05/08/2026
TÂM HỎA VƯỢNG – KHI LÒNG KHÔNG YÊN, GIẤC NGỦ CŨNG CHẲNG NGON
Có những người ban ngày đã suy nghĩ đủ chuyện, tối nằm xuống đầu óc vẫn “chạy” không ngừng. Càng cố ngủ lại càng tỉnh, trong người bứt rứt, tim hồi hộp, miệng khô, lòng bàn tay nóng và dễ cáu gắt.
Theo Y học cổ truyền, tình trạng này thường liên quan đến Tâm hỏa vượng. Tâm chủ thần minh, ảnh hưởng đến tinh thần, cảm xúc và giấc ngủ. Khi hỏa ở Tâm quá mạnh, thần không yên thì con người dễ lo âu, bồn chồn và mất ngủ.
Bác sĩ Long thường chia thành hai nhóm:
Thực hỏa: Hay gặp ở người áp lực kéo dài, nóng nảy, cầu toàn hoặc dồn nén cảm xúc. Biểu hiện thường là khó “tắt” suy nghĩ, bứt rứt, thích uống lạnh, đầu lưỡi đỏ, tiểu vàng. Biểu hiện thường gặp:
- Dễ kích động, cáu gắt
- Đầu óc luôn suy nghĩ, khó tắt suy nghĩ khi đi ngủ
- Mất ngủ nhưng ban ngày lại không quá buồn ngủ
- Trong người bồn chồn, bứt rứt như có lửa bên trong
- Thích uống nước lạnh
- Lòng bàn tay nóng
- Đầu lưỡi đỏ hoặc loét
- Tiểu vàng, ngắn
Hư hỏa: Do phần âm bị hao hụt, không đủ nuôi dưỡng và làm mát cơ thể. Người bệnh thường hồi hộp, mệt, ngủ chập chờn, hay mộng, khô miệng, nóng lòng bàn tay – bàn chân. Người thuộc thể này thường:
- Hồi hộp, tim đập nhanh
- Dễ mệt, hơi thở ngắn
- Tâm trạng bất an nhưng lại không quá kích động
- Khó ngủ, ngủ chập chờn, hay mộng mị
- Khô miệng, khô họng
- Nóng lòng bàn tay, lòng bàn chân
- Người gầy hao, thần sắc thiếu sức sống
Với tình trạng người bệnh gặp phải như vậy khi điều trị không phải cứ thấy “nóng” là tìm cách dập hỏa. Với người âm hư, càng thanh nhiệt quá mức càng dễ mệt. Muốn tâm yên phải vừa điều chỉnh hỏa, vừa nuôi dưỡng phần âm bên trong.
Vậy nên khi lên phác đồ điều trị, bác sĩ Long sẽ trực tiếp kiểm tra dựa trên cơ địa người bệnh để kê đơn theo cá nhân hóa. Tuy nhiên, có một số thảo dược thường được dùng hỗ trợ:
- Tâm hỏa vượng: tâm sen, đạm trúc diệp.
- Âm hư hỏa vượng: mạch môn, bách hợp, tây dương sâm.
Lưu ý: Dược liệu cũng cần dùng đúng thể trạng và liều lượng. Người đang điều trị bệnh tim mạch, huyết áp, phụ nữ mang thai hoặc mất ngủ kéo dài không nên tự dùng tùy tiện.
Quan trọng nhất vẫn là dưỡng tâm từ lối sống: bớt thức khuya, giảm cầu toàn, đừng ôm cảm xúc quá lâu, hạn chế điện thoại trước khi ngủ và dành mỗi ngày một khoảng thời gian đi bộ, thở chậm. Thân được nghỉ thì tâm mới yên. Tâm được nuôi dưỡng đủ thì “hỏa” tự nhiên sẽ dịu xuống.
Mọi người đang khó vào giấc, hay tỉnh giữa đêm hay nóng bứt rứt? Hãy để lại bình luận để bác sĩ Long sẽ trực tiếp thăm khám.
Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường - GPHĐ số 189/HNO
Nội dung chỉ mang tính tham khảo. Không nên tự chẩn đoán hoặc tự dùng thảo dược; nếu mất ngủ, hồi hộp kéo dài, mọi người nên đi khám để tìm đúng nguyên nhân.