dinh dưỡng này cũng có thể gây rụng tóc.
Cách chữa rụng tóc vành khăn ở trẻ nhỏ
Để điều trị tình trạng bé bị rụng tóc vành khăn, mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân bé rụng tóc do đâu để có hướng, cách khắc phục phù hợp, tốt nhất cho bé. Trong trường hợp cần thiết mẹ phải đưa trẻ đến các chuyên khoa để được bác sĩ tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
- Tắm nắng
Đối với những trẻ rụng tóc vành khăn do thiếu vitamin D, mẹ có thể khắc phục tình trạng này bằng cách cho trẻ tắm nắng. Tắm nắng là cách tốt nhất khắc phục tình trạng trẻ rụng tóc vành khăn do thiếu vitamin D. Tắm nắng thường xuyên sẽ giúp bé hấp thụ đủ nguồn vitamin D cơ thể cần thiết, ngăn rụng tóc và chống còi xương hiệu quả.
- Thời điểm thích hợp cho trẻ tắm nắng
Sau khi sinh 7-10 ngày, mẹ đã có thể cho bé tắm nắng để bổ sung lượng vitamin D3 cần thiết. Thời điểm tốt nhất để tắm nắng cho bé là sáng sớm.
Lưu ý: Từ 10-16h, ánh nắng mặt trời chứa tia cực tím mạnh, có thể ảnh hưởng đến làn da mỏng manh của trẻ, thậm chí có thể hình thành ung thư da.
- Bổ sung thực phẩm
Ngoài tắm nắng, các mẹ có thể bổ sung các thực phẩm giàu vitamin D và canxi vào chế độ ăn hàng ngày để có chất lượng sữa tốt như: Nấm, trứng cá, ngũ cốc, sữa, đậu nành, đậu lăng…
Ngoài ra mẹ cũng nên bổ sung thêm các thực phẩm giàu kẽm, canxi, sắt... ngăn ngừa tình trạng còi xương, chậm phát triển ở trẻ.
- Uống vitamin D
Trường hợp trẻ bị rụng tóc vành khăn nhiều, lâu ngày có thể uống vitamin D để kích thích mọc tóc, hạn chế rụng tóc. Tuy nhiên mẹ chỉ được cho bé uống loại vitamin này dưới sự chỉ định và kê đơn thuốc của bác sĩ.
Lời khuyên cho mẹ
Nếu trẻ có các dấu hiệu rụng tóc nhiều, giật mình quấy khóc vào ban đêm, nôn trớ, biếng ăn, sốt cao… mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để thăm khám, tìm ra nguyên nhân để có cách điều trị thích hợp nhất. Trẻ dưới 6 tháng tuổi là đối tượng dễ bị rụng tóc vành khăn, mẹ nên theo dõi và có biện pháp khắc phục, điều trị kịp thời khi bé có dấu hiệu rụng tóc.
Tuyệt đối để hạn chế những ảnh hưởng xấu cho sức khỏe, mẹ không tự ý cho trẻ uống thuốc, tránh những tác dụng phụ không mong muốn.

Mọi thắc mắc khác về xét nghiệm hay cần tư vấn, hãy liên hệ với Phòng xét nghiệm Dr. Lab để được hỗ trợ.
-------------------------------------
Phòng Xét nghiệm Dr. Lab
🏥 Địa chỉ: Tầng 3, số 91 Nguyễn Ngọc Vũ, Cầu Giấy, Hà Nội
⏰ Thời gian làm việc: 7h00 - 20h00 các ngày trong tuần
📞 Điện thoại: 0243. 773 9838
Lấy máu tại nhà, xin gọi: 0964 52 3030
Facebook: https://www.facebook.com/PHONGXNYKHOADRLABO/

19/03/2020

Kẽm- với sức khỏe trẻ em - không chỉ là một khoáng chất.

- Làm thế nào để con mau lớn? Làm thế nào để con thông minh, tăng trưởng chiều cao tốt? Đấy là nỗi băn khoăn, là niềm hy vọng của biết bao bà mẹ. Để con mau lớn, khỏe mạnh, thông minh, cao ráo ngoài đảm bảo cung cấp số lượng thức ăn đủ năng lượng, bữa ăn hàng ngày còn cần phải đảm bảo chất lượng. Đóng một phần quan trọng vào chất lượng bữa ăn là sự đầy đủ các vi chất dinh dưỡng, là các vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể con người. Một trong các khoáng chất vi lượng rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển được sự quan tâm rộng rãi của y tế cộng đồng và lâm sàng trong kỷ nguyên mới là kẽm. Vậy kẽm có vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng và phát triển của trẻ em như thế nào? Cơ chế để kẽm thực hiện vai trò đó?
- Kẽm là nguyên tố thứ 24 hiện diện dồi dào trên bề mặt quả đất, chiếm 0.0004%, là thành viên của chuỗi kim loại chuyển tiếp trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học. Chức năng sinh học của kẽm là do nó có liên quan tới cấu hình và chức năng của một loạt các enzyme và các yêu tố phiên mã nhân tế bào. Nó là thành phần thiết yếu của nhiều protein mà đặc biệt là các protein “ngón tay kẽm” nằm trong nhân tế bào, và có ý nghĩa cho sự điều hòa và phiên mã thành các RNA đưa tin để tạo thành các peptid. Cơ thể lớn lên và phát triển là nhờ sự nhân lên của các tế bào và “ngón tay kẽm” tham gia vào rất nhiều quá trình hình thành các tổ chức, phát triển cơ thể như tạo tế bào máu, tái tạo cấu trúc tim, tạo tế bào mỡ, duy trì tế bào gốc, tái tạo các tế bào thần kinh võng mạc, phát triển phổi sơ sinh, , phát triển hệ xương và cơ trơn, kẽm cần thiết cho sản xuất insulin - rất quan trọng để điều tiết lượng đường trong máu, ngoài ra nó còn kiểm soát sự sinh sôi tế bào và ung thư…
- Kẽm còn quan trọng với hệ miễn dịch. Nó kích thích sự phát triển và biệt hóa các tế bào miễn dịch lympho B và lympho T qua đó tạo một hệ phòng thủ để cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Rõ ràng là trẻ em có sức chống đỡ với bệnh tật tốt, ít đau ốm thì sẽ tăng trưởng và phát triển tốt hơn....
Tham khảo thông tin tại:
http://viendinhduong.vn/vi/tin-tuc/kem-voi-suc-khoe-tre-em-khong-chi-la-mot-khoang-chat.html

-----------------------------------------
Phòng Xét nghiệm Dr. Lab
🏥 Địa chỉ: Tầng 3, số 91 Nguyễn Ngọc Vũ, Cầu Giấy, Hà Nội
⏰ Thời gian làm việc: 7h00 - 20h00 các ngày trong tuần
📞 Điện thoại: 0243. 773 9838
Lấy máu tại nhà, xin gọi: 0964 52 3030

Facebook: https://www.facebook.com/PHONGXNYKHOADRLABO/

Làm thế nào để con mau lớn? Làm thế nào để con thông minh, tăng trưởng chiều cao tốt? Đấy là nỗi băn khoăn, là ni

09/07/2019

Làm thế nào để biết trẻ em còi xương do thiếu Vitamin D?

DẤU HIỆU LÂM SÀNG:

Những dấu hiệu về biến đổi xương có thể xuất hiện sau vài tháng thiếu vitamin D. Con của những bà mẹ bị mềm xương có thể bị còi xương trong vòng 2 tháng sau khi sinh.
Dấu hiệu sớm: Các dấu hiệu của hệ thần kinh.

• Trẻ hay quấy khóc, khó ngủ, ngủ không yên giấc, ngủ hay giật mình do thần kinh bị kích thích.
• Ra nhiều mồ hôi về ban đêm, ngay cả khi trời lạnh (mồ hôi trộm).
• Trẻ bị rụng tóc ở vùng gáy (dấu hiệu chiếu liếm).
• Trẻ thường chậm phát triển thể lực, trương lực cơ giảm (cơ nhẽo), da xanh, lách to.

Dấu hiệu muộn: Các dấu hiệu ở xương. Các biểu hiện rối loạn ở xương có thể xuất hiện ở những xương khác nhau, tuỳ theo tuổi của trẻ và mức độ nặng nhẹ của bệnh.

• Chậm mọc răng và răng mọc không cân đối, chậm biết lẫy, bò, đi...
• Thóp rộng, bờ thóp mềm, lâu liền thóp.
• Biến dạng hộp sọ, xương sọ mềm, ấn lõm, trở lại bình thường khi nhấc tay ra (dấu hiệu quả bóng bàn), đầu bẹt.
• Bướu xương sọ, thường ở vùng trán, vùng đỉnh.
• Đầu xương cổ tay to, phì đại thành "vòng cổ tay".
• Chuỗi xương sườn và biến dạng lồng ngực, chân vòng kiềng, cong vẹo cột sống.
• Có thể bị co giật do hạ can xi máu.

Còi xương là bệnh tiên phát ở trẻ nhỏ sẽ nhìn thấy cẳng chân bị biến dạng và chậm phát triển thể lực. Biến dạng xương ở thời kỳ thơ ấu có thể để lại di chứng cho thời kỳ trưởng thành, xương sống có thể bị gù, vẹo, hẹp khung chậu.

DẤU HIỆU CẬN LÂM SÀNG:

Chẩn đoán xác định tình trạng thiếu vitamin D dựa vào lâm sàng và một số xét nghiệm cơ bản.
Chụp X quang xương đánh giá sự cốt hoá của các xương rất có ý nghĩa chẩn đoán còi xương ở trẻ em. Trẻ còi xương thường cốt hoá chậm, đầu xương to, bờ cốt hoá nham nhở không đều. Thân xương giảm đậm độ xương.
Xét nghiệm sinh hoá: Nồng độ phốt pho giảm trong còi xương: 1,5-3,5 mg/dL (bình thường: 4,5-6,5 mg/dL).
Chỉ số tin cậy nhất là 25(OH) D huyết thanh. Đánh giá tình trạng thiếu vitamin D và mức độ thiếu vitamin D dựa vào hàm lượng 25(OH) D huyết thanh.

Để biết thêm thông tin chi tiết, mời quý vị tham khảo qua bài viết:
http://viendinhduong.vn/vi/pho-bien-kien-thuc-chuyen-mon/thieu-vitamin-d-o-tre-em.html

10/10/2018

Dinh dưỡng phòng ngừa sỏi thận - tiết niệu

* Sỏi thận hình thành do cơ thể bị mất nước, mà sự gia tăng nhiệt độ là một nguyên nhân dẫn đến mất nước. Mất nước làm cho nước tiểu đặc hơn, do đó gia tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.*

- Chế độ ăn uống đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành sỏi thận tiết niệu. Một chế độ dinh dưỡng khoa học sẽ giúp phòng và giảm nguy cơ tái phát sỏi...
Uống nhiều nước

Chúng ta thường không ngờ rằng bệnh sỏi thận có liên quan đến sự tăng lên của nhiệt độ thời tiết và độ ẩm không khí. Trên thực tế tỉ lệ bệnh nhân bị sỏi thận tăng lên 40% trong mùa hè do sự gia tăng nhiệt độ. Khí hậu, nhiệt độ và độ ẩm là những yếu tố quan trọng góp phần hình thành sỏi thận. Những người làm việc trong môi trường nóng hoặc có một thói quen uống không đủ nước sẽ dễ bị sỏi thận. Đặc biệt, nhiệt độ tăng lên 5 - 7 độ sẽ làm tăng 30% các vấn đề liên quan đến bệnh sỏi thận. Khi một người di chuyển từ vùng có nhiệt độ trung bình đến khu vực có khí hậu nóng hơn thì sự hình thành sỏi thận càng rõ hơn. Chính vì vậy, tỉ lệ mắc bệnh sỏi thận đặc biệt cao ở những vùng có khí hậu khô, nóng.

dinh-duong-phong-ngua-soi-than-tiet-nieu-1Uống đủ nước.

Sỏi thận hình thành do cơ thể bị mất nước, mà sự gia tăng nhiệt độ là một nguyên nhân dẫn đến mất nước. Mất nước làm cho nước tiểu đặc hơn, do đó gia tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Vì vậy uống nhiều nước là phương pháp phòng ngừa sỏi thận hiệu quả, an toàn và đơn giản nhất.

Nước ta có khí hậu nóng nên đổ mồ hôi nhiều, nước tiểu sẽ cô đặc lại dễ tạo sỏi nên chúng ta cần uống nhiều nước để nước tiểu loãng ra. Mỗi ngày cần uống khoảng từ 2,5 – 3 lít nước lọc hoặc ăn uống làm sao cho lượng nước tiểu đạt được trên 2,5 lít một ngày. Trên thực tế, nhiều bệnh nhân dễ bị sỏi tái phát do không áp dụng đúng việc uống nước đủ và đều. Cần uống đủ và nhất là phân chia lượng nước uống đều trong cả ngày lẫn đêm để giảm độ cô đặc của nước tiểu, nhất là về buổi sáng.

Một số kinh nghiệm nhỏ rất hữu ích đó là thường xuyên đem theo những chai nước nhỏ khi ra khỏi nhà, uống nước trước và sau khi đi tiểu, uống trước khi ngủ và ngay khi tỉnh dậy... Nên uống nhiều nước cam, nước chanh tươi - hai loại thức uống này có chứa nhiều citrat là chất giúp chống lại sự tạo thành sỏi niệu. Sỏi thận hình thành khi các thành phần của nước tiểu là các chất khoáng, chất lỏng và axit bị mất cân bằng. Tức là lúc này hàm lượng các chất như canxi, oxalat và axit uric trong nước tiểu rất nhiều.

Bình thường, các chất này có thể được hòa tan bởi chất citrate. Khi không được hòa tan, chúng sẽ kết hợp với nhau tạo thành sỏi ở thận. Nước chanh, nước cam giúp nâng cao mức citrate trong nước tiểu nên có thể giúp phòng ngừa sỏi oxalat canxi, cũng như sỏi axit uric.

dinh-duong-phong-ngua-soi-than-tiet-nieu-2

Ăn ít muối, ăn chất đạm vừa phải
Chế độ ăn nhiều muối có thể là nguyên nhân của nhiều bệnh, trong đó có sỏi thận. Tiêu thụ nhiều muối (sodium) làm tăng sự bài tiết canxi của thận. Thực phẩm chứa nhiều muối và đạm sẽ làm giảm độ pH nước tiểu, kích thích bài tiết chất calcium và cystine, gây ra sỏi. Ngoài ra, chúng còn làm giảm bài tiết chất citrat, là chất giúp ngăn chặn sự tạo thành sỏi. Mặt khác, thực phẩm ít muối và ít đạm động vật cũng giúp chúng ta tránh các bệnh về tim mạch như: Tăng huyết áp, thiểu năng động mạch vành. Tránh ăn nhiều thực phẩm chứa chất purin như: Hải sản, thịt các loại, các loại phủ tạng động vật... Những thực phẩm này chứa nhiều purin, đó là những chất tự nhiên chuyển hóa hoặc phân hủy thành axit uric trong nước tiểu và góp phần hình thành sỏi thận. Hạn chế ăn các thực phẩm này sẽ giảm nguy cơ hàm lượng axit uric trong nước tiểu nên cũng phòng được bệnh sỏi thận.

Thận có chức năng bỏ bớt lượng dịch thừa ra khỏi cơ thể, gọi là nước tiểu. Khi ăn thừa muối, hàm lượng muối trong lòng mạch máu tăng cao hơn bình thường và làm mất sự cân bằng muối trong cơ thể, khiến thận phải thải muối cùng với nước qua nước tiểu. Nếu phải làm việc trong một thời gian dài, thận sẽ trở nên yếu đi. Do vậy chế độ ăn giảm muối giúp giảm gánh nặng cho thận, phòng ngừa suy thận

Ăn thừa muối làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, ung thư dạ dày, loãng xương, sỏi thận… Hiện nay, đa số người dân đều ăn thừa muối từ 2 đến 3 lần so với nhu cầu khuyến nghị là 5 gam muối/ngày. Do vậy cần chú ý giảm các loại gia vị mặn chứa nhiều muối được cho vào trong quá trình nấu ăn; hạn chế ăn các món kho, rim, rang; hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối như giò, chả, xúc xích, thịt xông khói, mì ăn liền, bánh mì, bim bim, các món ăn rang muối, dưa cà muối, cá khô...; hạn chế chấm nước mắm, muối, bột canh, tốt nhất là khi ăn các loại nước chấm thì nên pha loãng, dùng thêm các gia vị khác như chanh, ớt, tỏi để tăng vị giác bù cho vị mặn sẽ được bớt đi.

Ăn đủ các thực phẩm có chứa nhiều canxi

Nhiều người có quan niệm là ăn thực phẩm có chứa nhiều canxi là nguyên nhân gây sỏi thận – tiết niệu là không đúng. Vì kiêng cữ quá mức những thực phẩm chứa calcium sẽ gây mất cân bằng trong việc hấp thụ calcium, khiến cho cơ thể tái hấp thụ nhiều oxalat từ ruột và sẽ tạo ra sỏi niệu. Lượng calcium ăn vào khoảng 800 – 1.300mg/ngày sẽ làm giảm sự bài tiết oxalat trong nước tiểu. Vì vậy ăn uống điều độ thực phẩm có chứa nhiều calcium cũng là cách phòng ngừa sỏi thận tiết niệu. Sữa tươi chứa nhiều calcium, mỗi ngày chúng ta có thể dùng 2 - 3 cốc sữa tươi hoặc một số lượng tương đương sản phẩm từ sữa như sữa chua, phomai...

Ăn nhiều rau tươi, thức ăn đa dạng, cân bằng
Chất xơ của rau sẽ giúp tiêu hóa nhanh, hạn chế ứ đọng trong ruột, hạn chế sự tái hấp thụ oxalat từ ruột để tạo nên sỏi niệu. Ngoài ra, chất kiềm cung cấp bởi rau tươi sẽ gia tăng bài tiết citrat chống lại sỏi tiết niệu.

Thức ăn cần được phân đều trong nhiều bữa ăn trong ngày nhằm bảo đảm dinh dưỡng mà không gây tăng đậm độ nước tiểu quá cao. Những bệnh nhân bị sỏi tái phát thường có thói quen xấu là ăn quá nhiều muối và đạm trong khi đó lại thiếu rau và nước. Sỏi tái phát thường gặp ở những người chỉ dùng một bữa chính trong ngày, chủ yếu là bữa tối. Bữa sáng thường ít, bữa trưa chủ yếu là thức ăn nhanh trong khi đó bữa tối lại quá nhiều chất bổ, đặc biệt là đạm và chất khoáng.

Việc phân bố các bữa ăn trong ngày rất quan trọng nhằm cung cấp dinh dưỡng và giữ đậm độ nước tiểu hợp lý. Cần có ít nhất 3 bữa trong ngày thay đổi với sự cân đối các loại thức ăn cần thiết sau: Sữa và các sản phẩm của sữa, thịt, cá, trứng; tinh bột; rau xanh; hoa quả; chất béo.

Hạn chế các thực phẩm chứa nhiều oxalat, cắt giảm lượng caffeine

Oxalat là một loại axit có thể dẫn đến sự hình thành sỏi thận oxalat canxi. Các loại thực phẩm chứa nhiều oxalat bao gồm các sản phẩm đồ uống như soda, trà đá, sô cô la; cây đại hoàng, dâu tây và các loại hạt. Cắt giảm các loại thực phẩm này chính là cách đơn giản để phòng bệnh sỏi thận.

Nên tránh tiêu thụ quá nhiều các loại đồ ăn, uống chứa caffeine như cà phê, trà, thuốc lá... vì chúng chính là nguyên nhân khiến cơ thể bạn bị mất nước ngay cả khi bạn nghĩ rằng bạn vẫn bổ sung nước đầy đủ. Vì thiếu nước chính là nguyên nhân chủ chốt dẫn đến bệnh sỏi thận.

ThS. BS. Lê Thị Hải

10/10/2018

Liệu pháp điều trị ung thư đạt giải Nobel đã được áp dụng tại Việt Nam

*Cách phòng chống ung thư - SKĐS *

- Tại Việt Nam, các nhà khoa học tại Trường ĐH Y Hà Nội đang ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch- có chung cơ sở khoa học với phát minh vừa được trao giải Nobel Y học 2018 để chống lại bệnh ung thư nhưng với một hướng tiếp cận khác.


Liệu pháp tế bào miễn dịch trị liệu tự thân điều trị ung thư của Việt Nam như thế nào?

Giải thưởng Nobel Y sinh học năm 2018 đã được trao cho công trình nghiên cứu sử dụng liệu miễn dịch chống một số bệnh ung thư. Tác giả của công trình này là GS Mỹ James P Allison (người phát hiện ra CTLA4) và đồng nghiệp Nhật Bản - GS Tasuku Honjo (người phát hiện ra PD1). Cả 2 yếu tố trên đều là tác nhân điều biến miễn dịch và có vai trò quan trọng trong bệnh học ung thư.

Kháng thể kháng PD1 và kháng thể kháng CTLA4 đã chính thức trở thành thuốc điều trị ung thư mới nhất trên thế giới. Các thuốc trên có vai trò hoạt hoá và kéo dài tuổi thọ của các tế bào miễn dịch đặc hiệu để các tế bào này có thể tấn công các tế bào ung thư.

Theo GS. TS. Tạ Thành Văn, Phó hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội học trò của GS. Tasuku Honjo: Ung thư là vấn đề nan giải, hiện có nhiều phương pháp điều trị ung thư từ phẫu thuật đến xạ trị, hoá chất, điều trị đích. Khoảng10 năm trở lại dây là có thêm liệu pháp miễn dịch vớinguyên lý là tăng cường sức đề kháng của hệ thống miễn dịch của cơ thể mìnhvới các tác nhân nội sinh và ngoại sinh.

lieu-phap-dieu-tri-ung-thu-dat-giai-nobel-da-duoc-ap-dung-tai-viet-nam-1

GS.TS Tạ Thành Văn (áo vest đen) chụp ảnh cùng thầy của mình- GS. Tasuku Honjo

Ở1 người bình thường, trong 1 ngày có vài ngàn tế bào bất thường – tế bào tiền ung thư được tạo ra, khi cơ thể khoẻ hệ thống miễn dịch nhận diện được các tế bào này, cô lập tiêu diệt chúng. Nhưng khi cơ thể có sức đề kháng kém thì tế bào bất thường không bị tiêu diệt hết sẽ khu trú ở cơ quan nào đó để phát triển thành khối u ung thư.

Tại Việt Nam, các nhà khoa học tại Trường ĐH Y Hà Nội đã ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch trị liệu tự thân từ đầu năm 2017, theo cơ chế tương tự với sự chuyển giao của chuyên gia Nhật Bản.

Bản chất của liệu pháp này là tăng cường miễn dịch cơ thể. Hiện các nhà khoa học của Trường ĐH Y Hà Nội đã và đang làm theo hướng của công trình đạt giải Nobel, nhưng theo hướng tiếp cận hơi khác. Đó là tách tế bào miễn dịch từ máu ngoại vi của bệnh nhân (với số lượng tế bào khoảng vài triệu), sau đó tăng sinh và biệt hoá để được vài tỷ và truyền lại cho bệnh nhân.

“Sau khi đủ số lượng và có được các chức năng mong muốn (chức năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư) tế bào miễn dịch sẽ được truyền trở lại cơ thể người bệnh, tạo ra hàng rào tế bào miễn dịch đủ mạnh để tiêu diệt các tế bào ung thư”- GS.TS Tạ Thành Văn cho biết.

Theo đó, mỗi liệu trình này được thực hiện 6 lần truyền trong 3 tháng, mỗi lần truyền cách nhau 2 tuần.

Ứng dụng ở nhiều hình thái ung thư

Hiện đề tài khoa học này đã được Bộ Y tế phê duyệt từ năm 2017 và đang thử nghiệm lâm sàng, bước đầu đã mang lại những kết quả khả quan.

Theo đánh giá của GS. Tạ Thành Văn, sau hơn hai năm triển khai tại Trường ĐH Y Hà Nội, liệu pháp tế bào miễn dịch trong điều trị ung thư đã được áp dụng cho bệnh nhân ở các hình thái ung thư: thận, phổi, gan, dạ dày, đại tràng và vú, giúp các bệnh nhân ung thư cải thiện rất rõ rệt về triệu chứng lâm sàng như: ăn được, ngủ tốt hơn, bớt đau, thể trạng cải thiện, chất lượng sống được nâng cao.

Thậm chí một số bệnh nhân đang ở giữa ranh giới mong manh giữa sự sống- cái chết cũng đã được cải thiện chất lượng sống lên nhiều lần và chưa ghi nhận phản ứng phụ.

“Chúng tôi hiện đang tiếp tục có các đánh giá về hiệu quả lâu dài của liệu pháp này, nhưng với kết quả ghi nhận được trong thời gian qua là khả quan”- GS Văn cho biết.

Cũng theo GS Văn, ước tính của các nhà khoa học tại phòng nghiên cứu của Nhật cho thấy áp dụng liệu pháp miễn dịch trong điều trị ung thư thì triệu chứng lâm sàng cải thiện chiếm khoảng 60%, chất lượng sống thay đổi rõ. Có khoảng 3% bệnh nhân ung thư giai đoạn 3b và 4, thậm chí khối di căn đã không phát triển. Tuy nhiên, các nhà khoa học của Trường ĐH Y Hà Nội hướng đến mục tiêu làm sao để nhiều người bệnh ung thư được cải thiện triệu chứng lâm sàng và nâng cao chất lượng sống.

Được biết, chi phí trung bình của liệu pháp điều trị ung thư này tại Trường ĐH Y Hà Nội thấp hơn ở nước ngoài nhiều do nhóm nghiên cứu lhiện đã làm chủ được hoàn toàn quy trình công nghệ.

GS.TS Tạ Thành Văn cũng cho biết thêm, hiện nay tại phòng nghiên cứu của Trường ĐH Y Hà Nội chỉ thực hiện được 6-8 bệnh nhân cho một liệu trình. Do đó đang có hàng trăm bệnh nhân chờ đợi để được thực hiện. Tuy nhiên trung bình mỗi liệu trình điều trị của một bệnh nhân kéo dài 3 tháng và ưu tiên các bệnh nhân ở giai đoạn 3b, giai đoạn 4 nên các nhà khoa học của Trường ĐH Y đành “bất lực” để bệnh nhân chờ vì điều kiện hiện chưa thể mở rộng thêm quy mô...

lieu-phap-dieu-tri-ung-thu-dat-giai-nobel-da-duoc-ap-dung-tai-viet-nam-2

Việc ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch trong điều trị ung thư của các nhà khoa học Trường ĐH Y Hà Nội bước đầu mang lại hiệu quả cải thiện chất lượng sống rõ rệt cho nhiều người bệnh

“Tôi đã từng làm việc ở phòng nghiên cứu của GS Tasuku Honjo nhiều ngày không thấy mặt trời”

Trò chuyện với chúng tôi, nhà khoa học- GS.TS Tạ Thành Văn kể rằng, anh biết đến GS Tasuku Honjo khi anh còn đang làm thực tập sinh sau tiến sĩ tại Hoa Kỳ thông qua hàng loạt các bài báo khoa học trên các tạp chí nổi tiếng nhất của thế giới về những vấn đề nóng của khoa họccủa giáo sư Honjo. TS Tạ Thành Văn ngày đó đã liên hệ để được làm nghiên cứu tại phòng nghiên cứu của GS Tasuku Honjo ở Khoa Y – Trường ĐH Y khoa Kyoto và đã được GS Honjo chấp nhận sau khi trao đổi và phỏng vấn.

Được GS Tasuku Honjo nhận, kể từ tháng 4/2001 cho đến gần 3 năm sau kết thúc quá trình nghiên cứu, TS. Tạ Thành Văn ngày đó đã phải “miệt mài làm việc ở phòng nghiên cứu của GS. Tasuku Honjo có ngày không thấy mặt trời từ sáng đến đêm khuya và đã phải vượt qua chính mình với nỗi nhớ nhà, với những đêm lẻ loi, cô độc bước đi một mình trên dòng suối nhỏ ở cố đô Kyoto" nhằm học hỏi giáo sư và các thầy tại phòng nghiên cứu để có thể hoàn thành được nghiên cứu của mình. bởi sức ép chạy đua từ các nhà khoa học khác ở ngay trong phòng thí nghiệm của mình cũng như nhà khoa học khác của nhiều phòng nghiên cứu trên thế giới, người có thể cạnh tranh đi trước mình bất cứ lúc nào...

Chia sẻ với chúng tôi về những thành công bước đầu trong ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch trị liệu tự thân để chữa bệnh ung thư cho các bệnh nhân, GS.TS Tạ Thành Văn- người đã “mang” liệu pháp này từ GS. Tasuku Honjo về Việt Nam để cùng với các cộng sự Trường ĐH Y Hà Nội thực hiện chỉ khiêm tốn nói rằng, anh và các cộng sự còn phải cố gắng và nỗ lực nhiều để làm sao xứng danh là học trò của người thầy đã đạt giải Nobel về Y học.

Và, nhà khoa học Tạ Thành Văn cũng mong muốn được thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng tế bào với sự đầu tư bài bản về nhân lực và tài chính của Nhà nước để những thành tựu khoa học mới nhất được đến với những bệnh nhân Việt Nam...

Thái Bình

10/10/2018

Ngăn chặn nguy cơ đột quỵ não

* Bệnh chuyên khoa "

- Đột quỵ não (tai biến mạch máu não) là một bệnh lý rất nguy hiểm. Theo WHO, đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 sau bệnh lý tim mạch và ung thư.
Đột quỵ não (tai biến mạch máu não) là một bệnh lý rất nguy hiểm. Theo WHO, đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 sau bệnh lý tim mạch và ung thư. Việt Nam mỗi năm có thêm 200.000 người mắc, 104.000 người tử vong vì đột quỵ. Để phòng ngừa bệnh lý nguy hiểm này, cần hiểu rõ về các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

Có 2 nhóm yếu tố nguy cơ gây đột quỵ đó là các yếu tố nguy cơ không thể thay đổi và các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi. Nói rằng có thể phòng ngừa đột quỵ bởi may mắn là phần lớn các yếu tố nguy cơ là có thể tác động vào để thay đổi.

Các yếu tố nguy cơ không thể thay đổi
Đó là tuổi tác (đa số đột quỵ gặp ở những người từ 45 tuổi). Tiếp theo là giới tính (bệnh lý này nam gặp nhiều hơn nữ), chủng tộc, di truyền...

Các yếu tố nguy cơ thay đổi được

Tăng huyết áp: Nếu huyết áp tối đa (tâm thu) > = 140mmHg và hoặc huyết áp tối thiểu (tâm trương) > = 90mmHg. Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ đột quỵ não hàng đầu, chiếm hơn 70% tổng số bệnh nhân đột quỵ. Huyết áp tăng cao gây tổn thương thành mạch máu, tạo các điểm yếu ở thành mạch. Các điểm yếu bị tổn thương tiến triển nặng dần theo thời gian và đến một lúc nào đó vỡ ra gây đột quỵ xuất huyết não.

Tăng huyết áp là nguyên nhân gây xơ vữa động mạch. Các mảng vữa xơ gây chít hẹp lòng mạch, cản trở dòng máu lưu thông, gây đột quỵ nhồi máu não.

Có những nghiên cứu cho thấy, điều trị tốt huyết áp ở bệnh nhân bị đột quỵ do tăng huyết áp sẽ làm giảm tần suất tái phát đột quỵ và giảm di chứng do đột quỵ gây ra.Kiểm soát huyết áp nhằm ngừa nguy cơ đột quỵ.

Đái tháo đường (ĐTĐ): ĐTĐ gây tổn thương toàn bộ hệ thống động mạch (kể cả động mạch não). ĐTĐ làm tăng tỷ lệ mắc đột quỵ từ 2 - 6,5 lần, tăng tỷ lệ tử vong lên 2 lần. Triệu chứng biểu hiện bệnh ĐTĐ ở giai đoạn sớm thường rất mờ nhạt hoặc hầu như không có gì. Một số ít bệnh nhân có biểu hiện ăn nhiều, uống nhiều, gầy sút cân nhanh. Vì vậy, mọi người trên 40 tuổi nên định kỳ xét nghiệm đường máu để có thể phát hiện bệnh sớm, nếu mắc bệnh.

Rối loạn lipid máu (RLLM): Khi hàm lượng lipid trong máu quá cao là điều kiện thuận lợi để lipid ngấm vào và lắng đọng ở thành mạch máu. Đây là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành mảng vữa xơ động mạch. Trước đây người ta quan niệm RLLM là khi tổng lượng lipid máu tăng cao (cholesterol và/hoặc triglyceride). Nhưng hiện nay đã có nghiên cứu cho thấy sự rối loạn về thành phần phức bộ lipid máu cũng quan trọng không kém tổng lượng lipid máu tăng cao.

Lipid là thành phần rất quan trọng để các tế bào, mô trong cơ thể có thể tồn tại và phát triển. Lipid trong cơ thể gồm 2 nhóm: ngoại sinh do thức ăn cung cấp và nội sinh do cơ thể sinh ra. Ở trong máu, lipid không tan được nên phải liên kết với các protein để tạo thành lipoprotein. Có 3 loại lipoprotein: Lipoprotein tỷ trọng cao (HDL) còn gọi là cholesterol “tốt”.Lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) còn gọi là cholesterol “xấu”. Lipoprotein tỷ trọng rất thấp (VLDL).

Khi xét nghiệm thấy LDL-C tăng cao là có liên quan nhiều nhất đến nguy cơ vữa xơ động mạch và biến cố tim mạch. Nếu tăng triglyceride đơn độc cũng là yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch.

Xơ vữa động mạch: Mảng vữa xơ trong lòng động mạch sẽ làm chít hẹp dần lòng mạch, có thể gây tắc mạch. Nhiều trường hợp mảng vữa xơ b**g ra, trôi theo dòng máu, đến gây tắc ở vị trí mạch máu khác. Vì vậy cần điều trị ổn định mảng vữa.

Béo phì: Béo phì là yếu tố thuận lợi gây tăng huyết áp, rối loạn lipid và tăng glucose máu. Tất cả các yếu tố này kết hợp lại sẽ làm tăng nguy cơ bệnh lý tim mạch.

Hút thuốc lá: Gây tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rối loạn nhịp tim, đột quỵ.

Uống rượu nhiều: Gây tăng huyết áp, xơ vữa động mạch. Ngoài ra, uống rượu nhiều trong một thời gian dài có thể gây tổn thương gan, suy gan gây rối loạn đông máu. Vì vậy, người uống rượu nhiều có nguy cơ cao bị đột quỵ chảy máu não. Thêm vào đó, khi đột quỵ thường rất nặng nề.

Phình động mạch não: Là nguyên nhân tương đối phổ biến gây đột quỵ chảy máu não ở người trẻ tuổi. Phình động mạch não gặp ở 1-2 % dân số. Khoảng 10% bệnh nhân bị vỡ phình động mạch não tử vong trước khi đến bệnh viện.

Phình động mạch thường diễn biến âm thầm không triệu chứng. Trong vòng 2-3 ngày trước khi phình động mạch não vỡ, khoảng 1/2 số bệnh nhân có các triệu chứng sau: đau đầu đột ngột, rất dữ dội. Sau đó triệu chứng đau đầu giảm dần.

Dị dạng động - tĩnh mạch não: Là bệnh bẩm sinh, hình thành một đám rối mạch máu bất thường trong não, nối thông động mạch và tĩnh mạch não. Ở vị trí dị dạng, mạch máu dị dạng có hình dạng và cấu trúc bất thường, rất dễ bị vỡ ra gây chảy máu não. Đa số có diễn biến âm thầm. Ở một số ít bệnh nhân có biểu hiện co giật, động kinh, đau đầu kéo dài.

Dùng thuốc tránh thai (progesterone), nội tiết tố nam (testosterone): Khi dùng nội tiết tố nam để điều trị, chẳng hạn ở một số bệnh như thiểu năng sinh dục nguyên phát hay thứ phát, hay trong suy thận mạn có dấu hiệu thiếu máu nặng hoặc ở một số vận động viên (đua xe đạp, thể dục thể hình...), thì số lượng hồng cầu sẽ tăng rất nhiều, dẫn đến dễ vón cục, gây tắc mạch nhiều nơi (ở phổi gây nhồi máu phổi, ở tim gây nhồi máu cơ tim, ở não gây đột quỵ nhồi máu não...).

Bệnh tim: Bệnh van tim (hẹp van hai lá, hở van hai lá, hở van động mạch chủ), rối loạn nhịp tim (rung nhĩ, cuồng nhĩ, nhịp nhanh kịch phát trên thất). Ở các bệnh này, máu dễ vón cục tạo cục máu đông trong tâm nhĩ, dẫn đến tắc mạch não gây đột quỵ. Do vậy, quan trọng là cần dùng thuốc để đề phòng cục máu đông (huyết khối)ở bệnh van tim.

Do giảm prothrombin ở trẻ em:Ngày nay, đột quỵ não có xu hướng trẻ hóa, phần nhiều do chính những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi này. Như đã nói, may mắn là “nguy cơ có thể thay đổi” bởi chính chúng ta.

BS. NGÔ VĂN TUẤN

( SKĐS )