26/10/2014
ĐIỀU TRỊ VÔ SINH TẠI PHÒNG CHẨN TRỊ ĐÔNG Y HOA SINH ĐƯỜNG
Bệnh cảnh vô sinh đang là mối quan tâm và mối lo của nhiều cặp vợ chồng, nhiều gia đình. Nó tác động trực tiếp tới hạnh phúc gia đình và xã hội.
Y học hiện đại cũng như Đông y quan niệm những cặp vợ chồng muốn sinh con mà không thể sinh được đều gọi chung là bệnh cảnh vô sinh. Thông cảm và thấu hiểu nỗi trăn trở của các gia đình này, những năm gần đây, phòng chẩn trị Đông y Hoa Sinh Đường chúng tôi đi sâu tìm hiểu căn nguyên, tìm tòi phương pháp điều trị và đã thu được những kết quả đáng mừng.
I.Bệnh cảnh vô sinh được y học hiện đại chia thành hai thể
1. Thể thứ phát
Vô sinh thứ phát rơi vào những cặp vợ chồng đã có con song vì khó khăn về kinh tế, áp lực về công việc,... nay con đã lớn, muốn sinh thêm lại không sinh được nữa.
Nguyên nhân của vô sinh thứ phát:
- Do chất lượng tinh trùng ở nam giới kém
- Do sang chấn tâm lý sau lần sinh trước
- Do nang buồng trứng, suy giảm nội tiết tố buồng trứng dẫn tới chất lượng noãn kém
- Do teo buồng trứng - hoặc bệnh lý tử cung, buồng trứng (thường gặp là tắc, hẹp, dính ống dẫn trứng, nang buồng trứng, u xơ, u nang tử cung,.v.v...)
- Do dầy nội mạc tử cung dẫn tới chế tiết của chu kỳ kinh nguyệt rối loạn
Tóm lại, có hai nguyên nhân chính dẫn tới vô sinh thứ phát: (1) Chất lượng tinh trùng của nam giới kém, (2) Do bệnh lý về tử cung buồng trứng ở phụ nữ.
2. Thể nguyên phát
Vô sinh nguyên phát rơi vào những cặp vợ chồng chưa sinh được lần nào.
Nguyên nhân của vô sinh nguyên phát:
- Do chất lượng tinh trùng kém (tinh trùng không đủ cấu trúc, số lượng, chất lượng)
- Tắc ống dẫn tinh ở nam giới
- Nữ thuộc nhóm máu RH-bệnh lý giảm, thiểu, cường về tuyến yên, tuyến trụ; bệnh lý về thần kinh dẫn đến không rụng trứng
- Độ PH ở ân đạo cao – tiết dịch a-xít ảnh hưởng tới việc thụ tinh
- Chất lượng noãn kém; lạc nội mạc tử cung; tắc vòi trứng; đa nang buồng trứng; u xơ, u nang tử cung, buồng trứng, v.v...
II.Quan niệm vô sinh trong Đông y
Người xưa lý giải về vô sinh gồm những nguyên nhân sau:
- Sa tử cung: thuộc bệnh cảnh tử cung trong y học hiện đại
- Lãnh cung (tử cung lạnh): có thể hiểu như bệnh cảnh độ PH ở âm đạo cao, tiết dịch a-xít trong y học hiện đại
- Kinh nguyệt không điều hòa: thuộc nhóm bệnh lý giảm, tiểu, cường tuyến yên, tuyến trụ; bệnh lý thần kinh trong y học hiện đại.
Trong “Hải thương y tôn tâm lĩnh mục” nói về “cầu tự” còn đề cập tới một nguyên nhân nữa là “tử cung đặc” - tương tự như bệnh cảnh tắc, nghẹt, dính ống dẫn trứng trong y học hiện đại.
Tập “Y phương” trong “Đông phương y học toát yếu” đề cập nhiều đến điều hòa kinh nguyệt: “Phụ nữ chủ huyết nên mọi bệnh cảnh của phụ nữ đều phải dựa vào huyết mà chữa.”
Trong “Vạn thị phụ nhân khoa” của Mật Trai người ấp Hoàng La đất Sở viết: “điều kiện để sinh con là: “Dương sự của đàn ông phải khoẻ mạnh không suy kém; Âm quý của đàn bà phải đúng kỳ không chênh lệch.”
Có thể thấy người xưa rất coi trọng việc điều hòa kinh nguyệt ở phụ nữ cũng như chất lượng tinh trùng của đàn ông trong điều trị bệnh cảnh vô sinh. Phân tích kỹ quan niệm vô sinh trong y học hiện đại ta thấy rằng với sự phát triển của y khoa tiên tiến, y học hiện đại đã làm sáng tỏ những luận chứng của người xưa về bệnh cảnh vô sinh - đó là sự kế thừa một cách khoa học lý luận về bệnh cảnh vô sinh của người xưa.
III.Phương pháp điều trị vô sinh bằng Đông y
1. Điều trị vô sinh tại phòng chẩn trị Hoa Sinh Đường
Những năm gần đây chúng tôi đi sâu tìm hiểu bệnh cảnh vô sinh trong Đông y, điều trị bệnh cảnh này chúng tôi đã thu được thành công đáng kể.
Mỗi năm, có trên 250 cặp vợ chồng đến điều trị vô sinh tại nhà thuốc Hoa Sinh Đường từ các tỉnh: Quảng Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, Phan Thiết, Bình Thuận, Đồng Nai, Cần Thơ, Cà Mau, Kiên Giang, Tp. Hồ chí Minh, Vũng Tàu. Tỉ lệ thành công của các ca được điều trị đạt trên 32% (số liệu này dựa trên số bệnh nhân phản hồi thông tin, còn lại số không phản hồi chúng tôi chưa thể kiểm chứng.)
Hầu hết bệnh nhân đến điều trị tại nhà thuốc đều đã chữa trị bằng các phương pháp của y học hiện đại như canh trứng rụng, hỗ trợ sinh sản (bơm tinh trùng). Cũng có trường hợp bệnh nhân thụ tinh nhân tạo không thành công, khi chuyển sang điều trị bằng Đông y thì lại thu được kết quả khả quan. Thời gian điều trị trung bình từ 15 đến 35 ngày, cá biệt có trường hợp chỉ điều trị trong 5 ngày, trường hợp dài nhất là 47 ngày.
2. Nguyên tắc điều trị
a. Đối với thể thứ phát
- Lấy điều hòa kinh nguyệt làm trọng
- Kết hợp điều trị cả vợ và chồng giúp nâng cao chất lượng trứng và tinh trùng
- Dạng đàm thấp: kết hợp điều kinh, tiêu đàm
b. Đối với thể nguyên phát
- Bổ huyết, điều kinh, ôn ấm hạ nguyên
- Tuỳ vào thể trạng từng bệnh nhân để áp dụng liệu pháp điều trị thích hợp
c. Đối với những bệnh nhân đã có cận lâm sàng kết luận tắc, dính nghẹt ống dẫn trứng thì bổ khí huyết mạnh - gia Ma hoàng. Ma hoàng ôn thông phát tán, khí vị khinh thanh, ngoài thì tuyên thông bì mao, tấu lý; trong thì thâm nhập đàm tích, huyết ngưng. “Thần nông bản thảo” viết “Ma hoàng phá trưng kiên tích”. Tận dụng hoạt chất Ê-phê-drin trong Ma hoàng làm giãn cơ để điều trị các bệnh cảnh tắc, nghẹt, dính ống dẫn trứng ở phụ nữ và tắc ống dẫn tinh ở đàn ông đạt hiệu quả tốt.
d. Đối với những bệnh nhân có thai lưu: chúng tôi điều trị cả vợ và chồng. Lấy bổ khí huyết làm trọng.
Cổ thư nói: “Tỳ vị mạnh thì tạng thận đầy đủ mà tinh khí vượng.”
Cổ thư lại nói: “Người ta không có một điểm tựa tiên thiên là hỏa khí để vận hành thời hóa ra tro nguội” - ấy là nói về tạng thận.
Với những bệnh nhân này, kết quả điều trị đạt hiệu quả rất cao.
IV.Những bài thuốc dùng trong điều trị vô sinh
1. Đối với những bệnh nhân không rõ nguyên nhân hoặc sẩy thai nhiều lần
Dùng bát vật gia vị: nhân sâm, phục linh, bạch truật, đường quy, thục địa, bạch thược, hoàng kỳ, viễn chí, táo nhân, liên nhục, mạch môn, đỗ trọng, ngưu tất, tục đoạn.
Tác dụng đạt trên 40% đối với nhóm bệnh nhân này, không có tác dụng đối với các bệnh nhân có thể người béo mập.
2. Đối với bệnh nhân dạng lãnh cung
Dùng phụ tử, bạch di, bán hạ, phục linh, hậu phác, tần giao, phòng phong, nhục quế, can khương, đỗ trọng, ngưu tất, tế tân, đương quy, nhân sâm, ngô thù, tục đoạn, tẩu tích.
Tác dụng tốt đối với bệnh nhân kinh nguyệt luôn quá kỳ nhiều ngày, không tự xác định được thời gian rụng trứng. Đạt hiệu quả gần 30%
3. Đối với bệnh nhân có tử cung đặc
Dùng cho bệnh nhân có thể tạng béo mập, không có tác dụng đối với người gầy.
Dùng các vị sau: nam tinh, bán hạ, quất hồng bì, chỉ xác, bạch linh, hoạt thạch, xuyên khung, phòng phong, hoàng kỳ, khương hoạt, xa tiền, (gia ma hoàng).
4. Đối với các bệnh nhân kinh nguyệt bất đều:
Dùng Điều kinh chủng ngọc thang gồm các vị sau: thục địa, xuyên khung, đơn bì, trần bì, phục linh, ngô thù, huyền hồ, đương quy, bạch thược, hương phụ (tuỳ chứng trạng cụ thể để gia giảm bài thuốc).
Bài này tác dụng rất hiệu quả đối với bệnh nhân kinh nguyệt khô, ít, chất lượng noãn kém (noãn không đủ kích thước), đa nang buồng trứng. Không có tác dụng đối với bệnh nhân có thể trạng mập. Đạt hiệu quả gần 52%.
5. Đối với đàn ông có chất lượng tinh trùng kém
a. Dạng âm hư dùng: sơn thù, thỏ ty tử, nhục dung, ba kích, lộc nhung, ngưu tất, tần giao, xa tiền tử, mạch môn, bạch tật lê, sinh địa, kỷ tử, thục địa, phục linh, trạch tả.
b. Dạng dương hư dùng: bát vị hợp tứ vật gia sâm, kỳ tử, ba kích, sở dương.
Theo chương 31 Cách ngôn Hải Thượng viết “không có con do tâm hư, tóc bạc bởi thận yếu. Tâm tóm chân huyết mà sinh ra tinh, tinh suy bởi huyết kém."
Cổ thư lại nói: “Tạng thận có chân âm làm gốc cho huyết, thận thủy có vượng thì huyết mới mạnh, chân thủy kiệt thì huyết khô.” Từ kết luận trên, muốn điều trị chất lượng tinh trùng kém thì phải bổ thận kết hợp bổ huyết.
Đánh giá kết quả điều trị vô sinh tại bệnh viện Từ Dũ Tp. Hồ Chí Minh đạt từ 30-35%. So sánh kết quả này với kết quả điều trị bằng Đông y tại phòng chẩn trị Hoa Sinh Đường chúng tôi cũng đạt được kết quả tương đương nhưng bệnh nhân tiết kiệm được thời gian và chi phí điều trị. Đây chính là nguồn động viên để những người yêu Đông y dành nhiều thời gian và công sức để nghiên cứu lĩnh vực này sâu hơn.
Lương y Nguyễn Hữu Giảng
Phòng chẩn trị Đông y Hoa Sinh Đường