29/06/2026
Bé 4 tuổi, cân nặng 11.5 ký, thường xuyên bị viêm Amydan làm cho sốt cao liên tục. Mỗi lần bé bệnh là Amydan sưng to, mưng mủ, sốt liên tục 3-4 ngày kém đáp ứng kháng sinh uống, chỉ số viêm nhiễm trùng trên xét nghiệm máu rất cao khiến bé nhiều lần phải nhập viện điều trị kháng sinh chích. Mỗi lần bé sốt là ba mẹ rất lo lắng. Nỗi lo không chỉ dừng lại ở việc điều trị cho xong đợt bệnh này, mà là còn trăn trở về việc có phải ba mẹ đang chăm sóc con không đúng cách để bé cứ bị Amydan hoài không, có cách nào trị dứt điểm, cắt Amydan có nên không?
Thêm vào đó là vô số câu hỏi khác mẹ đặt cho BS
🐣 "Bác sĩ ơi, con em bị Amidan phì đại nên mới thường xuyên bị viêm Amidan, hay vì viêm Amidan nhiều lần nên Amidan mới bị phì đại ạ?"
Nghe thì giống như câu chuyện "Con gà có trước hay quả trứng có trước?" 🤔
Thực tế, cả hai đều có thể đúng.
Amidan (tonsils) là các khối mô bạch huyết nằm ở hai bên thành họng, là một phần của hệ miễn dịch. Amidan giống như tên của nó, có hình dạng giống quả hạnh nhân, nó có vai trò nhận diện và giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus xâm nhập qua đường miệng và mũi, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Lưu ý: Về mặt giải phẫu, "amidan" mà mọi người thường nhắc đến thực chất là amidan khẩu cái (palatine tonsils). Ngoài ra còn có các tổ chức lympho khác như VA (amidan vòm), amidan lưỡi và amidan vòi, cùng tạo thành vòng bạch huyết Waldeyer, giúp bảo vệ đường hô hấp trên.
Quay lại câu chuyện trên:
👶 Viêm amidan nhiều lần có thể làm amidan to lên:
Mỗi lần viêm, amidan sẽ hoạt động mạnh để chống lại vi khuẩn và virus. Sau nhiều đợt viêm, mô amidan có thể tăng sinh và trở nên phì đại.
🦠 Ngược lại, khi amidan đã phì đại, trẻ cũng dễ bị viêm amidan tái phát hơn là do:
Amidan không phải là một khối trơn láng. Trên bề mặt có rất nhiều hốc và khe nhỏ.
Khi amidan phì đại kéo dài, các hốc này thường sâu hơn, dễ giữ lại:
• Vi khuẩn, virus
• Thức ăn
• Tế bào chết
Đây trở thành nơi mầm bệnh "ẩn náu", khiến cơ thể khó loại bỏ hoàn toàn. Vì vậy, trẻ có amidan phì đại mạn tính thường có nguy cơ bị viêm amidan lặp đi lặp lại nhiều hơn một số trẻ khác.
💡 Nói cách khác, viêm amidan và amidan phì đại có thể tạo thành một "vòng xoắn" bệnh lý
Viêm nhiều → amidan to hơn.
Amidan to → dễ giữ mầm bệnh hơn → lại dễ viêm hơn.
Tuy nhiên, không phải trẻ nào có amidan to cũng sẽ bị viêm tái phát, và cũng không phải cứ amidan to là phải cắt.
👨⚕️ Điều bác sĩ quan tâm không chỉ là kích thước amidan mà còn là:
* Bé có bị viêm tái phát nhiều lần không?
* Amidan có gây ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ, khó nuốt hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt không?
* Tình trạng này có ảnh hưởng đến sự phát triển của bé hay không?
Hãy liên hệ phòng khám Nhi D'kids nếu ba mẹ có thắc mắc thêm về tình trạng viêm Amydan hay các vấn đề khác ở trẻ nhé