09/10/2026
CÚM A VÀ NHỮNG CƠN SỐT 39–40 ĐỘ KHÓ HẠ!
Các mẹ lưu ngay bài viết này và đọc thật kỹ để biết cách xử trí khi gặp trường hợp tương tự nhé!
Mùa cúm đến, những đêm con sốt 39–40 độ, uống thuốc hạ sốt rồi mà người vẫn nóng hầm hập. Bố mẹ cuống cuồng, cứ 15 phút lại đo nhiệt độ một lần, chỉ sợ con co giật.
Đấy là tình trạng rất nhiều gia đình gặp phải khi con mắc cúm A.
Nhưng có một điều tôi muốn nhấn mạnh ngay từ đầu: SỐT KHÔNG ĐÁNG SỢ BẰNG VIỆC BỐ MẸ KHÔNG BIẾT XỬ TRÍ, LUỐNG CUỐNG, LO LẮNG VÀ THIẾU KIÊN NHẪN DẪN ĐẾN XỬ LÝ SAI!
Sốt thực chất là phản ứng bảo vệ của cơ thể. Khi virus, vi khuẩn xâm nhập, hệ miễn dịch có thể chủ động tăng thân nhiệt để hỗ trợ chống lại tác nhân gây bệnh.
Thế nên không phải cứ thấy 38 độ là phải lập tức tìm mọi cách kéo xuống 37 độ.
Và đây là 6 điều nhất định phải ghi nhớ cho tôi!
1. UỐNG HẠ SỐT RỒI KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI VỀ 37 ĐỘ!
Đây là điều đầu tiên tôi muốn các mẹ bỏ ra khỏi đầu.
Con đang sốt 39,5 độ, uống hạ sốt xong còn 38,3 độ, con bớt mệt, ngủ được, uống được nước thì đấy đã là một đáp ứng tốt rồi!
Đừng vì thấy nhiệt kế chưa về 37 độ mà cuống cuồng cho uống thêm liều nữa hoặc đổi sang một loại hạ sốt khác.
Hạ sốt là để con dễ chịu hơn, chứ không phải cuộc thi xem nhà nào kéo nhiệt độ xuống nhanh nhất!
Nhưng nhớ nhé, con hạ sốt không có nghĩa là bệnh đã nhẹ. Nếu con li bì khó đánh thức, khó thở, tím tái, co giật hay xuất hiện biểu hiện bất thường nghiêm trọng thì phải đưa đi cấp cứu ngay.
2. THUỐC HẠ SỐT PHẢI TÍNH THEO CÂN NẶNG, KHÔNG PHẢI THEO CẢM TÍNH!
Các mẹ nhớ này! Paracetamol thông thường dùng liều 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 tiếng khi cần.
Ví dụ:
* Bé 6 kg: 60–90 mg/lần.
* Bé 10 kg: 100–150 mg/lần.
* Bé 12 kg: 120–180 mg/lần.
* Bé 15 kg: 150–225 mg/lần.
* Bé 20 kg: 200–300 mg/lần.
Đây là khoảng liều tham khảo, không phải cứ sốt là phải uống. Phải chọn đúng hàm lượng, đúng dạng thuốc và không vượt quá giới hạn liều trong 24 giờ theo hướng dẫn.
Tôi khuyên thật, nhà nào có con nhỏ thì nên chuẩn bị sẵn thuốc hạ sốt đúng liều theo cân nặng của con.
Có thể chuẩn bị dạng siro và dạng đặt hậu môn phù hợp. Bé uống được thì ưu tiên đường uống. Dạng đặt chỉ dùng khi phù hợp, chẳng hạn con nôn hoặc không thể uống, theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Hai dạng cùng chứa Paracetamol nên tuyệt đối không tính thành hai thuốc khác nhau để dùng chồng liều.
Thuốc hạ sốt chẳng đáng bao nhiêu tiền, nhưng đến 2 giờ sáng con sốt 40 độ mới cuống cuồng gọi người này, alo người kia tìm mua thuốc thì cập rập vô cùng!
3. CÓ BÉ SỐT 40 ĐỘ KHÔNG CO GIẬT, NHƯNG CÓ BÉ MỚI HƠN 38 ĐỘ ĐÃ CO GIẬT!
Co giật do sốt không đơn giản là cứ sốt càng cao thì càng dễ giật. Nó còn liên quan đến độ tuổi, cơ địa và tính nhạy cảm của hệ thần kinh từng bé.
Vì thế, thuốc hạ sốt không bảo đảm con sẽ không co giật.
Tin tốt là phần lớn những cơn co giật do sốt đơn thuần không gây tổn thương não như nhiều lời đồn.
Nhưng cái đáng sợ là BỐ MẸ XỬ TRÍ SAI!
Tuyệt đối không nhét thìa, khăn, tay hay bất cứ vật gì vào miệng con. Không ghì chặt, không cố cho uống thuốc hoặc đặt thuốc hậu môn khi con đang co giật.
Vậy xử trí thế nào?
* Đặt con ở nơi an toàn, bảo vệ đầu tránh va đập.
* Canh thời gian cơn giật, không giữ chặt tay chân.
* Khi có thể, đặt con nằm nghiêng để giữ đường thở thông thoáng.
* Nếu co giật lần đầu, cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Nếu cơn giật kéo dài từ 5 phút, con tím tái hoặc khó thở thì gọi cấp cứu 115 ngay.
Nếu có người hỗ trợ, hãy quay video cơn giật để bác sĩ đánh giá.
4. ĐỪNG CỨ THẤY CON SỐT LÀ ĐÈ RA LAU MÁT!
Tôi thấy nhiều nhà cứ con sốt là lấy khăn lau liên tục, lau trán, lau nách, lau bẹn. Thậm chí con đang ngủ cũng dựng dậy lau cho bằng được, có nhà còn dùng cả nước lạnh, nước đá!
Các mẹ thử đặt mình vào hoàn cảnh đấy xem có chịu nổi không?
Người đang sốt, mệt rũ rượi, chỉ muốn nằm ngủ. Vậy mà cứ bị lôi ra lau người liên tục. Khó chịu kinh khủng!
Lau mát thường quy không được khuyến cáo để điều trị sốt ở trẻ.
Việc cần làm là:
* Mặc đồ thoáng, vừa đủ, không ủ kín cũng không để con rét run.
* Cho uống nước từng ngụm thường xuyên; trẻ còn bú mẹ thì tăng cữ bú.
* Để phòng thoáng mát, nhiệt độ dễ chịu.
* Cho con nghỉ ngơi, ngủ nếu muốn và vẫn theo dõi sát.
* Miếng dán hạ sốt không thay thế được thuốc hạ sốt, cũng không bắt buộc phải dùng.
Một đứa trẻ đang sốt cần được nghỉ ngơi, chứ không cần cả nhà thay nhau lau người liên tục!
5. PARACETAMOL KHÔNG HIỆU QUẢ THÌ CÓ DÙNG IBUPROFEN ĐƯỢC KHÔNG?
Câu trả lời là CÓ THỂ, nhưng không phải lúc nào cũng dùng được!
Ibuprofen là một lựa chọn hạ sốt cho trẻ đủ tuổi và đủ điều kiện sử dụng.
Nhưng không phải cứ uống Paracetamol một tiếng chưa hạ là lập tức đổi sang Ibuprofen như mọi người vẫn đồn tai nhau.
Đặc biệt, trẻ mất nước, nghi sốt xuất huyết hoặc có chống chỉ định thì không được tự ý sử dụng.
Cũng đừng tự ý cho uống cùng lúc hoặc luân phiên hai loại thuốc này khi chưa có hướng dẫn phù hợp.
Và nhớ cho tôi: ĐỪNG THẤY CON SỐT CAO KHÓ HẠ LÀ MẶC ĐỊNH CÚM A!
Sốt xuất huyết, nhiễm khuẩn và nhiều bệnh khác cũng có thể gây sốt cao. Con sốt kéo dài, diễn biến xấu hoặc xuất hiện triệu chứng mới thì phải đi khám, không được chủ quan!
6. CÚM A KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI KHÁNG SINH, NHƯNG CŨNG ĐỪNG CHỦ QUAN VỚI TAMIFLU!
Cúm A là bệnh do virus. Kháng sinh KHÔNG có tác dụng tiêu diệt virus cúm!
Phần lớn trẻ cúm không biến chứng có thể hồi phục mà không cần dùng kháng sinh.
Nhưng Tamiflu lại là câu chuyện khác. Đây là thuốc kháng virus cúm, có thể đặc biệt cần thiết với trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền hoặc cúm diễn biến nặng.
Thuốc thường có hiệu quả tốt nhất khi được dùng sớm. Vì thế không tự ý mua cho con uống, nhưng cũng đừng chần chừ hỏi bác sĩ nếu con thuộc nhóm nguy cơ cao.
CUỐI CÙNG, TÔI MUỐN NHẮN CÁC MẸ MỘT ĐIỀU!
Con ốm đã mệt lắm rồi. Đừng biến những ngày con ốm thành cuộc chiến ép ăn, ép uống, ép hạ nhiệt độ bằng mọi giá.
Con không muốn ăn thì đừng ép. Chia nhỏ bữa, cho ăn đồ mềm dễ tiêu. Nhưng nước, sữa và việc theo dõi dấu hiệu mất nước thì phải ưu tiên.
Con muốn ngủ thì để con ngủ, miễn là con vẫn thở bình thường, đánh thức được và được theo dõi sát.
CHĂM CON SỐT GIỎI KHÔNG PHẢI LÀ NGƯỜI KÉO NHIỆT KẾ VỀ 37 ĐỘ NHANH NHẤT, MÀ LÀ NGƯỜI BIẾT KHI NÀO CÓ THỂ CHĂM CON TẠI NHÀ VÀ KHI NÀO PHẢI ĐƯA CON ĐẾN BỆNH VIỆN!
Riêng trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38 độ trở lên cần được đánh giá y tế khẩn cấp nhé.
Các mẹ lưu bài lại, gửi cho cả bố và ông bà cùng đọc. Vì có những kiến thức bình thường đọc thì thấy đơn giản, nhưng đến 2–3 giờ sáng con sốt cao mới thấy nó quý thế nào!
À, gia đình nào chưa tiêm phòng cúm năm nay thì nhớ chủ động tiêm cho các thành viên đủ điều kiện nhé!
-st-
