24/07/2026
👅 PHÌ ĐẠI LƯỠI / HỘI CHỨNG BECKWITH–WIEDEMANN: KHÔNG CHỈ LÀ "LƯỠI TO" MÀ CÒN ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ
Nhiều phụ huynh nhận thấy con có lưỡi luôn thè ra ngoài miệng, khó ngậm kín môi, chảy nước dãi hoặc gặp khó khăn khi bú, ăn và phát âm. Đây có thể là biểu hiện của phì đại lưỡi (Macroglossia) – một trong những dấu hiệu điển hình của hội chứng Beckwith–Wiedemann (BWS).
Hội chứng Beckwith–Wiedemann là gì?
Beckwith–Wiedemann là một hội chứng rối loạn phát triển bẩm sinh do bất thường điều hòa các gen vùng nhiễm sắc thể 11p15, với tỷ lệ mắc khoảng 1/10.000–13.700 trẻ sinh sống.
Trẻ mắc hội chứng này có thể gặp nhiều biểu hiện như:
🔹 Phì đại lưỡi.
🔹 Trẻ to hơn so với tuổi thai hoặc sau sinh.
🔹 Thành bụng yếu (thoát vị rốn, khe hở thành bụng...).
🔹 Bất đối xứng nửa người (hemihyperplasia).
🔹 Tăng nguy cơ mắc một số khối u thời thơ ấu nên cần được theo dõi định kỳ.
Phì đại lưỡi ảnh hưởng như thế nào?
Khoảng 80–90% trẻ mắc hội chứng Beckwith–Wiedemann có phì đại lưỡi với mức độ khác nhau.
Lưỡi quá lớn không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ:
✅ Khó bú, khó nuốt, ăn uống kém.
✅ Chảy nước dãi kéo dài.
✅ Ngáy ngủ, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở.
✅ Chậm phát triển ngôn ngữ và phát âm không rõ.
✅ Cản trở sự phát triển bình thường của xương hàm và khớp cắn, gây hô, cắn hở hoặc sai khớp cắn về sau.
Khi nào cần phẫu thuật thu gọn lưỡi?
Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật.
Phẫu thuật được cân nhắc khi trẻ có một hoặc nhiều biểu hiện:
✔️ Tắc nghẽn đường thở hoặc ngưng thở khi ngủ.
✔️ Khó bú, khó ăn kéo dài.
✔️ Lưỡi luôn nằm ngoài khoang miệng.
✔️ Biến dạng xương hàm và sai khớp cắn tiến triển.
✔️ Ảnh hưởng đáng kể đến phát âm hoặc chất lượng cuộc sống.
Thời điểm phẫu thuật sẽ được cá thể hóa tùy từng trẻ, dựa trên mức độ triệu chứng và sự phát triển vùng hàm mặt.
Các phương pháp phẫu thuật thu gọn lưỡi
Mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là giảm kích thước lưỡi, mà còn bảo tồn tối đa chức năng vận động, cảm giác, vị giác và khả năng phát âm.
Hiện nay có nhiều kỹ thuật được áp dụng, bao gồm:
🔹 Cắt thu gọn đường giữa (Midline reduction glossectomy): giảm chiều rộng và chiều dày lưỡi, phù hợp với nhiều trường hợp phì đại lan tỏa.
🔹 Kỹ thuật "Keyhole" (lỗ khóa): kết hợp cắt hình elip dọc và ngang, giúp giảm đồng thời chiều dài, chiều rộng và thể tích lưỡi. Đây là một trong những kỹ thuật được sử dụng phổ biến hiện nay.
🔹 Kỹ thuật Morgan (Peripheral reduction): cắt giảm phần ngoại vi của lưỡi trong những trường hợp cần bảo tồn tối đa phần trung tâm.
🔹 Kỹ thuật Egyedi–Obwegeser và các biến thể: được lựa chọn tùy theo hình thái phì đại của từng bệnh nhân.
Việc lựa chọn kỹ thuật phụ thuộc vào:
• Mức độ phì đại.
• Hình dạng lưỡi.
• Chức năng hô hấp và ăn uống.
• Tuổi của trẻ.
• Kinh nghiệm của phẫu thuật viên.
Điều trị đa chuyên khoa – chìa khóa mang lại kết quả tối ưu
Bên cạnh phẫu thuật, trẻ mắc hội chứng Beckwith–Wiedemann cần được theo dõi lâu dài về:
👶 Phát triển sọ mặt và khớp cắn.
🗣️ Phục hồi chức năng phát âm.
🦷 Chỉnh nha khi cần.
🔬 Tầm soát khối u theo khuyến cáo quốc tế.
Phẫu thuật đúng thời điểm không chỉ giúp cải thiện chức năng hô hấp, ăn uống và phát âm mà còn góp phần định hướng sự phát triển bình thường của xương hàm, mang lại chất lượng sống tốt hơn cho trẻ.
📍 Nếu trẻ có biểu hiện lưỡi to bất thường, khó ngậm miệng, ngủ ngáy hoặc gặp khó khăn trong ăn uống, phụ huynh nên đưa trẻ đến khám tại các cơ sở chuyên sâu về phẫu thuật sọ mặt để được đánh giá và tư vấn điều trị phù hợp.
Khoa Phẫu thuật Sọ mặt và Tạo hình – Bệnh viện Nhi Trung ương luôn đồng hành cùng gia đình trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi lâu dài các bệnh lý sọ mặt bẩm sinh, giúp trẻ có một tương lai khỏe mạnh và tự tin hơn.
Liên hệ khoa sọ mặt tạo hình : 036.229.7428
TS. BS Đặng Hoàng Thơm : 090.413.6131
BS. Nguyễn Văn Sơn : 097.778.7828
BS. Lương Anh Quân: 032.902.5309
BS. Lê Thị Thiên Trang: 084.895.7281
