ThS.BSNT Xuân Tuấn - Phẫu thuật Ung bướu Nội tiết

  • Home
  • Vietnam
  • Hanoi
  • ThS.BSNT Xuân Tuấn - Phẫu thuật Ung bướu Nội tiết

ThS.BSNT Xuân Tuấn - Phẫu thuật Ung bướu Nội tiết Thạc sĩ - Bác sĩ Nội trú Ung thư, Đại học Y Hà Nội
Giảng viên trường Đại học Y Dược Hà Nội
Có hơn 10 năm kinh nghiệp trong lĩnh vực Ung bướu - Tuyến giáp

Thạc sĩ - Bác sĩ Nội trú Ung thư, Đại học Y Hà Nội
Giảng viên trường Trường Đại học Y Dược, ĐHQGHN
Có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ung bướu - Tuyến giáp

26/08/2026

BỆNH TUYẾN GIÁP CÓ CẦN KIÊNG ĐẬU NÀNH KHÔNG?

Trước đây, nhiều người cho rằng mắc bệnh tuyến giáp thì phải kiêng đậu nành vì isoflavone có thể ảnh hưởng đến hormone tuyến giáp. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay cho thấy đậu nành không làm ảnh hưởng đáng kể đến chức năng tuyến giáp ở người sử dụng với lượng phù hợp.

Vì vậy, nếu mắc bệnh tuyến giáp, không nhất thiết phải kiêng đậu nành hoàn toàn. Anh chị vẫn có thể sử dụng ở mức độ vừa phải và đa dạng thực phẩm trong chế độ ăn.

UNG THƯ HẠCH (U LYMPHO) CÓ THỂ BẮT ĐẦU TỪ MỘT HẠCH KHÔNG ĐAU? U lympho là nhóm bệnh ác tính của tổ chức lympho, có thể x...
26/08/2026

UNG THƯ HẠCH (U LYMPHO) CÓ THỂ BẮT ĐẦU TỪ MỘT HẠCH KHÔNG ĐAU?

U lympho là nhóm bệnh ác tính của tổ chức lympho, có thể xuất hiện tại các hạch lympho hoặc ở những cơ quan ngoài hạch. Triệu chứng của bệnh khá đa dạng, vì vậy đôi khi dễ bị nhầm với những bệnh lý thông thường.

Một trong những biểu hiện thường gặp nhất là hạch to nhưng không đau. Có đến khoảng 60% người bệnh xuất hiện hạch to, thường gặp ở vùng cổ, hố thượng đòn, nách, bẹn. Ngoài ra, hạch cũng có thể nằm ở những vị trí sâu bên trong cơ thể như trung thất hoặc ổ bụng nên không phải lúc nào người bệnh cũng có thể tự sờ thấy.
Bên cạnh tổn thương tại hạch, khoảng 40% trường hợp có tổn thương ngoài hạch tiên phát, nghĩa là khối u xuất hiện đầu tiên ở ngoài các hạch lympho. Một số vị trí có thể gặp như dạ dày, amidan, hốc mắt, da...
Gan to cũng có thể xuất hiện nhưng ít gặp hơn và thường đi kèm với hạch to và/hoặc lách to.
Một nhóm triệu chứng khác cần lưu ý là triệu chứng B, còn được gọi là tam chứng B, bao gồm: sốt, ra mồ hôi ban đêm và sút trên 10% trọng lượng cơ thể trong vòng 6 tháng mà không giải thích được nguyên nhân. Tuy nhiên, nhóm triệu chứng này chỉ gặp ở dưới 25% trường hợp.
Ở một số người bệnh, u lympho còn có thể gây thiếu máu. Nguyên nhân có thể do hạch xâm lấn tủy xương, tan máu tự miễn, cường lách hoặc hiếm hơn là do hiện tượng thực bào tế bào máu.
Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn muộn, các triệu chứng thường liên quan đến tình trạng chèn ép hoặc xâm lấn của mô lympho. Ví dụ như hội chứng trung thất, liệt do chèn ép tủy sống, lồi mắt hoặc còn có thể gây tắc ruột nếu khối u xuất hiện tại ống tiêu hóa.

Tuy nhiên, có một điều rất quan trọng anh chị cần nhớ: không phải cứ có hạch to là ung thư hạch. Hạch có thể to do nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn như hạch viêm phản ứng, tăng sinh mạn tính, viêm hạch do lao hoặc hạch di căn từ một ung thư ở cơ quan khác. Vì vậy, nếu phát hiện hạch to kéo dài, hạch tăng kích thước hoặc xuất hiện kèm các triệu chứng bất thường, đừng vội nghĩ ngay đến ung thư nhưng cũng không nên chủ quan. Mà lúc này, việc đi khám sơm và đánh giá đúng nguyên nhân sẽ giúp xác định khi nào chỉ cần theo dõi khiến anh chị bớt lo lắng hơn và khi nào cần làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu.

Nếu anh chị đang có hạch và chưa biết nên kiểm tra từ đâu, hãy để lại câu hỏi ở phần bình luận. BS Tuấn sẽ giải đáp thêm những vấn đề mọi người thường gặp khi phát hiện hạch.

6 LOẠI THỊT VÀ HẢI SẢN CÓ THỂ BỔ SUNG VÀO CHẾ ĐỘ ĂN ĐỂ HỖ TRỢ CHO BỆNH NHÂN TUYẾN GIÁP Khi nói đến dinh dưỡng cho người ...
26/08/2026

6 LOẠI THỊT VÀ HẢI SẢN CÓ THỂ BỔ SUNG VÀO CHẾ ĐỘ ĂN ĐỂ HỖ TRỢ CHO BỆNH NHÂN TUYẾN GIÁP

Khi nói đến dinh dưỡng cho người mắc bệnh tuyến giáp, nhiều người thường chỉ chú ý đến việc nên kiêng gì mà quên mất rằng cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cũng rất quan trọng. Tuyến giáp cần nhiều vi chất để duy trì quá trình sản xuất và chuyển hóa hormone, trong đó có kẽm, selenium, iod, vitamin D... Một số loại thịt và hải sản là nguồn cung cấp những dưỡng chất này khá tốt.

Dưới đây là những thực phẩm anh chị có thể đưa vào chế độ ăn một cách hợp lý.

1. THỊT GÀ
Thịt gà là nguồn cung cấp protein quen thuộc, đồng thời có chứa kẽm – một vi chất cần thiết cho nhiều hoạt động của cơ thể và có vai trò đối với chức năng tuyến giáp. Thiếu kẽm trong khẩu phần ăn có thể ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tuyến giáp. Vì vậy, thay vì chỉ ăn một vài loại thịt cố định, anh chị có thể luân phiên thịt gà trong các bữa ăn. Có thể bổ sung khoảng 100 g thịt gà trong một vài bữa mỗi tuần, kết hợp với rau xanh, ngũ cốc và các nguồn đạm khác để đảm bảo chế độ ăn đa dạng.

2. THỊT BÒ
Thịt bò cũng là một thực phẩm giàu kẽm, đồng thời cung cấp thêm một số vi chất như selenium và đồng. Đây đều là những dưỡng chất tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa của cơ thể. Vì vậy, thịt bò có thể được sử dụng xen kẽ với thịt gà, cá và các nguồn đạm khác. Anh chị có thể bổ sung khoảng 100 g thịt bò trong 1–2 bữa mỗi tuần, tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và tổng thể chế độ ăn. Tuy nhiên, cũng không nên hiểu rằng ăn càng nhiều thịt bò thì tuyến giáp càng khỏe. Điều quan trọng vẫn là ăn đủ và cân đối, tránh lạm dụng thịt đỏ.
3. CÁ HỒI

Nếu muốn lựa chọn một loại cá vừa cung cấp protein vừa có nhiều dưỡng chất, cá hồi là một lựa chọn đáng cân nhắc. Cá hồi chứa vitamin D, selenium, kẽm và chất béo omega-3. Omega-3 còn là loại chất béo có lợi cho sức khỏe tim mạch và giúp chế độ ăn cân bằng hơn. Anh chị có thể đưa cá hồi vào thực đơn khoảng 2–3 lần mỗi tuần, đồng thời luân phiên với các loại cá khác để đa dạng nguồn dinh dưỡng. Không nhất thiết phải ăn cá hồi mỗi ngày. Một chế độ ăn đa dạng sẽ tốt hơn việc tập trung quá nhiều vào một loại thực phẩm.

4. HÀU
Hàu nổi tiếng là thực phẩm có hàm lượng kẽm cao, đồng thời cung cấp thêm selenium và canxi. Đây là những vi chất cần thiết cho nhiều chức năng của cơ thể. Vì vậy, một vài bữa ăn có hàu trong tuần có thể giúp bổ sung thêm dưỡng chất vào khẩu phần. Tuy nhiên, khi ăn hàu hoặc các loại hải sản có vỏ, cần chú ý nguồn gốc và chế biến chín kỹ để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt với người có sức khỏe yếu hoặc hệ miễn dịch kém.

5. CÁ MÒI
Cá mòi là một loại cá tuy nhỏ nhưng lại chứa khá nhiều dưỡng chất, trong đó có vitamin D.Vitamin D có vai trò quan trọng đối với việc tổng hợp hormon tuyến giáp đặc biệt là ở những bệnh nhân bị nhược giáp. Cá mòi cũng là một nguồn thực phẩm có thể sử dụng để đa dạng hóa khẩu phần cá trong tuần. Anh chị có thể bổ sung cá mòi khoảng 1–2 lần mỗi tuần, xen kẽ với cá hồi hoặc những loại cá khác.

6. TÔM VÀ CÁC LOẠI ĐỘNG VẬT CÓ VỎ
Tôm và những loại động vật có vỏ như trai, sò, ngao... cũng có thể cung cấp nhiều dưỡng chất, trong đó có iod. Iod là nguyên liệu cần thiết để tuyến giáp sản xuất hormone tuyến giáp. Vì vậy, việc cung cấp đủ iod thông qua chế độ ăn là rất quan trọng. Anh chị có thể luân phiên các loại hải sản và động vật có vỏ trong khẩu phần thay vì chỉ ăn một loại cố định.

Tuy nhiên, có một điều cần đặc biệt lưu ý: tuyến giáp cần iod nhưng không có nghĩa là càng bổ sung nhiều iod càng tốt. Thừa iod cũng có thể gây ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp ở một số người, đặc biệt những người đang có bệnh lý tuyến giáp.
Thực phẩm không phải là thuốc điều trị bệnh tuyến giáp. Việc ăn thịt gà, thịt bò hay cá hồi không thể thay thế thuốc điều trị suy giáp hoặc các phương pháp điều trị khác. Điều quan trọng nhất vẫn là ăn uống đa dạng, đủ chất và tránh bổ sung quá mức một vi chất nào đó. Đặc biệt, nếu đang điều trị bệnh tuyến giáp, anh chị không nên tự ý sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung chứa iod, selenium hoặc các loại “thuốc bổ tuyến giáp” với liều cao khi chưa được bác sĩ tư vấn. Một chế độ ăn hợp lý sẽ hỗ trợ sức khỏe tổng thể, còn việc tuyến giáp có hoạt động bình thường hay không vẫn cần được đánh giá dựa trên triệu chứng, xét nghiệm hormone và tái khám định kỳ của anh chị.

Nếu anh chị đang mắc bệnh tuyến giáp và chưa biết nên ăn gì, cần hạn chế gì, hãy để lại câu hỏi ở phần bình luận. BS Tuấn sẽ chia sẻ thêm những vấn đề dinh dưỡng mà người bệnh tuyến giáp thường quan tâm.

25/08/2026

UNG THƯ TUYẾN GIÁP THỂ NANG NGUY HIỂM THẾ NÀO?

Với ung thư tuyến giáp thể nang, nếu chỉ cắt khối u hoặc cắt một phần không đúng chỉ định thì có thể không đảm bảo điều trị triệt để.

👉 Vì vậy, với những trường hợp nghi ngờ ung thư, việc lựa chọn phạm vi phẫu thuật ngay từ đầu rất quan trọng.

NỘI SOI DẠ DÀY CÓ THỂ PHÁT HIỆN ĐƯỢC NHỮNG BỆNH GÌ? Nội soi dạ dày là phương pháp hiện đại giúp BS Tuấn quan sát trực ti...
25/08/2026

NỘI SOI DẠ DÀY CÓ THỂ PHÁT HIỆN ĐƯỢC NHỮNG BỆNH GÌ?

Nội soi dạ dày là phương pháp hiện đại giúp BS Tuấn quan sát trực tiếp niêm mạc của ống tiêu hóa trên, nhờ đó mà BS Tuấn phát hiện được những tổn thương bất thường mà các phương pháp kiểm tra thông thường có thể khó nhận biết. Trong quá trình thăm khám, có nhiều bệnh lý có thể được phát hiện thông qua nội soi dạ dày, trong đó có những bệnh nếu để lâu có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng.

1. Viêm dạ dày
Niêm mạc dạ dày bị viêm và tổn thương có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như vi khuẩn HP, sử dụng thuốc, rượu bia hoặc stress kéo dài.
2. Loét dạ dày – tá tràng
Tổn thương loét có thể gây đau vùng thượng vị. Nếu không được điều trị phù hợp, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như xuất huyết hoặc thủng dạ dày.
3. Polyp dạ dày
Không phải tất cả polyp dạ dày đều nguy hiểm. Tuy nhiên, một số loại polyp có khả năng tiến triển thành ung thư nên cần được đánh giá và theo dõi phù hợp.
4. Trào ngược dạ dày – thực quản
Đây là bệnh lý khá phổ biến, thường gây ợ nóng, ợ chua, đau ngực. Nếu tình trạng trào ngược kéo dài, niêm mạc thực quản có thể bị tổn thương.
5. Xuất huyết dạ dày
Đây là một dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, cần được kiểm tra và xử trí kịp thời.
6. Ung thư dạ dày
Một trong những giá trị quan trọng của nội soi là giúp phát hiện những tổn thương nghi ngờ ung thư. Ung thư dạ dày nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm sẽ có tiên lượng điều trị khả quan hơn rất nhiều.
7. Dị vật trong dạ dày
Dị vật trong dạ dày thường gặp ở trẻ nhỏ hoặc những người có rối loạn hành vi ăn uống. Nội soi có thể giúp phát hiện và hỗ trợ lấy dị vật.

KHI NÀO NÊN CÂN NHẮC NỘI SOI DẠ DÀY?
Nội soi dạ dày có thể được thực hiện ở mọi đối tượng. Tuy nhiên, những người có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường càng không nên chủ quan.
Đặc biệt, cần lưu ý nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc bản thân có các bệnh lý dạ dày mạn tính.
Ngoài ra, những triệu chứng dưới đây cũng là lý do cần được bác sĩ đánh giá:
Nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đau khi nuốt; trào ngược dạ dày kéo dài.
Đau sau xương ức, thường xuyên buồn nôn hoặc nôn khi đánh răng.
Đau hoặc nóng rát vùng thượng vị, nôn ra máu.
Ợ hơi, ợ chua, đầy bụng, ăn không tiêu, buồn nôn.
Thiếu máu hoặc sút cân nhanh không rõ nguyên nhân.
Ho kéo dài, viêm họng mạn tính hoặc luôn có cảm giác như có dị vật ở cổ họng.
Đi ngoài phân đen, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết tiêu hóa.
Bên cạnh đó, những người hút thuốc, uống rượu hoặc có chế độ ăn uống kém lành mạnh cũng cần chú ý hơn đến sức khỏe tiêu hóa. Người trên 40 tuổi và chưa từng nội soi dạ dày cũng nên cân nhắc thực hiện kiểm tra. Ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng, việc kiểm tra sức khỏe tiêu hóa định kỳ sẽ giúp anh chị phát hiện sớm các bất thường trong dạ dày.
BS Tuấn muốn anh chị nhớ rằng: Nội soi dạ dày không chỉ có ý nghĩa trong việc tìm ra bệnh khi người bệnh đã có triệu chứng. Quan trọng hơn, phương pháp này giúp BS Tuấn phát hiện những tổn thương sớm, từ đó có hướng theo dõi hoặc can thiệp phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng về sau. Vì vậy, đừng chờ đến khi đau nhiều hoặc xuất hiện những dấu hiệu nghiêm trọng mới đi khám. Chủ động kiểm tra khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng bất thường sẽ giúp anh chị có thêm cơ hội phát hiện và xử lý bệnh từ sớm.

Cô chú, anh chị nếu đang có triệu chứng về tiêu hóa hoặc muốn BS Tuấn tư vấn thêm về tầm soát ung thư và nội soi tiêu hóa, có thể để lại câu hỏi ở phần bình luận hoặc nhắn tin cho BS Tuấn nhé.

RỐI LOẠN TUYẾN GIÁP CÓ GÂY MẤT CÂN BẰNG HORMONE KHÔNG ?“Mệt mỏi, tăng cân, rụng tóc, khô da, tâm trạng thất thường… chắc...
25/08/2026

RỐI LOẠN TUYẾN GIÁP CÓ GÂY MẤT CÂN BẰNG HORMONE KHÔNG ?

“Mệt mỏi, tăng cân, rụng tóc, khô da, tâm trạng thất thường… chắc là do mất cân bằng hormone.” Đây là suy nghĩ mình gặp khá nhiều ở bệnh nhân khi đến khám. Và sau đó bênh nhân sẽ hỏi BS Tuấn là: “Có phải tuyến giáp của em đang có vấn đề không, bác sĩ?”
Câu trả lời là có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Hormone tuyến giáp tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất ở hầu hết các tế bào trong cơ thể. Vì thế, khi tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc kém hoạt động, người bệnh có thể xuất hiện rất nhiều biểu hiện khác nhau. Nhưng những triệu chứng này cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác.

Vậy làm thế nào để biết thực sự có liên quan đến tuyến giáp?
Thông thường, TSH là xét nghiệm đầu tiên được sử dụng khi nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến giáp. Tuy nhiên, không nên nhìn một con số TSH rồi tự kết luận. BS Tuấn sẽ cần đặt kết quả xét nghiệm cùng với các triệu chứng và tình trạng sức khỏe của từng người. Nếu kết quả chưa rõ ràng, xét nghiệm có thể được lặp lại để xác nhận.
Có một điều khá nhiều người không để ý đó là biotin. Biotin thường có trong các sản phẩm hỗ trợ tóc, da và móng, nhưng có thể làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm tuyến giáp, khiến TSH bị giảm giả gây khó khăn cho BS Tuấn trong quá trình chuẩn đoán nguyên nhân. Vì vậy, nếu đang sử dụng biotin, người bệnh cần phải thông báo cho bác sĩ và thường được khuyến cáo ngừng sử dụng khoảng 2–3 ngày trước khi xét nghiệm.
Một trường hợp khác cũng cần thận trọng là khi người bệnh đang mắc một bệnh cấp tính khác. Khi đó, các chỉ số tuyến giáp có thể thay đổi do hội chứng bệnh lý không phải là do tuyến giáp. Sau khi tình trạng bệnh lý cấp tính được cải thiện, TSH có thể trở về bình thường.

Còn khi TSH đã bất thường thì sẽ kiểm tra gì tiếp theo?
Nếu TSH tăng cao, bác sĩ thường kiểm tra thêm FT4 để đánh giá khả năng suy giáp.
Nếu TSH thấp, cần nghĩ đến khả năng cường giáp và BS Tuấn sẽ cho anh chị kiểm tra thêm FT4 và T3. Trong đó, xét nghiệm T3 đặc biệt hữu ích để phát hiện trường hợp cường giáp T3 - tức TSH thấp nhưng FT4 vẫn bình thường.
Ngoài các hormone tuyến giáp, một số trường hợp sẽ cần kiểm tra thêm kháng thể tuyến giáp. TPOAb có thể giúp đánh giá nguy cơ tiến triển thành suy giáp rõ ở người bị suy giáp tiềm ẩn. Tuy nhiên, nồng độ kháng thể không phản ánh mức độ nặng của bệnh và không cần thiết phải xét nghiệm lặp lại định kỳ.
Nếu nghi ngờ bệnh Graves, BS Tuấn có thể chỉ định thêm TSI hoặc TRAb để hỗ trợ chẩn đoán và phân biệt với những nguyên nhân gây cường giáp khác.

Một câu hỏi mình nhận được rất nhiều là: “Nếu TSH bình thường thì những triệu chứng này do đâu?”
Khi TSH bình thường, nguyên nhân do tuyến giáp thường được loại trừ. Lúc này, nếu người bệnh vẫn mệt mỏi, tăng cân, rụng tóc hoặc tâm trạng thay đổi, cần tiếp tục tìm những nguyên nhân khác như mãn kinh, thiếu máu, đái tháo đường, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm, tác dụng phụ của thuốc hoặc hội chứng mệt mỏi mạn tính. Vì vậy, việc “mất cân bằng hormone” không phải là một chẩn đoán có thể kết luận chỉ dựa vào vài triệu chứng. Cũng không phải cứ mệt mỏi, tăng cân hay rụng tóc là cần uống thuốc tuyến giáp. Điều quan trọng nhất vẫn là tìm đúng nguyên nhân trước khi điều trị. Khi có triệu chứng kéo dài, anh chị nên đi khám và làm những xét nghiệm thực sự cần thiết thay vì tự mua thuốc hoặc hormone để sử dụng.

Nếu anh chị đang có một triệu chứng nào đó và băn khoăn “liệu có phải do tuyến giáp không?”, cứ để lại câu hỏi ở phần bình luận. BS Tuấn sẽ giải đáp thêm những trường hợp thường gặp để anh chị hiểu rõ hơn về cơ thể mình.

24/08/2026

KHI NÀO CHỊ EM NÊN CHỤP X-QUANG TUYẾN VÚ ?

Chụp nhũ ảnh là một phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm những bất thường ở tuyến vú, đặc biệt là các tổn thương nhỏ mà thăm khám thông thường hoặc siêu âm có thể khó phát hiện. Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, người có tiền sử gia đình mắc ung thư vú hoặc từng mắc ung thư vú nên trao đổi với BS Tuấn để được tư vấn về việc tầm soát phù hợp.

Cùng BS Tuấn tìm hiểu khi nào nên chụp nhũ ảnh và những trường hợp cần đặc biệt lưu ý.

CẬN THẬN VỚI CÁC HÓA CHẤT GÂY RỐI LOẠN NỘI TIẾT CÓ TRONG CÁC ĐỒ DÙNG QUEN THUỘC ?Tuyến nội tiết phân bố khắp cơ thể, có ...
24/08/2026

CẬN THẬN VỚI CÁC HÓA CHẤT GÂY RỐI LOẠN NỘI TIẾT CÓ TRONG CÁC ĐỒ DÙNG QUEN THUỘC ?

Tuyến nội tiết phân bố khắp cơ thể, có vai trò sản xuất, lưu trữ và giải phóng nhiều loại hormone vào máu. Nhờ đó, hệ nội tiết tham gia điều hòa rất nhiều hoạt động quan trọng như tăng trưởng, phát triển, trao đổi chất, chức năng tình dục, sinh sản, chu kỳ giấc ngủ và tâm trạng.
Nồng độ hormone trong cơ thể có thể bị mất cân bằng do nhiều yếu tố như căng thẳng, những thay đổi nội tiết tố trong giai đoạn dậy thì, mang thai, mãn kinh hoặc khi mắc một số bệnh lý như ung thư, bệnh tuyến giáp. Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt, môi trường sống và việc tiếp xúc với các hóa chất cũng có thể tác động đến hormone. Có gần 85.000 hóa chất đang tồn tại, trong đó có khoảng 1.000 chất được xác định là có khả năng gây rối loạn nội tiết. Những chất này có thể xuất hiện trong nhiều sản phẩm sử dụng hàng ngày và đi vào cơ thể thông qua tiếp xúc với da, không khí, nước hoặc chế độ ăn uống.

Khi được cơ thể hấp thu, các hóa chất này có thể làm giảm hoặc tăng nồng độ hormone trong máu bằng cách cản trở quá trình sản xuất hormone tự nhiên, ảnh hưởng đến quá trình phân bố, lưu trữ và phân hủy hormone trong cơ thể. Một số chất có cấu trúc tương tự hormone tự nhiên nên có thể bắt chước tác dụng của hormone, trong khi một số chất khác lại làm thay đổi mức độ nhạy cảm của cơ thể với các hormone. Từ đó, chúng có thể ảnh hưởng đến nhiều vấn đề sức khỏe như khả năng sinh sản, nhận thức, béo phì, dậy thì sớm và các bệnh lý rối loạn chuyển hóa. Một số hóa chất có khả năng gây rối loạn nội tiết có thể xuất hiện ngay trong những vật dụng và sản phẩm chúng ta sử dụng hàng ngày.

1. Phthalates
Phthalates là nhóm hợp chất được sử dụng làm chất hóa dẻo dạng lỏng, thường có trong bao bì thực phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc cá nhân như sơn móng tay, keo xịt tóc, sữa rửa mặt, dầu gội, son môi, nước hoa, kem dưỡng da… Một số dạng phthalates phổ biến gồm Dibutylphthalate (DBP), Dimethylphthalate (DMP) và Diethylphthalate (DEP). Nhóm chất này có tác dụng ổn định hương thơm, tăng khả năng lan tỏa và hấp thụ, đồng thời giúp các sản phẩm nhựa, màng nhựa và bao bì trở nên bền, dẻo và khó vỡ hơn.
Tuy nhiên, việc tiếp xúc thường xuyên với phthalates có thể làm giảm nồng độ testosterone và estrogen, đồng thời gây cản trở hoạt động của hormone tuyến giáp và ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Phthalates cũng được nghiên cứu về mối liên quan với suy buồng trứng sớm ở nữ, vô sinh ở nam giới, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non và đái tháo đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai. Ở trẻ em, việc tiếp xúc nhiều với phthalates có thể liên quan đến nguy cơ dậy thì sớm, dị ứng, chàm và hen suyễn.

2. Triclosan
Triclosan là hóa chất có đặc tính kháng khuẩn, giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Chất này có thể được tìm thấy trong một số sản phẩm như sữa tắm dạng lỏng, sữa rửa mặt, xà phòng, nước súc miệng, nước rửa tay, kem cạo râu, dung dịch xịt khử mùi cơ thể, thảm trải sàn, đồ chơi trẻ em và đồ dùng nhà bếp. Tiếp xúc thường xuyên với triclosan ở mức cao có thể làm giảm một số hormone tuyến giáp, từ đó có khả năng gây rối loạn nội tiết. Tình trạng này cũng được đề cập đến với nguy cơ kích ứng da, dị ứng và sự xuất hiện của vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh.

Làm thế nào để hạn chế tiếp xúc với các hóa chất gây rối loạn nội tiết?
Thực tế, rất khó để tránh hoàn toàn việc tiếp xúc với các hóa chất gây rối loạn nội tiết. Vì vậy, điều quan trọng là chủ động giảm những nguồn tiếp xúc không cần thiết trong sinh hoạt hàng ngày. Có thể ưu tiên lựa chọn thực phẩm tươi thay vì thực phẩm đóng hộp. Với các sản phẩm hóa mỹ phẩm chăm sóc cá nhân, nên lựa chọn những sản phẩm có thành phần và nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên các sản phẩm có nguyên liệu phù hợp. Nên hạn chế sử dụng cốc, bát, đũa và hộp đựng thức ăn bằng nhựa, xốp, đặc biệt khi đựng thực phẩm hoặc đồ uống nóng. Không nên dùng đồ nhựa không phù hợp để đựng thức ăn khi hâm nóng bằng lò vi sóng.
Khi các anh chị lựa chọn đồ dùng bằng nhựa, có thể ưu tiên những sản phẩm không chứa BPA và Phthalate. Đồng thời, tránh các hộp nhựa có nhãn mã tái chế số 3 (có thể chứa PVC) và số 7 (có thể chứa BPA). Có thể thay thế bằng những vật liệu phù hợp hơn như gỗ, gốm sứ, thủy tinh chịu nhiệt. Không nên tiếp tục sử dụng đồ dùng nấu ăn có lớp chống dính đã bị b**g tróc. Có thể ưu tiên các loại nồi, chảo bằng gang hoặc inox có lớp chống dính phù hợp. Ngoài ra, nên sử dụng nước máy đã được lọc, đảm bảo không gian trong nhà được thông thoáng và duy trì thói quen vệ sinh nhà cửa thường xuyên để hạn chế tiếp xúc với phthalates trong không khí và các hạt bụi.
Điều quan trọng là chúng ta không cần quá lo lắng hay cố gắng loại bỏ hoàn toàn mọi hóa chất khỏi cuộc sống. Tuy nhiên, hiểu được những hóa chất có thể xuất hiện trong các sản phẩm quen thuộc sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc lựa chọn thực phẩm, đồ dùng và sản phẩm chăm sóc cá nhân. Giảm những tiếp xúc không cần thiết mỗi ngày cũng là một cách để chủ động bảo vệ sức khỏe nội tiết của bản thân và gia đình.

Nếu anh chị còn băn khoăn về những hóa chất có thể ảnh hưởng đến nội tiết hoặc muốn BS Tuấn chia sẻ thêm cách hạn chế tiếp xúc trong sinh hoạt hằng ngày, hãy để lại câu hỏi ở phần bình luận nhé.

CẮT TOÀN BỘ TUYẾN GIÁP, VÌ SAO CÓ NGƯỜI BÌNH THƯỜNG, CÓ NGƯỜI LẠI HẠ CANXI NẶNG ? Một nữ bệnh nhân từng phẫu thuật cắt t...
24/08/2026

CẮT TOÀN BỘ TUYẾN GIÁP, VÌ SAO CÓ NGƯỜI BÌNH THƯỜNG, CÓ NGƯỜI LẠI HẠ CANXI NẶNG ?

Một nữ bệnh nhân từng phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp để điều trị ung thư tuyến giáp từ năm 2022 tại một bệnh viện khác trước khi tìm đến BS Tuấn. Sau mổ, chị bị hạ canxi máu khá nặng, thường xuyên tê bì tay chân, có những lúc co quắp tay chân. Gần như mỗi tháng chị phải đi truyền canxi một lần, dù ở nhà vẫn đều đặn uống canxi mỗi ngày.
Gần đây, chị đã liên hệ với BS Tuấn qua điện thoại để xin tư vấn về cách sử dụng canxi. Dưới sự hướng dẫn của BS Tuấn, tình trạng của chị có cải thiện. Thay vì khoảng một tháng phải đi truyền một lần, hiện khoảng cách giữa các lần truyền đã giãn ra 1,5–2 tháng. Tuy nhiên, chị vẫn còn tê bì tay chân nên lần này quyết định đến gặp trực tiếp BS Tuấn để được thăm khám và tư vấn cụ thể hơn.

Nhiều người thường nghĩ rằng cứ mổ tuyến giáp là sẽ bị hạ canxi máu. Thực tế không phải trường hợp nào cũng như vậy. Nguy cơ hạ canxi cao hơn ở những người phải cắt toàn bộ tuyến giáp, nhưng ngay cả những bệnh nhân cắt toàn bộ tuyến giáp cũng không phải ai cũng gặp tình trạng này. Nguyên nhân liên quan đến tuyến cận giáp – những tuyến nhỏ nằm gần tuyến giáp, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa canxi trong máu. Trong quá trình phẫu thuật, nếu bác sĩ không cẩn thận sẽ có thể làm tuyến cận giáp bị tổn thương hoặc suy giảm chức năng, cơ thể sẽ khó duy trì canxi trong máu ở mức ổn định và người bệnh có thể bị hạ canxi kéo dài. Biểu hiện thường gặp là tê bì tay chân, co quắp tay chân. Nếu canxi hạ quá thấp, người bệnh còn có thể xuất hiện những triệu chứng nghiêm trọng hơn như co thắt cơ, khó thở có khi còn phải cấp cứu.

Với trường hợp của chị, BS Tuấn giải thích đây là một biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật. Không bác sĩ nào mong muốn biến chứng này xảy ra và cũng không phải cứ phẫu thuật tuyến giáp là chắc chắn gặp phải. Điều quan trọng lúc này là hiểu rõ tình trạng để tìm cách kiểm soát tốt hơn.
Sau khi đánh giá, BS Tuấn giải thích rằng truyền canxi chỉ là giải pháp tạm thời khi canxi trong máu hạ thấp, còn mục tiêu lâu dài là sử dụng canxi theo cách phù hợp để duy trì nồng độ canxi ổn định hơn trong suốt 24 giờ. BS Tuấn đã hướng dẫn chị tự điều chỉnh canxi phù hợp trong ngày thay vì uống dồn một lần. Đồng thời, chị cần để ý thời điểm mình thường xuất hiện tê bì, co quắp, xem triệu chứng xuất hiện sau khi uống canxi bao lâu. Qua đó, chị có thể hiểu được phản ứng của cơ thể và chủ động điều chỉnh cách sử dụng canxi theo như BS Tuấn đã hướng dẫn, đặc biệt vì công việc của chị khá bận và không thể thường xuyên đến bệnh viện theo dõi.

BS Tuấn cũng nhắc chị rằng không phải uống càng nhiều canxi càng tốt. Mục tiêu là bổ sung đủ để duy trì canxi trong máu ổn định, hạn chế những thời điểm canxi xuống quá thấp gây triệu chứng, đồng thời tránh bổ sung quá mức vì có thể làm tăng lượng canxi bài tiết qua nước tiểu và ảnh hưởng đến thận.

Với chị, việc khoảng cách giữa các lần truyền đã từ 1 tháng lên 1,5–2 tháng là một tín hiệu đáng mừng. Nhưng điều BS Tuấn mong muốn hơn là chị có thể từng bước chủ động kiểm soát tình trạng của mình, hạn chế những cơn tê bì, co quắp và không còn quá phụ thuộc vào những lần truyền canxi. Bởi cuối cùng, điều người bệnh cần không chỉ là một chỉ số canxi đẹp trên xét nghiệm, mà là có thể sống, làm việc và sinh hoạt bình thường mà không phải luôn lo lắng vì những lần hạ canxi.

23/08/2026

UNG THƯ GIAI ĐOẠN CUỐI, VÌ SAO BÁC SĨ VẪN ĐIỀU TRỊ?

Ung thư giai đoạn 4 thường khó điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng điều trị vẫn có ý nghĩa rất lớn: giúp kiểm soát khối u, giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng sống và trong nhiều trường hợp có thể kéo dài thời gian sống thêm đáng kể.

Cùng BS Tuấn tìm hiểu mục tiêu thực sự của điều trị ung thư giai đoạn 4.

Address

Bệnh Viện Ung Bướu Hưng Việt, Số 34 Đường Đại Cồ Việt
Hanoi

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when ThS.BSNT Xuân Tuấn - Phẫu thuật Ung bướu Nội tiết posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category