18/07/2026
LỚN TUỔI MỚI THOÁI XƯƠNG KHỚP - Hầu hết mọi người đều nghĩ như vậy, nhưng có không ít người chưa 40 tuổi mà xương đã thoái hóa, trong khi nhiều người 70 tuổi xương khớp vẫn rất tốt
Cô chú anh chị ạ, Nhiều người nghĩ thoái hóa khớp chỉ là do già đi. Nhưng trong quá trình khám bệnh, tôi nhận thấy tuổi tác chỉ là một phần. Điều quan trọng hơn là vì sao có người mới ngoài 40 tuổi đã thoái hóa nặng, trong khi có người hơn 70 tuổi khớp vẫn khá tốt?
Theo góc nhìn của Y học cổ truyền, muốn điều trị hiệu quả cần tìm đúng căn nguyên khiến khớp bị thoái hóa, chứ không chỉ tập trung vào phần sụn đã bị mòn.
1. Can Thận hư – Gốc rễ khiến khớp ngày càng yếu đi
Trong Y học cổ truyền có câu: "Can chủ cân, Thận chủ cốt."
Hiểu đơn giản, Thận giống như "kho dự trữ" nuôi dưỡng xương, còn Can có nhiệm vụ nuôi dưỡng hệ thống gân, dây chằng và giúp các khớp vận động linh hoạt.
Khi chức năng Can - Thận suy giảm theo thời gian, hoặc do làm việc quá sức, thức khuya, căng thẳng kéo dài, cơ thể sẽ không còn đủ khả năng nuôi dưỡng hệ vận động.
Lúc này, người bệnh thường thấy:
- Khớp khô, cứng, vận động không còn trơn tru.
- Đứng lên ngồi xuống khó khăn hơn.
- Đau âm ỉ, mỏi lưng, mỏi gối, sức khỏe giảm dần.
- Khớp ngày càng biến dạng, thoái hóa tiến triển nhanh hơn.
Đây là lý do nhiều người chỉ giảm đau một thời gian rồi bệnh lại tái phát. Bởi phần "gốc" nuôi dưỡng xương khớp vẫn đang suy yếu.
2. Phong - Hàn - Thấp xâm nhập, khí huyết bị tắc nghẽn
Tôi thường giải thích với bệnh nhân rằng:
- Khí huyết giống như dòng nước tưới cho cánh đồng.
- Khi dòng nước lưu thông tốt, khớp luôn được nuôi dưỡng.
- Nhưng nếu dòng chảy bị tắc, nơi đó sẽ dần khô cằn và hư hỏng.
Trong Y học cổ truyền, các yếu tố như gió, lạnh, ẩm thấp có thể xâm nhập vào cơ thể, đặc biệt ở những người có thể trạng yếu hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường lạnh, ẩm.
Ngoài ra, chấn thương cũ, lao động nặng hoặc tình trạng viêm kéo dài cũng khiến khí huyết lưu thông kém, hình thành huyết ứ.
Khi đó, người bệnh sẽ gặp những biểu hiện rất quen thuộc:
- Khớp đau tăng khi trời lạnh hoặc nồm ẩm.
- Cảm giác nặng khớp, cứng khớp vào buổi sáng.
- Vận động một lúc mới thấy dễ chịu hơn.
- Đôi khi đau lan dọc theo cánh tay hoặc xuống chân do đường kinh bị bế tắc.
Nếu chỉ dùng thuốc giảm đau mà không cải thiện tình trạng khí huyết lưu thông, cơn đau sẽ rất dễ quay trở lại.
3. Tỳ hư sinh thấp - Khớp dễ sưng, tích dịch
Không phải bệnh nhân nào cũng gặp tình trạng này, nhưng trong thực tế lâm sàng tôi vẫn gặp khá nhiều.
Theo Y học cổ truyền, Tỳ có vai trò chuyển hóa và phân bố nước trong cơ thể.
Khi chức năng Tỳ suy yếu, cơ thể dễ sinh thấp, hiểu đơn giản là dịch dư thừa không được chuyển hóa hết.
Dịch này có thể tích tụ quanh khớp, khiến người bệnh xuất hiện:
- Khớp sưng.
- Tràn dịch khớp.
- Cảm giác nặng chân, nặng gối.
- Vận động kém linh hoạt.
Nếu không xử lý nguyên nhân này, tình trạng viêm và tràn dịch rất dễ tái diễn.
Vậy điều trị như thế nào mới đúng với căn nguyên?
Quan điểm điều trị của tôi không phải chỉ làm người bệnh hết đau vài ngày, mà là từng bước phục hồi khả năng tự nuôi dưỡng của hệ xương khớp.
nhất, bổ Can Thận, bổ khí huyết
Đây là phần điều trị quan trọng nhất.
Khi Can - Thận được bồi bổ, khí huyết đầy đủ hơn, cơ thể mới có điều kiện nuôi dưỡng sụn khớp, gân cơ và hệ xương.
Nói một cách dễ hiểu, muốn cây khỏe thì phải chăm từ bộ rễ, chứ không thể chỉ tưới lên vài chiếc lá đã héo.
hai, khu phong, tán hàn, trừ thấp, hoạt huyết thông kinh lạc
Mục tiêu là loại bỏ các yếu tố gây bế tắc và giúp khí huyết lưu thông trở lại.
Khi dòng khí huyết được khơi thông, người bệnh thường cảm nhận rõ:
- Đỡ đau.
- Giảm cứng khớp.
- Khớp vận động linh hoạt hơn.
- Cơ bắp quanh khớp cũng khỏe dần lên.
ba, kiện Tỳ, lợi thấp khi có viêm hoặc tràn dịch
Với những trường hợp khớp sưng, có nhiều dịch hoặc cảm giác nặng khớp kéo dài, cần kết hợp kiện Tỳ để cơ thể tự chuyển hóa phần dịch dư thừa.
Khi đó, tình trạng phù nề quanh khớp sẽ giảm, vận động cũng thuận lợi hơn.
Điều tôi luôn chia sẻ với người bệnh là:
- Thoái hóa khớp không chỉ là câu chuyện của một chiếc khớp bị mòn.
- Đó là dấu hiệu cho thấy khả năng nuôi dưỡng xương khớp của cơ thể đang suy giảm, đồng thời khí huyết lưu thông không còn tốt như trước.
Vì vậy, nếu chỉ điều trị vào phần "ngọn" là giảm đau, bệnh rất dễ tái phát.
Muốn cải thiện lâu dài, cần xây dựng phác đồ đi từ căn nguyên: phục hồi chức năng Can - Thận, tăng cường khí huyết, khơi thông kinh lạc và điều chỉnh toàn bộ môi trường nuôi dưỡng khớp. Khi giải quyết được những yếu tố này, xương khớp mới có điều kiện phục hồi tốt hơn và hạn chế tiến triển của bệnh theo thời gian.
----------------------------
Bác sĩ Trần Hải Long khám điều trị Xương khớp tại phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường
