14/09/2026
📍BÀI 4: CÁC GIAI ĐOẠN CỦA GIẤC NGỦ
Khi ngủ, cơ thể không đơn thuần chuyển từ trạng thái thức sang nghỉ ngơi hoàn toàn mà hoạt động của não và cơ thể vẫn có những thay đổi nhất định. Dựa trên kết quả nghiên cứu điện sinh lý kết hợp với các hiện tượng tâm sinh lý khác, người ta chia giấc ngủ thành hai pha chính: pha vận nhanh nhãn cầu (Rapid eye movement - REM) và pha không vận nhanh nhãn cầu (Non-Rapid eye movement - NREM).
Pha NREM – từ thiu thiu ngủ đến ngủ rất sâu
Đây là pha chiếm phần lớn thời gian ngủ và được chia thành 4 giai đoạn, từ ngủ nông đến ngủ sâu:
Giai đoạn 1 – thiu thiu ngủ: hoạt tính sóng alpha (α) giảm và sóng theta (θ) trở nên ưu thế.
Giai đoạn 2 – ngủ chưa sâu: xuất hiện hình thoi trên điện não.
Giai đoạn 3 – ngủ sâu: hình thoi giảm dần và xuất hiện các sóng chậm.
Giai đoạn 4 – ngủ rất sâu: trên điện não chủ yếu còn các sóng chậm.
Cùng với sự thay đổi của hoạt động điện sinh lý, cơ thể cũng có những thay đổi rõ rệt: các cơ bắp giãn mềm, nhịp tim và nhịp thở chậm, đều; thân nhiệt giảm và huyết áp đạt mức thấp nhất trong thời gian ngủ. Đây cũng là trạng thái mà các quá trình hồi phục của cơ thể diễn ra tích cực.
Pha REM – pha vận nhanh nhãn cầu
Khác với NREM, pha REM có những đặc điểm riêng trên điện sinh lý: hoạt tính điện thế thấp với tần số lẫn lộn trên điện não, giảm hoạt tính điện cơ và xuất hiện vận động nhanh của nhãn cầu. Mặc dù mắt vẫn nhắm, nhãn cầu có thể vận động nhanh.
Trong pha này, các cơ bắp vẫn giãn mềm nhưng nhịp tim và nhịp thở nhanh hơn, huyết áp tăng nhẹ; nhu cầu tiêu thụ oxy của não tăng cao. Ở nam giới, thường gặp cương dương vật trong pha này.
Giấc mơ xuất hiện trong pha REM. Khi được đánh thức vào thời điểm này, người ngủ thường có thể cho biết mình đang mơ. Giấc mơ là một hiện tượng tâm sinh lý bình thường.
Như vậy, giấc ngủ không diễn ra trong một trạng thái duy nhất mà trải qua một quá trình sinh lý có nhiều thay đổi về hoạt động của não và cơ thể qua từng pha. Việc hiểu rõ các giai đoạn của giấc ngủ giúp chúng ta có cái nhìn đầy đủ hơn về vai trò của giấc ngủ đối với cơ thể.
PGS.TS.BSCKII Võ Văn Bản
Chủ tịch Hội đồng Quản trị PAX Clinic - Phòng khám Sức khoẻ Tâm thần
— — — — — — — — — — — — — — — — — — —
PAX CLINIC - TÂM BÌNH AN, GIEO HẠNH PHÚC
Địa chỉ: Số 43 Nguyễn Bá Khoản, Phường Yên Hòa, TP. Hà Nội
Hotline: 08 1858 2868
Website: paxclinic.vn