Bác sĩ Đăng, Hanoi (2026)

26/06/2026

CON HAY ỐM VẶT, ĐỀ KHÁNG KÉM: BÍ KÍP CHĂM TẠI NHÀ MÀ CÁC BU EM HAY BỎ QUA

Các bu em hay than con hay ốm vặt, vừa khỏi ho là sổ mũi, vừa hết sổ mũi là lại sốt. Đưa đi khám thì bác sĩ nói siêu vi, về nhà tự khỏi. Rồi vài tuần sau lại y chang. Vòng lặp đó cứ xoay mãi và các bu em bắt đầu nghĩ "con mình đề kháng kém quá".

Thực ra không phải con kém, mà là có một vài thứ trong cách chăm hàng ngày đang âm thầm làm yếu con mà mình không để ý.

Bác Đăng chia sẻ một số điều thực tế để các bu em hiểu và làm được ngay tại nhà.

THỨ NHẤT: NGỦ ĐỦ GIẤC LÀ VŨ KHÍ SỐ MỘT

Hệ miễn dịch của trẻ phục hồi và "nạp lại" trong lúc ngủ. Giấc ngủ không đủ hoặc không đều giờ giấc sẽ làm hệ miễn dịch hoạt động kém hơn rõ rệt. Trẻ dưới 1 tuổi cần ngủ khoảng 14-16 tiếng mỗi ngày (gộp cả ngủ ngày và ngủ đêm). Trẻ 1-3 tuổi cần khoảng 12-14 tiếng. Trẻ 3-6 tuổi cần khoảng 10-13 tiếng.

Nhiều bu em kể con ngủ trễ vì phải chờ bố về, hoặc vì con mê tivi, điện thoại. Mình hiểu, nhưng cái giá phải trả là đề kháng yếu dần và hay ốm vặt đó. Cố gắng đặt giờ ngủ cố định, tắt màn hình trước ngủ ít nhất 30 phút.

THỨ HAI: DINH DƯỠNG KHÔNG PHẢI CHỈ LÀ ĂN NHIỀU

Con ăn nhiều mà thiếu đa dạng thì cũng giống như xe đổ đầy xăng nhưng thiếu nhớt. Chạy được nhưng dễ hỏng.

Ba thứ hay bị thiếu nhất ở trẻ hay ốm vặt là:

Sắt: Thiếu sắt làm con mệt mỏi, xanh xao, đề kháng kém. Nguồn sắt tốt gồm thịt đỏ, lòng đỏ trứng, đậu, rau xanh đậm. Nhớ ăn kèm với vitamin C (cam, ổi, cà chua) để hấp thu sắt tốt hơn.

Kẽm: Hay bị bỏ qua nhất. Thiếu kẽm thì vết thương lâu lành, hay nhiễm trùng. Kẽm có nhiều trong thịt, hải sản, hạt.

Vitamin D: Trẻ ở Việt Nam ít ra nắng hơn mình nghĩ, đặc biệt bé học cả ngày trong phòng. Thiếu vitamin D ảnh hưởng trực tiếp đến miễn dịch. Nên cho con ra nắng sáng sớm khoảng 15-20 phút mỗi ngày, hoặc hỏi bác sĩ về bổ sung vitamin D.

THỨ BA: KHÔNG CẦN THUỐC NHƯNG CẦN ĐÚNG CÁCH KHI CON SIÊU VI

Khi con bị cảm, sổ mũi do siêu vi, điều quan trọng nhất không phải là thuốc mà là:

Bù nước đủ: Cho con uống nhiều nước ấm, súp, cháo loãng. Niêm mạc họng và mũi được giữ ẩm thì vi khuẩn khó bám hơn.

Vệ sinh mũi đúng cách: Dùng nước muối sinh lý nhỏ hoặc xịt rửa mũi mỗi ngày, đặc biệt sau khi ra ngoài về. Không cần phải con bệnh mới làm, làm như thói quen hàng ngày luôn.

Không ép con ăn khi đang mệt: Cơ thể đang tập trung chiến đấu với siêu vi, hệ tiêu hóa cũng chậm lại. Ép con ăn lúc này chỉ làm con khó chịu thêm. Ưu tiên lỏng, mềm, dễ tiêu.

THỨ TƯ: MÔI TRƯỜNG SỐNG ẢNH HƯỞNG NHIỀU HƠN CÁC BU EM NGHĨ

Khói thuốc lá trong nhà, kể cả thuốc lá điện tử, là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ hay viêm hô hấp tái đi tái lại. Nếu trong nhà có người hút thuốc, đây là điều đầu tiên cần thay đổi.

Nhà không thông thoáng, ẩm mốc, nấm mốc trong góc tường hay chỗ máy lạnh lâu không vệ sinh cũng là nguyên nhân con hay ho kéo dài.

Vệ sinh tay thường xuyên, đặc biệt trước ăn và sau khi đi vệ sinh, vẫn là biện pháp phòng bệnh đơn giản nhất và hiệu quả nhất từ trước đến nay.

KHI NÀO THÌ CẦN ĐI KHÁM THAY VÌ TỰ THEO DÕI TẠI NHÀ?

Sốt trên 39 độ không hạ sau 2 lần dùng thuốc hạ sốt đúng liều. Sốt kéo dài hơn 3 ngày. Con thở nhanh, thở co lõm ngực, môi tím. Con li bì, khó đánh thức. Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt bất kỳ mức độ nào.

Những dấu hiệu đó thì đừng overthinking tại nhà nữa, đưa con đi khám ngay.

Tóm lại, con hay ốm vặt thì không cần tìm một "thần dược" nào đó. Cần nhìn lại giấc ngủ, bữa ăn, môi trường sống và cách xử lý khi con bệnh. Những thứ tưởng đơn giản đó lại là nền móng vững chắc nhất để con khỏe.

Các bu em đang gặp tình trạng con hay ốm vặt ở độ tuổi nào? Kể Bác Đăng nghe thử xem con đang ở giai đoạn nào để tư vấn thêm cho phù hợp nhé.

26/06/2026

ÉP ĂN - THÓI QUEN TƯỞNG TỐT MÀ ĐANG HẠI CON MỖI NGÀY

Các bu em hay làm thế này không: bé vừa quay đầu đi, mình liền đút thêm một muỗng. Bé nhè ra, mình nhét vào lại. Bé khóc, mình vừa dỗ vừa tranh thủ nhét. Cứ nghĩ ăn được muỗng nào hay muỗng đó. Nhưng thật ra, đây chính là một trong những sai lầm phổ biến nhất mà Bác Đăng thấy ở phòng khám mỗi ngày.

Ép ăn không giúp con ăn ngoan hơn. Nó làm ngược lại.

Khi con bị ép ăn liên tục, não con sẽ ghi nhận bữa ăn là một trải nghiệm căng thẳng, không thoải mái. Dần dần, con hình thành phản xạ sợ ăn. Nhìn thấy chén cơm là con bắt đầu căng người lên rồi. Không phải vì con lười hay con hư, mà vì con đã bị điều kiện hóa để sợ cái khoảnh khắc đó.

Bác Đăng hay nói với các bu em thế này: dạ dày của trẻ nhỏ rất nhỏ, và cơ chế no đói của trẻ thực ra rất nhạy cảm, chính xác hơn người lớn chúng ta nghĩ nhiều. Trẻ dưới 3 tuổi hoàn toàn có khả năng tự điều chỉnh lượng ăn phù hợp với nhu cầu cơ thể. Vấn đề là các bu em không tin vào điều đó.

Một bé ăn ít hôm nay không có nghĩa là bé sẽ thiếu chất. Trẻ có những giai đoạn tăng trưởng chậm lại, nhu cầu năng lượng giảm xuống là hoàn toàn bình thường. Nhưng nếu cứ overthinking rồi ép con ăn cho bằng được, chúng ta vô tình phá vỡ tín hiệu no đói tự nhiên của con.

Vậy thì phải làm sao?

Thứ nhất, bỏ tư duy "ăn hết chén". Con ăn được bao nhiêu thì được bấy nhiêu. Cái đích không phải là hết chén, mà là con ngồi vào bàn ăn với tâm thế thoải mái, không sợ sệt.

Thứ hai, cho con ăn cùng gia đình. Trẻ học ăn bằng cách quan sát. Khi thấy người lớn xung quanh ăn ngon lành, não con sẽ kích thích sự tò mò và muốn thử. Đừng ngồi riêng một góc để vừa chiếu điện thoại vừa đút cho con.

Thứ ba, không biến bữa ăn thành màn trình diễn. Không la hét, không năn nỉ, không thưởng kẹo nếu ăn hết. Những cách đó giải quyết được hôm nay nhưng dài hạn là tạo ra mối quan hệ không lành mạnh giữa con và thức ăn.

Thứ tư, kiểm tra lại thực đơn. Nhiều khi con không ăn không phải vì biếng ăn, mà vì thức ăn quá nhạt, quá bở, không có kết cấu thú vị. Trẻ từ 8-9 tháng đã cần thức ăn có độ thô nhất định để kích thích phản xạ nhai và cảm giác ngon miệng.

Thứ năm, xem lại cữ sữa. Một bé uống quá nhiều sữa trong ngày sẽ không bao giờ đói đủ để ăn dặm ngon lành. Sữa và ăn dặm cần có sự cân bằng hợp lý theo từng giai đoạn tuổi.

Bác Đăng hiểu rằng nhìn con ăn ít, nhìn cân không lên là các bu em lo lắm. Cái cảm giác đó rất thật và rất bình thường. Nhưng lo không có nghĩa là ép. Lo thì nên quan sát, nên hỏi bác sĩ, nên điều chỉnh thực đơn, nên thay đổi cách tiếp cận.

Ép ăn là giải pháp của sự nóng lòng. Còn nuôi con ăn ngoan là cả một quá trình kiên nhẫn, cần thời gian và cần hiểu con.

Nếu con đang trong tình trạng sụt cân, tăng trưởng chậm rõ rệt, ăn vào nôn ói, hay có dấu hiệu bất thường khác thì cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ các nguyên nhân thực thể. Còn nếu con đơn thuần là ăn ít, chọn lọc đồ ăn, hay ngồi bàn ăn không yên thì khả năng cao là do thói quen, do cách tiếp cận bữa ăn, chứ không phải bệnh lý.

Các bu em đang áp dụng cách nào để con ăn ngoan hơn? Kể Bác Đăng nghe thử, biết đâu mình cùng tìm ra cách phù hợp hơn cho bé nhà mình.

25/06/2026

Ai giỏi trò này giơ tay

25/06/2026

Mỗi lần nói về phơi nắng, là lại bị chửi là NGOO 🥹
Có một điều mà rất nhiều mẹ tin: Phơi nắng sáng sớm để con đủ vitamin D.
Theo các chuyên gia, vitamin D được tạo ra nhờ tia UVB — và tia này mạnh nhất vào khoảng giữa trưa, chứ không phải nắng sớm. Nắng sáng dịu nhẹ tốt cho tinh thần và giấc ngủ của con, điều đó đúng. Nhưng để tổng hợp đủ vitamin D thì nắng sớm gần như không làm được. Đó là lý do nhiều bác sĩ khuyên: với trẻ nhỏ, nguồn vitamin D an toàn và ổn định nhất thường là bổ sung theo chỉ định, chứ không phải trông chờ vào việc phơi nắng. Còn muốn phơi nắng cũng được, đảm bảo như sau
– Mỗi lần vài phút, vài lần/tuần. Đừng phơi lâu.
– Hở tay chân, đội mũ che mặt – mắt.
– Không phơi qua cửa kính (kính chặn UVB).
– Da con ửng đỏ, đổ mồ hôi, quấy khóc → dừng ngay.
– Trẻ dưới 6 tháng: hạn chế phơi
Nhớ khung giờ nhiều UVB nhé!
Còn chuyện phơi nắng cho con hết vàng da — cái này các bác sĩ nói rất rõ: không nên. Ánh nắng không đủ để xử lý vàng da, mà còn khiến con dễ bỏng rát, mất nước. Vàng da nhẹ thường tự hết; nhưng nếu con vàng nhiều, vàng lan xuống bụng và chân, bú kém, ngủ li bì — thì đừng mang con ra phơi nắng, hãy đưa con đi khám. Vàng da bệnh lý cần được bác sĩ đánh giá và điều trị đúng cách, có khi là chiếu đèn tại viện, chứ ánh nắng ngoài trời không thay thế được.

25/06/2026

Chào các bu em,

Dạo gần đây, Bác Đăng nhận được rất nhiều tin nhắn và câu hỏi từ các bu em về bệnh tay chân miệng. Có vẻ như bệnh đang vào mùa và lan truyền khá nhanh trong cộng đồng, khiến nhiều bé bị nổi những nốt mụn nước đặc trưng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và miệng. Bác Đăng hiểu rằng bất kỳ bệnh nào của con cũng khiến các bu em lo lắng, sốt ruột, nhưng hãy cùng Bác Đăng tìm hiểu kỹ hơn để mình có thể chăm sóc con đúng cách và bình tĩnh hơn nhé.

Đầu tiên, tay chân miệng là bệnh gì? Đây là một bệnh nhiễm trùng do virus gây ra, chủ yếu là Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus A16. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, nhất là các bé đang ở lứa tuổi đi nhà trẻ, mẫu giáo vì đây là lứa tuổi các con rất thích khám phá mọi thứ bằng miệng và tiếp xúc gần với bạn bè. Bệnh lây qua đường tiêu hóa và hô hấp, tức là virus có thể truyền từ người bệnh sang người lành qua nước bọt, dịch tiết từ các nốt mụn nước hoặc phân của người bệnh. Việc các con dùng chung đồ chơi, chén đũa hay không rửa tay sạch sẽ sau khi đi vệ sinh cũng là con đường lây truyền phổ biến.

Triệu chứng điển hình của tay chân miệng thì có lẽ nhiều bu em đã biết. Bé thường khởi phát với sốt nhẹ, mệt mỏi, biếng ăn và đau họng. Sau đó khoảng 1-2 ngày, các nốt mụn nước sẽ bắt đầu xuất hiện. Những nốt này có thể nằm trong khoang miệng, gây loét và đau rát khiến bé khó ăn uống. Đồng thời, chúng cũng nổi ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đôi khi là ở mông và đầu gối. Đặc điểm của các nốt này là không ngứa và thường không gây đau nhiều như các bệnh khác, nhưng nếu bị vỡ ra thì có thể gây khó chịu cho bé.

Vậy khi con bị tay chân miệng, các bu em nên làm gì để chăm sóc con tại nhà? Bác Đăng sẽ chia sẻ một vài điểm quan trọng để mình không bối rối nha:

1. **Vệ sinh sạch sẽ là yếu tố then chốt**: Nhiều bu em lo lắng không dám tắm cho con vì sợ vỡ mụn nước hay bệnh nặng hơn. Điều này không đúng đâu các bu em nhé. Con vẫn cần được tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm sạch, có thể dùng xà phòng diệt khuẩn nhẹ nhàng để giữ da con luôn sạch sẽ. Sau khi tắm, hãy lau khô nhẹ nhàng và có thể thoa các dung dịch sát khuẩn ngoài da theo hướng dẫn của bác sĩ lên các nốt mụn nước nếu có. Quan trọng hơn nữa là rửa tay thường xuyên cho con bằng xà phòng, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn. Bu em cũng cần rửa tay kỹ càng mỗi khi chăm sóc bé. Đồ chơi, sàn nhà, các bề mặt bé hay tiếp xúc cũng cần được lau chùi sát khuẩn mỗi ngày.

2. **Dinh dưỡng và bù nước**: Khi bị tay chân miệng, các nốt loét trong miệng có thể làm bé rất đau, khó chịu khi ăn. Lúc này, hãy ưu tiên cho con ăn những thức ăn mềm, dễ nuốt, lỏng và mát như cháo loãng, súp nguội, sữa chua, kem. Tránh các thức ăn cay nóng, mặn hoặc có tính axit vì sẽ làm bé đau hơn. Việc bù đủ nước cho con là rất quan trọng để tránh mất nước do sốt và biếng ăn. Có thể cho con uống nước lọc, nước trái cây pha loãng hoặc oresol theo chỉ định.

3. **Hạ sốt và giảm đau**: Nếu bé sốt cao hoặc quấy khóc do đau, bu em có thể cho bé uống thuốc hạ sốt paracetamol với liều lượng phù hợp theo cân nặng của bé. Nếu bé đau miệng nhiều, có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để dùng thêm các loại gel bôi miệng giảm đau cho trẻ em.

4. **Theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường**: Hầu hết các trường hợp tay chân miệng đều nhẹ và có thể tự khỏi sau 7-10 ngày. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ nhỏ các bé có thể gặp biến chứng. Do đó, bu em cần đặc biệt lưu ý nếu con xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao liên tục không hạ, giật mình chới với khi ngủ, đi đứng loạng choạng, nôn ói nhiều, lừ đừ, bỏ bú/bỏ ăn hoàn toàn, hoặc khó thở. Khi thấy bất kỳ dấu hiệu này, hãy đưa con đến bệnh viện ngay lập tức để được thăm khám và điều trị kịp thời.

5. **Hạn chế lây lan**: Để tránh bệnh lây cho các bé khác, hãy cho con nghỉ học ở nhà cho đến khi các triệu chứng đã khỏi hẳn và không còn nốt mụn nước mới xuất hiện. Tránh cho con tiếp xúc gần với các bé khác trong thời gian này.

Tay chân miệng là bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, nhưng với sự chăm sóc đúng cách và theo dõi kỹ lưỡng, các bu em hoàn toàn có thể giúp con vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng. Quan trọng là mình cần bình tĩnh, không quá lo lắng mà làm theo những lời khuyên y khoa chuẩn xác.

Các bu em có kinh nghiệm chăm sóc con bị tay chân miệng nào muốn chia sẻ, hay có bất kỳ thắc mắc nào khác không? Cứ để lại bình luận nhé, Bác Đăng sẽ đọc và phản hồi khi có thời gian.

25/06/2026

SAI LẦM KHI DÙNG KHÁNG SINH

Nhiều bu em overthingking, vừa thấy con húng hắng cái là lòng nóng như lửa đốt, tay chân lật đật muốn cho con uống thuốc ngay, đặc biệt là thuốc kháng sinh cho nhanh khỏi. Bác hiểu cảm giác sốt ruột đó lắm, ai làm mẹ mà không thương con. Nhưng khoan đã các bu em ơi, Bác Đăng muốn các bu em mình cùng nhìn nhận vấn đề này một cách thật bình tĩnh và khoa học nhé.

Phần lớn các trường hợp ho, sổ mũi ở trẻ nhỏ đều là do virus gây ra. Bu em cứ hình dung thế này, virus nó giống như những 'kẻ quấy phá' tinh ranh, chúng chui vào đường hô hấp của con, làm con hắt hơi, sổ mũi, ho khù khụ. Cơ thể con mình lúc đó, đặc biệt là hệ miễn dịch, sẽ nhận diện ra 'kẻ quấy phá' này và tự động 'tuyển quân' để đánh đuổi chúng đi.

Vậy thì kháng sinh có giúp gì được không? Kháng sinh, theo đúng tên gọi của nó, là 'chống vi khuẩn'. Nó chuyên trị những 'kẻ địch' là vi khuẩn thôi. Còn với virus, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Bu em cứ nghĩ như mình dùng một loại vũ khí chỉ có thể bắn hạ máy bay để đối phó với tàu ngầm vậy đó. Chẳng trúng đích gì mà còn làm lãng phí đạn dược, đôi khi còn gây ra những phiền phức không đáng có.

Việc lạm dụng kháng sinh không những không giúp con mình mau khỏi mà còn mang lại nhiều hệ lụy. Đầu tiên là con có thể gặp các tác dụng phụ không mong muốn như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy. Thứ hai, và quan trọng không kém, là việc dùng kháng sinh không đúng cách, không đúng bệnh sẽ làm cho vi khuẩn 'quen mặt' với kháng sinh. Đến khi con mình thực sự cần kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn thật sự nguy hiểm thì thuốc lại mất tác dụng, vì vi khuẩn đã 'nhờn thuốc' mất rồi. Lúc đó, việc điều trị sẽ khó khăn hơn rất nhiều, có khi phải dùng đến các loại kháng sinh mạnh hơn, đắt tiền hơn mà hiệu quả cũng không được như ý.

Vậy khi con ho, sổ mũi do virus, 'phương án' tối ưu mà Bác Đăng khuyên các bu em là gì? Đó chính là chăm sóc và hỗ trợ cơ thể con tự phục hồi.

1. **Rửa mũi bằng nước muối sinh lý:** Đây là bước quan trọng hàng đầu. Nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy, loại bỏ virus, bụi bẩn khỏi đường thở của con, giúp con dễ thở hơn. Bu em có thể dùng xịt mũi hoặc nhỏ mũi, sau đó dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng cho bé.
2. **Cho con uống đủ nước:** Nước giúp làm loãng đờm, làm dịu họng và bù nước cho cơ thể. Có thể là nước lọc ấm, sữa, nước trái cây pha loãng (nếu bé đã đủ lớn).
3. **Nghỉ ngơi đầy đủ:** Giấc ngủ và sự nghỉ ngơi giúp cơ thể con tập trung năng lượng để 'chiến đấu' với virus. Hạn chế cho con chạy nhảy, vui chơi quá sức.
4. **Dinh dưỡng hợp lý:** Tiếp tục cho con ăn uống đầy đủ, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu, giàu vitamin. Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng quý giá nhất cho bé dưới 6 tháng tuổi và là nguồn bổ sung tốt cho bé lớn hơn.
5. **Giữ môi trường sống trong lành:** Đảm bảo phòng ốc thông thoáng, không khí sạch sẽ, độ ẩm phù hợp. Tránh khói thuốc lá, bụi bẩn.

Thông thường, với cách chăm sóc này, các triệu chứng ho, sổ mũi sẽ dần thuyên giảm và tự khỏi trong khoảng 5-7 ngày.

Nhưng không phải lúc nào cũng là virus đâu các bu em nhé. Điều quan trọng là mình phải biết khi nào thì cần đưa con đi khám bác sĩ. Bu em nên đưa con đi gặp Bác Đăng hoặc các bác sĩ nhi khoa khác nếu con có các dấu hiệu sau:

* Sốt cao liên tục (trên 38.5 độ C) không hạ sau khi đã dùng thuốc hạ sốt, hoặc sốt kéo dài trên 3 ngày.
* Con thở nhanh, khó thở, thở co kéo lồng ngực, cánh mũi phập phồng.
* Bỏ bú, bỏ ăn, nôn trớ nhiều.
* Mệt mỏi, li bì, không linh hoạt như bình thường.
* Ho nhiều, khạc đờm đặc có màu vàng hoặc xanh.
* Triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn sau 7 ngày chăm sóc tại nhà.

Những dấu hiệu này có thể là cảnh báo rằng bệnh của con đã có biến chứng hoặc do vi khuẩn gây ra, lúc đó bác sĩ sẽ thăm khám và có chỉ định điều trị phù hợp, có thể bao gồm cả kháng sinh nếu thật sự cần thiết.

Việc chăm sóc con ốm là một hành trình cần sự kiên nhẫn và bình tĩnh của các bu em. Đừng để sự lo lắng làm mình vội vàng sử dụng những phương pháp không đúng, có thể gây hại về lâu dài cho con. Hãy tin tưởng vào khả năng phục hồi của cơ thể con mình và chỉ can thiệp y tế khi thực sự cần thiết, theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhé.

Các bu em có kinh nghiệm gì trong việc chăm sóc con khi ho, sổ mũi tại nhà không? Hay có câu hỏi nào muốn Bác Đăng giải đáp thêm? Hãy chia sẻ bên dưới để Bác Đăng và các bu em khác cùng học hỏi nhé!

25/06/2026

Tại sao con chậm tăng ki dù vẫn ăn được, ngủ được?
Hashtag:

25/06/2026

Chào các bu em,

Bác Đăng biết, có một tình huống mà hầu như bu nào cũng đã từng trải qua, hoặc đang vật lộn mỗi ngày: con đang ăn ngon lành bỗng dưng quay mặt đi, ngậm chặt miệng, thậm chí là đẩy chén đĩa ra xa. Nhiều bu em nhắn tin cho Bác Đăng với giọng điệu đầy lo lắng, rằng: “Bác Đăng ơi, sao con em dạo này lười ăn quá, có phải con bị làm sao không? Em đã đổi đủ loại sữa, đủ món ăn mà bé vẫn không chịu hợp tác. Nhìn con người ta ăn thun thút mà xót ruột quá.”

Nhiều bu em thậm chí còn stress đến mức overthinking, cứ nghĩ mãi không biết con mình có bệnh gì không, có thiếu chất gì không, hay tại mẹ nấu dở. Bác Đăng hiểu cảm giác đó lắm. Nhưng bu em biết không, đôi khi, cái sự lười ăn này lại là một dấu hiệu bình thường của sự phát triển.

Đó chính là hiện tượng “biếng ăn sinh lý” mà các bác sĩ nhi thường gặp. Nghe tên có vẻ khoa học nhưng thực ra rất dễ hiểu. Con mình biếng ăn không phải vì con bệnh, mà vì con đang bận… lớn. Thường thì giai đoạn này sẽ trùng với lúc bé bắt đầu biết lật, biết bò, biết đứng, biết đi, hoặc khi bé đang mọc răng. Những mốc phát triển quan trọng này tiêu tốn rất nhiều năng lượng và sự tập trung của bé. Não bộ bé đang bận rộn kết nối các khớp thần kinh để học kỹ năng mới, cơ thể bé đang cần năng lượng để vận động, khám phá thế giới xung quanh. Thế nên, việc ăn uống bị đẩy xuống ưu tiên thứ hai, thứ ba là điều hoàn toàn tự nhiên.

Cứ thử hình dung nhé, khi bu em đang tập trung làm một việc gì đó rất quan trọng, ví dụ như hoàn thành deadline công việc hay học một kỹ năng mới, thì cảm giác thèm ăn của bu em cũng giảm đi đáng kể đúng không? Bé con của chúng ta cũng vậy thôi. Khi bé đang say mê lật lẫy, bò khắp nhà để tìm hiểu mọi thứ, hay đang cố gắng đứng vững trên đôi chân của mình, thì cái chén bột hay bình sữa bỗng trở nên kém hấp dẫn hơn hẳn. Đôi khi, cũng có thể do bé mọc răng, lợi sưng đau khiến bé cảm thấy khó chịu khi ăn, nên bé chỉ muốn bú mẹ hoặc uống sữa lỏng thôi.

Vậy nên, việc đầu tiên Bác Đăng muốn các bu em làm là: BÌNH TĨNH! Đừng ép con ăn. Việc ép ăn không những không giúp con ăn nhiều hơn mà còn tạo ra một áp lực tâm lý không cần thiết cho cả mẹ và bé. Con sẽ hình thành tâm lý sợ hãi, chán ghét bữa ăn, và việc này có thể kéo dài thành một thói quen xấu về sau. Cứ tưởng tượng mỗi bữa ăn là một cuộc chiến, bu em có thấy mệt mỏi không? Con mình cũng vậy đó.

**Vậy, Bác Đăng có vài lời khuyên nhỏ cho các bu em trong giai đoạn này:**

1. **Đừng ép con ăn, hãy tôn trọng con:** Nếu con từ chối, bu em hãy dọn bữa ăn đi và thử lại sau khoảng 1-2 tiếng. Đừng biến bữa ăn thành một trận chiến. Mục tiêu là để con vui vẻ khi ăn, chứ không phải ăn bằng mọi giá.

2. **Chia nhỏ bữa ăn:** Thay vì ba bữa chính lớn, bu em có thể chia thành nhiều bữa nhỏ hơn trong ngày. Điều này giúp giảm áp lực cho cả mẹ và bé, đồng thời đảm bảo con vẫn nhận đủ dinh dưỡng cần thiết.

3. **Tập trung vào chất lượng, không phải số lượng:** Hãy ưu tiên những thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa như thịt đỏ, trứng, sữa, rau xanh đậm, trái cây. Bu em có thể thêm một chút dầu ăn hoặc bơ vào thức ăn của con để tăng năng lượng mà không cần tăng khẩu phần quá nhiều.

4. **Để con tự khám phá:** Hãy cho bé thử những món ăn dạng cắt miếng (finger food) phù hợp với độ tuổi để bé tự bốc, tự ăn. Điều này không chỉ giúp bé hứng thú hơn với thức ăn mà còn phát triển kỹ năng vận động tinh của bé. Bu em cũng có thể trò chuyện, tương tác với bé trong bữa ăn, giới thiệu tên các món ăn để tạo không khí vui vẻ, thoải mái.

5. **Tạo môi trường ăn uống tích cực:** Hạn chế các yếu tố gây xao nhãng như TV, điện thoại. Bữa ăn nên diễn ra ở một không gian yên tĩnh, sạch sẽ và vui vẻ. Bu em hãy ngồi ăn cùng con nếu có thể, để con học hỏi theo người lớn.

6. **Kiên nhẫn chờ đợi:** Biếng ăn sinh lý thường chỉ kéo dài vài ngày đến vài tuần rồi tự động chấm dứt khi bé đã làm chủ được kỹ năng mới. Hãy tin tưởng vào cơ thể con và sự điều chỉnh tự nhiên của con.

7. **Quan sát con:** Nếu con không chỉ lười ăn mà còn kèm theo các dấu hiệu khác như sụt cân, sốt, quấy khóc nhiều, mệt mỏi, bỏ bú hoàn toàn, hay có bất kỳ biểu hiện bất thường nào khác, thì lúc đó bu em hãy đưa con đi khám Bác Đăng hoặc các bác sĩ nhi khoa để được kiểm tra kỹ lưỡng nhé.

Bác Đăng biết các bu em thương con, muốn con ăn thật nhiều để mau lớn. Nhưng hãy nhớ, sự phát triển của con là cả một hành trình, có những giai đoạn con cần được tự do khám phá và học hỏi theo cách riêng của mình. Hãy cứ nhẹ nhàng, kiên nhẫn và đồng hành cùng con.

Các bu em có kinh nghiệm gì hay muốn chia sẻ câu chuyện của mình về giai đoạn biếng ăn sinh lý của con không? Hãy để lại bình luận phía dưới nhé, Bác Đăng sẽ cùng đọc và chia sẻ với các bu em!

24/06/2026

SỐT MỌC RĂNG: SỰ THẬT MÀ NHIỀU BU EM CHƯA BIẾT

Các bu em hay nói với Bác Đăng câu này lắm: "Bé nhà em sốt 39 độ mấy ngày nay nhưng chắc do mọc răng bác ơi, em theo dõi thêm thôi." Và đây là một trong những hiểu lầm mà Bác Đăng muốn nói thẳng luôn hôm nay.

Mọc răng KHÔNG gây sốt cao.

Khoa học đã chứng minh rất rõ điều này. Mọc răng chỉ có thể gây ra một số khó chịu nhỏ như sốt nhẹ dưới 38 độ, chảy nước dãi nhiều hơn bình thường, bé thích cắn đồ vật, và quấy khóc hơn vào ban đêm. Chỉ vậy thôi. Không hơn.

Vậy tại sao nhiều bé mọc răng lại sốt cao?

Cái này dân gian hay gọi là "trùng hợp". Giai đoạn mọc răng thường rơi vào khoảng 6 tháng đến 2 tuổi, đây cũng chính là thời điểm lớp kháng thể mà con nhận từ mẹ trong bụng bắt đầu giảm dần, trong khi hệ miễn dịch của bé vẫn còn đang hoàn thiện. Cộng thêm việc bé bắt đầu khám phá thế giới bằng cách cho mọi thứ vào miệng, tiếp xúc nhiều hơn với môi trường bên ngoài. Cho nên đây là giai đoạn bé rất dễ bị nhiễm siêu vi, nhiễm khuẩn.

Nghĩa là bé sốt cao không phải vì cái răng đang nhú lên, mà là vì bé đang bị bệnh thật sự, chỉ là hai cái việc đó xảy ra cùng một lúc mà thôi.

Điều Bác Đăng lo nhất là gì?

Là khi bu em nhìn thấy bé sốt 39, thấy lợi bé có chỗ hơi đỏ, rồi kết luận ngay "mọc răng" và yên tâm ngồi đợi. Trong lúc đó, có thể bé đang bị nhiễm khuẩn tai, nhiễm khuẩn đường tiểu, hoặc đơn giản là một đợt siêu vi cần được theo dõi đúng cách.

Bác Đăng không nói để bu em lo lắng quá mức mỗi khi bé hâm hấp nhé. Nhưng có một cái mốc bu em cần nhớ nằm lòng:

Nếu bé sốt trên 38.5 độ kéo dài hơn 2 ngày, hoặc sốt cao trên 39 độ dù mới bắt đầu, hãy đưa bé đi khám. Đừng tự kết luận là mọc răng rồi ngồi chờ.

Còn nếu bé chỉ hơi ấm người, dưới 38 độ, vẫn chơi bình thường, ăn uống được, chỉ hay chảy dãi và thích gặm gặm thì bu em cứ bình tĩnh. Đó mới đúng là biểu hiện của mọc răng. Lúc này bu em không cần làm gì đặc biệt, chỉ cần lau khô vùng cổ và miệng cho bé để tránh hăm, và có thể cho bé cắn vòng gặm răng lạnh để bớt khó chịu.

Tóm lại để bu em dễ nhớ:

Mọc răng gây: sốt nhẹ dưới 38 độ, chảy dãi, hay cắn, quấy nhẹ.

Mọc răng KHÔNG gây: sốt cao trên 38.5 độ, tiêu chảy nhiều, nôn ói, phát ban, co giật.

Nếu bé có những dấu hiệu phía sau, đó là bệnh khác đang xảy ra và bé cần được khám, không phải chờ răng mọc xong tự hết.

Bác Đăng biết là nhiều bu em nghe ông bà, hàng xóm nói "mọc răng thì sốt là bình thường" từ hồi còn nhỏ, nghe mãi thành quen, thành tin. Nhưng đôi khi những gì quen thuộc lại không phải lúc nào cũng đúng, đặc biệt là trong chuyện sức khỏe của con.

Các bu em nhà mình có ai từng bị "sập bẫy" sốt mọc răng này chưa, hay từng đưa bé đi khám mới phát hiện ra bé bị bệnh khác không? Kể Bác Đăng nghe với nhé!

24/06/2026

UỐNG VITAMIN D MÃI MÀ CON VẪN CÒI, CÓ THỂ CÁC BU EM ĐANG BỎ QUÊN THỨ NÀY

Bác Đăng gặp khá nhiều trường hợp các bu em than rằng đã cho con uống vitamin D đều đặn mấy tháng liền, nhưng con vẫn chậm mọc răng, xương vẫn mềm, bác sĩ vẫn nói thiếu canxi. Nghe xong thì các bu em bắt đầu overthinking: uống sai loại? Sai liều? Hay D3 rẻ tiền quá nên không thấm?

Thực ra không phải vậy. Vấn đề thường nằm ở một thứ mà ít ai nhắc tới: Vitamin K2.

Để Bác Đăng giải thích đơn giản thôi.

Vitamin D3 có nhiệm vụ giúp ruột hấp thu canxi từ thức ăn vào máu. Nghe thì có vẻ đủ rồi, nhưng thực ra canxi vào máu xong thì nó đi đâu? Nếu không có K2, canxi cứ lơ lửng trong máu, rồi lại bám vào thành mạch máu thay vì chạy vào xương và răng. Nghe mà thấy oan cho các bu em chưa, uống D3 chăm chỉ vậy mà con vẫn không hấp thu đúng chỗ.

Vitamin K2 chính là thứ làm cái việc dẫn đường đó. Nó kích hoạt một loại protein tên là osteocalcin, có chức năng gom canxi lại và đưa vào đúng xương, đúng răng. Nói nôm na thì D3 kéo canxi vào nhà còn K2 mới là người xếp canxi vào đúng chỗ.

Vậy uống bao nhiêu là đủ?

Với trẻ sơ sinh từ 0 đến 12 tháng, D3 khoảng 400 IU mỗi ngày là đủ. Trẻ lớn hơn từ 1 tuổi trở lên thì có thể cần 600 đến 1000 IU tùy theo bé có được phơi nắng thường xuyên không và bé đang sống ở vùng nắng nhiều hay ít. Còn K2 thì liều phổ biến được khuyến cáo là khoảng 45 mcg mỗi ngày cho trẻ nhỏ.

Một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng: D3 và K2 đều là vitamin tan trong dầu. Nghĩa là nếu các bu em cho con uống lúc bụng đói hoặc không có chút chất béo nào trong bữa ăn, cơ thể con sẽ hấp thu rất kém, gần như uống cho có. Tốt nhất là cho bé uống sau bữa ăn có chứa chút chất béo như sữa, trứng, cháo nấu thịt hay cá.

Có một điều Bác Đăng muốn nhấn mạnh thêm, vì thấy các bu em hay có xu hướng này: đừng tự ý tăng liều D3 lên vì nghĩ rằng uống nhiều hơn sẽ tốt hơn. D3 là vitamin tích lũy trong cơ thể, không đào thải dễ như vitamin C hay B. Uống quá liều trong thời gian dài có thể gây ảnh hưởng đến gan và thận của con. Cứ theo đúng khuyến cáo, đủ là đủ, không cần phải hơn.

Với K2 thì liều thấp như vậy tương đối an toàn, nhưng Bác Đăng vẫn khuyên các bu em nên hỏi bác sĩ trực tiếp trước khi bổ sung, đặc biệt nếu con đang có bệnh lý nền hoặc đang dùng thuốc khác.

Ngoài việc bổ sung qua dạng nhỏ giọt hay viên nhai, các bu em cũng có thể cho con ăn thêm các thực phẩm tự nhiên giàu K2 như lòng đỏ trứng, pho mát, thịt gà, gan động vật. D3 thì có trong cá hồi, lòng đỏ trứng, và quan trọng nhất là ánh nắng mặt trời buổi sáng sớm. Phơi nắng cho con 15 đến 20 phút mỗi ngày vào khoảng 7 đến 8 giờ sáng là thói quen tốt mà không tốn một đồng nào.

Tóm lại, D3 và K2 là cặp đôi cần đi cùng nhau. Chỉ uống D3 mà bỏ quên K2 thì giống như có nguyên liệu mà không có người thợ xây vậy, canxi vào rồi nhưng không biết đi đâu về đâu.

Các bu em đang cho con uống D3 đơn hay kết hợp K2 rồi? Hay đang phân vân chưa biết chọn loại nào thì cứ comment xuống bên dưới, Bác Đăng sẽ tư vấn thêm cho từng trường hợp cụ thể nhé.

Bác sĩ Đăng

26/06/2026

26/06/2026

25/06/2026

25/06/2026

25/06/2026

25/06/2026

25/06/2026

25/06/2026

24/06/2026

24/06/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category