17/07/2026
“Chắc em không xét nghiệm tiểu đường đâu vì em không có dấu hiệu gì bất thường” – Đây là một hiểu lầm mà bác Thương thấy rất nhiều mẹ bầu đang mắc phải.
Hôm trước, bác khám cho một mẹ đến mốc 24 tuần, mẹ bảo: "Em ăn uống bình thường, không khát nước nhiều, không mệt, không sụt cân hay tăng cân bất thường, nên chắc là không bị tiểu đường thai kỳ đâu ạ."
Nhưng trong sản khoa, tiểu đường thai kỳ lại là một trong những bệnh lý gần như không có triệu chứng rõ ràng, và chính vì thế, xét nghiệm tầm soát mới trở nên bắt buộc chứ không phải tùy chọn.
Tiểu đường thai kỳ xảy ra do sự thay đổi hormone trong thai kỳ làm giảm khả năng sử dụng insulin của cơ thể mẹ. Đa số mẹ bị tiểu đường thai kỳ không hề có dấu hiệu lâm sàng, chỉ khi đường huyết tăng kéo dài và ảnh hưởng lên thai nhi thì biến chứng mới dần xuất hiện, như thai to nhanh bất thường, đa ối, tăng nguy cơ sinh mổ, băng huyết sau sinh, hoặc trẻ sinh ra dễ hạ đường huyết, suy hô hấp, béo phì và tiểu đường về sau.
Xét nghiệm dung nạp glucose (OGTT) ở tuần 24–28 là để phát hiện sớm một rối loạn chuyển hóa rất thường gặp trong thai kỳ. Đây là giai đoạn nhau thai tiết nhiều hormone nhất, cũng là thời điểm nguy cơ tiểu đường thai kỳ đạt đỉnh. Nếu chỉ chờ đến khi có triệu chứng, thì đa phần đã là muộn, vì thai đã chịu ảnh hưởng trong một khoảng thời gian dài.
Nhiều mẹ lo lắng việc xét nghiệm gây mệt, buồn nôn, hoặc cho rằng mình không thuộc nhóm nguy cơ. Nhưng thực tế, tiểu đường thai kỳ có thể gặp ở bất kỳ mẹ bầu nào, kể cả người trẻ, không thừa cân, không tiền sử gia đình. Và tin tốt là: nếu phát hiện sớm, đa số trường hợp chỉ cần điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt, theo dõi đường huyết là đủ để kiểm soát tốt và sinh con khỏe mạnh.
Không có triệu chứng không đồng nghĩa với không có nguy cơ. Trong thai kỳ, có những xét nghiệm không làm vì mẹ thấy mình khỏe, mà làm vì em bé cần được bảo vệ từ sớm. Và tầm soát tiểu đường thai kỳ chính là một trong những xét nghiệm như vậy.
