12/08/2026
🔎 ĐAU HỐ CHẬU TRÁI Ở NGƯỜI TRẺ – ĐỪNG BỎ QUA MỘT NGUYÊN NHÂN “NHỎ NHƯNG ĐAU KHÔNG NHỎ”!
📍 VIÊM BỜ MỠ ĐẠI TRÀNG – EPIPLOIC APPENDAGITIS
Một bệnh nhân nam trẻ tuổi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm vì đau bụng khu trú vùng hố chậu trái.
🔹 Trên siêu âm, bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh phát hiện một cấu trúc tăng âm, hình bầu dục, có viền giảm âm, nằm cạnh đại tràng xuống và ấn đau tại vị trí tổn thương.
🔹 Để đánh giá rõ hơn, bệnh nhân được chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CLVT) ổ bụng.
📸 Hình ảnh CLVT điển hình:
* Cạnh đại tràng xuống có cấu trúc hình bầu dục.
* Kích thước khoảng 21 × 10 mm.
* Bên ngoài có viền mỏng tăng tỉ trọng.
* Trung tâm chứa tổ chức mỡ.
* Có thâm nhiễm mỡ xung quanh.
* Tổn thương nằm sát thành đại tràng, không thấy hình ảnh gợi ý biến chứng nặng.
👉 Với các đặc điểm hình ảnh rất điển hình, bệnh nhân được chẩn đoán VIÊM BỜ MỠ ĐẠI TRÀNG (Epiploic appendagitis).
---
🧠 VIÊM BỜ MỠ ĐẠI TRÀNG LÀ GÌ?
Bờ mỡ đại tràng (epiploic appendages) là những cấu trúc nhỏ chứa mỡ, được bao phủ bởi phúc mạc và phân bố dọc theo mặt ngoài đại tràng.
Khi một bờ mỡ bị xoắn cuống hoặc tắc nghẽn tĩnh mạch dẫn đến thiếu máu và viêm, tình trạng viêm bờ mỡ đại tràng xảy ra.
📌 Bệnh thường gặp ở người trưởng thành, có thể xuất hiện ở nhiều vị trí dọc theo đại tràng nhưng thường gây đau ở:
* Hố chậu phải.
* Hố chậu trái.
* Vùng hạ vị.
Điều đặc biệt là cơn đau có thể khá dữ dội và khu trú, khiến bệnh dễ bị nhầm với các bệnh lý cấp cứu ngoại khoa khác.
---
🩺 SIÊU ÂM CÓ THỂ PHÁT HIỆN VIÊM BỜ MỠ ĐẠI TRÀNG?
Có!
Trên siêu âm, tổn thương thường biểu hiện dưới dạng:
🔸 Cấu trúc hình bầu dục hoặc tròn, nằm sát thành đại tràng.
🔸 Tăng âm tương đối so với mỡ xung quanh, tương ứng với tổ chức mỡ bị viêm.
🔸 Có thể thấy viền giảm âm mỏng bao quanh tổn thương – tương ứng với lớp thanh mạc/phúc mạc tạng bị viêm.
🔸 Ấn đau khu trú đúng vị trí tổn thương khi dùng đầu dò siêu âm.
🔸 Doppler màu thường không thấy hoặc chỉ thấy rất ít tín hiệu mạch trong tổn thương, tùy giai đoạn.
💡 Một điểm quan trọng: đại tràng và thành đại tràng thường không có những biến đổi rõ rệt như trong viêm túi thừa đại tràng, giúp định hướng chẩn đoán.
---
🖥️ CLVT – “CHÌA KHÓA” TRONG CHẨN ĐOÁN
CLVT được xem là phương tiện hình ảnh rất có giá trị trong trường hợp đau bụng cấp chưa rõ nguyên nhân.
Hình ảnh kinh điển của viêm bờ mỡ đại tràng trên CLVT gồm:
⭐ Ổ tổn thương mỡ hình bầu dục, thường có kích thước khoảng 1,5–3,5 cm.
⭐ Nằm sát thành đại tràng, thường chỉ cách thành đại tràng vài milimet.
⭐ Viền tăng tỉ trọng mỏng bao quanh – “hyperattenuating ring sign”.
⭐ Thâm nhiễm mỡ xung quanh.
⭐ Có thể gặp central dot sign – chấm tăng tỉ trọng trung tâm, tương ứng với mạch máu hoặc huyết khối tĩnh mạch trong bờ mỡ bị viêm.
⭐ Thành đại tràng thường bình thường hoặc chỉ dày nhẹ, mức độ viêm quanh đại tràng thường không tương xứng với mức độ tổn thương mỡ.
📌 Chính sự kết hợp giữa vị trí sát đại tràng + tổn thương mỡ hình bầu dục + viền tăng tỉ trọng + thâm nhiễm mỡ xung quanh tạo nên hình ảnh rất đặc trưng của bệnh.
---
⚠️ VÌ SAO CẦN CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH?
Viêm bờ mỡ đại tràng là một bệnh lý lành tính và thường tự giới hạn, nhưng biểu hiện lâm sàng có thể giống nhiều bệnh lý khác.
Đặc biệt ở bệnh nhân đau hố chậu trái, cần phân biệt với:
🔹 Viêm túi thừa đại tràng sigma.
🔹 Viêm đại tràng.
🔹 Áp xe quanh đại tràng.
🔹 Sỏi niệu quản.
🔹 Một số bệnh lý phụ khoa ở nữ giới.
🔹 Các nguyên nhân khác gây đau bụng cấp.
👉 CLVT giúp xác định chính xác vị trí tổn thương, đặc điểm tổn thương và đồng thời loại trừ nhiều nguyên nhân nguy hiểm khác.
Đây chính là giá trị quan trọng của chẩn đoán hình ảnh trong tiếp cận bệnh nhân đau bụng cấp: không chỉ “tìm ra bệnh”, mà còn giúp tránh chẩn đoán nhầm và hạn chế những can thiệp không cần thiết.
---
💊 ĐIỀU TRỊ CÓ PHẢI MỔ KHÔNG?
Trong đa số trường hợp viêm bờ mỡ đại tràng nguyên phát, bệnh có diễn biến lành tính và điều trị bảo tồn là chủ yếu.
Thông thường, bệnh nhân được:
✅ Nghỉ ngơi.
✅ Điều trị giảm đau, chống viêm theo chỉ định.
✅ Theo dõi triệu chứng lâm sàng.
Cơn đau thường cải thiện dần trong vài ngày và tổn thương thoái triển theo thời gian.
⚠️ Tuy nhiên, nếu triệu chứng diễn biến bất thường hoặc hình ảnh không điển hình, cần tiếp tục tìm kiếm các nguyên nhân khác và loại trừ biến chứng.
---
🎯 MỘT TỔN THƯƠNG NHỎ – MỘT CHẨN ĐOÁN RẤT QUAN TRỌNG
Ca bệnh trên là một ví dụ điển hình cho thấy:
“Đau bụng cấp không phải lúc nào cũng là một bệnh lý lớn.”
Một tổn thương chỉ khoảng 21 × 10mm nhưng có thể gây đau bụng khu trú khá rõ.
Và chỉ cần nhận diện đúng những dấu hiệu đặc trưng trên siêu âm và CLVT, bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh có thể nhanh chóng đưa ra chẩn đoán, giúp bác sĩ lâm sàng lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và tránh những can thiệp không cần thiết.
📍 Khoa Chẩn đoán hình ảnh – Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm
🔎 Mỗi hình ảnh – một thông tin. Mỗi chẩn đoán đúng – một bước điều trị đúng.
-----------------------------------------------
🏥KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH - BỆNH VIỆN ĐA KHOA GIA LÂm
Dịch vụ tốt - Kỹ thuật cao- Nơi gửi trọn niềm tin
📌 Địa chỉ : Tầng 1 , Nhà B – Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm (Khu đô thị mới Trâu Quỳ, Xã Gia Lâm, Hà Nội)
📧Gmail : [email protected]
🌐Fanpage: https://www.facebook.com/GialamRadiology
