29/08/2026
NGƯỜI SỐNG THỌ THƯỜNG GIỮ 5 THÓI QUEN NÀY SUỐT NHIỀU NĂM
Phượng để ý rằng người có sức khỏe tốt khi lớn tuổi thường không sống theo những nguyên tắc quá cầu kỳ. Họ cũng không phải ngày nào cũng uống thuốc bổ hay ăn những món thật đắt tiền.
Điểm chung nằm ở một vài thói quen đơn giản, được duy trì đủ lâu để trở thành nếp sống.
Tuổi thọ còn chịu ảnh hưởng của di truyền, môi trường, điều kiện chăm sóc và bệnh lý. Năm thói quen dưới đây không bảo đảm một người sẽ không mắc bệnh, nhưng có thể tạo nền tảng để cơ thể bền bỉ và phục hồi tốt hơn qua thời gian.
1. Ăn biết đủ để Tỳ Vị không phải làm việc quá sức
Theo Y học cổ truyền, Tỳ Vị là nguồn sinh hóa khí huyết sau khi con người được sinh ra. Muốn cơ thể có sức, trước tiên cần ăn uống và hấp thu tốt.
Người biết dưỡng sinh thường ăn đúng bữa, ăn chậm và dừng khi vừa đủ no. Họ ưu tiên thức ăn đa dạng, phù hợp với thể trạng, không vì nghe một món “đại bổ” mà sử dụng liên tục.
Ăn quá nhiều khiến bụng đầy và cơ thể nặng nề; kiêng khem quá mức lại dễ thiếu dưỡng chất. Dưỡng Tỳ Vị không phải chỉ ăn đồ nóng hay tránh toàn bộ đồ lạnh, mà là tìm được cách ăn khiến cơ thể dễ chịu và đủ chất lâu dài.
2. Ngủ đủ để cơ thể có thời gian phục hồi
YHCT coi ban ngày thuộc dương, thuận cho hoạt động; ban đêm thuộc âm, là thời gian cơ thể thu lại và nghỉ ngơi.
Người sống khỏe lâu thường không lấy việc thức khuya làm thói quen. Họ giữ giờ ngủ tương đối ổn định, hạn chế ăn quá no và sử dụng chất kích thích vào buổi tối.
Không bắt buộc ai cũng phải ngủ trước một giờ cố định, nhưng ngủ đủ và đều đặn giúp cơ thể có điều kiện phục hồi tốt hơn. Nếu ngủ đủ mà sáng dậy vẫn mệt, ngáy lớn hoặc thường ngưng thở khi ngủ, mọi người nên đi khám thay vì chỉ tìm trà an thần.
3. Vận động mỗi ngày để khí huyết không trì trệ
Trong YHCT có quan niệm: khí hành thì huyết hành. Hiểu đơn giản, cơ thể được vận động phù hợp sẽ duy trì sự linh hoạt và tuần hoàn tốt hơn.
Không nhất thiết phải tập thật nặng. Đi bộ, khí công, yoga, đạp xe hoặc làm việc nhà đều có giá trị nếu được thực hiện đều đặn. Người lớn tuổi cũng cần tập thêm các động tác giữ thăng bằng và sức mạnh cơ bắp để giảm nguy cơ té ngã.
Vận động cần vừa sức. Tập đến kiệt sức không phải dưỡng sinh.
4. Không để cảm xúc dồn nén quá lâu
Y học cổ truyền cho rằng các trạng thái cảm xúc quá mức và kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự vận hành của cơ thể. Y học hiện đại cũng ghi nhận căng thẳng lâu ngày có thể tác động đến giấc ngủ, tiêu hóa, huyết áp và hành vi chăm sóc sức khỏe.
Người bền sức thường biết tìm cách giải tỏa: trò chuyện với người tin cậy, đi bộ, làm vườn, nghe nhạc hoặc dành thời gian bên gia đình.
Tâm an không có nghĩa là lúc nào cũng vui. Đó là biết mình đang mệt, đang buồn và chủ động tìm sự hỗ trợ khi không thể tự cân bằng.
5. Phòng bệnh khi cơ thể còn chưa suy yếu nhiều
Người xưa coi trọng “trị vị bệnh” – chăm sóc từ khi bệnh chưa rõ hoặc mới bắt đầu xuất hiện.
Điều này không có nghĩa cứ thấy một biểu hiện nhỏ là lo lắng. Phòng bệnh đúng là khám sức khỏe phù hợp, tiêm chủng, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và không trì hoãn khi có dấu hiệu bất thường.
Đừng đợi đau nhiều mới khám, cũng đừng dùng thuốc bổ để che đi sự mệt mỏi kéo dài.
Phượng nghĩ bí quyết của sức khỏe bền vững không nằm ở việc làm điều gì thật đặc biệt. Nó nằm ở khả năng giữ những việc bình thường trong nhiều năm: ăn vừa đủ, ngủ đủ giấc, vận động đều, giữ tinh thần có chỗ nghỉ và chủ động kiểm tra sức khỏe.
Một ngày làm đúng chưa tạo ra khác biệt lớn. Nhưng một nếp sống được giữ qua nhiều năm sẽ âm thầm quyết định cơ thể của chúng ta khi bước vào tuổi già.
Thân gửi,
BS Nguyễn Phượng
