01/08/2026
SỎI THẬN - SỎI MẬT.. thì nhiều người đã biết, nhưng còn một loại sỏi nữa cũng gây nhiều phiền toái, đó là SỎI TUYẾN NƯỚC BỌT.
Tôi vừa phẫu thuật cho một bệnh nhân bị sỏi tuyến dưới hàm. BN có nhiều sỏi, viên lớn nhất khoảng 5mm nằm kẹt dính trong ống Wharton - đường dẫn nước bọt từ tuyến dưới hàm ra miệng, làm ứ trệ nước bọt trong tuyến khiến tuyến bị viêm sưng đau tái đi tái lại nhiều lần và cuối cùng phải cắt bỏ.
👉Vì sao lại có sỏi tuyến nước bọt?
Cơ thể có 3 cặp tuyến nước bọt: tuyến mang tai, tuyến dưới hàm, tuyến dưới lưỡi. Khoảng 80–90% sỏi tuyến nước bọt nằm ở tuyến dưới hàm. Nước bọt của tuyến này đặc hơn, chứa nhiều canxi hơn và phải đi qua một ống dẫn dài nên dễ lắng đọng, tạo thành sỏi. Đến nay vẫn chưa xác định được một nguyên nhân duy nhất, nhưng uống không đủ nước, viêm nhiễm hay vệ sinh răng miệng kém đều có thể làm tăng nguy cơ.
👉Triệu chứng điển hình là gì?
Dấu hiệu rất đặc trưng là đau và sưng vùng dưới hàm, tăng lên mỗi khi ăn, vì tuyến tiết nước bọt nhưng đường ra bị viên sỏi chặn lại. Khi sỏi tồn tại lâu ngày, tuyến sẽ viêm tái phát nhiều lần, có thể chảy mủ hoặc tạo áp xe.
👉Điều trị như thế nào?
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật.
* Sỏi nhỏ gần miệng ống tuyến đôi khi có thể tự ra nhờ uống nhiều nước, chườm ấm, xoa bóp hoặc kích thích tiết nước bọt.
* Có thể nội soi ống tuyến nước bọt để lấy hoặc tán sỏi, giúp bảo tồn tuyến.
* Tuy nhiên, nếu sỏi nằm sâu, nhiều sỏi, gây viêm mạn tính hoặc làm tuyến mất chức năng thì phẫu thuật cắt tuyến dưới hàm vẫn là phương pháp điều trị triệt để.
Trong phẫu thuật cắt tuyến dưới hàm, một điểm rất đáng chú ý đó là có một nhánh rất nhỏ của thần kinh mặt chạy sát tuyến, nếu không cẩn thận có thể làm tổn thương thần kinh này gây liệt miện - méo miệng sau mổ. Để đảm bảo an toàn tối đa, chúng tôi sử dụng máy dò thần kinh trong phẫu thuật, giúp tìm và bảo vệ tuyệt đối thần kinh này.
✍️Nếu bạn thường xuyên bị sưng đau vùng dưới hàm mỗi khi ăn, đừng chủ quan nghĩ chỉ là viêm thông thường. Khám sớm sẽ giúp phát hiện sỏi và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nhiều trường hợp vẫn có thể bảo tồn được tuyến nước bọt nếu được can thiệp kịp thời.