02/08/2026
🗣️PHẪU THUẬT THAY ĐĨA ĐỆM NHÂN TẠO CỘT SỐNG CỔ (TDR) ngoài việc chỉ định đúng bệnh nhân còn đòi hỏi độ chính xác cao về mặt cơ sinh học để duy trì biên độ vận động và giảm thiểu nguy cơ thoái hóa đoạn lân cận. Để đặt đĩa đệm động hợp lý và tối ưu hóa kết quả lâm sàng, cần có các nguyên tắc cốt lõi sau:
🥇Chuẩn bị bản tận:
- Bảo tồn xương dưới sụn: Lớp xương dưới sụn ở cột sống cổ rất mỏng. Khi chuẩn bị bề mặt, việc sử dụng mũi mài cần cực kỳ trọng, xâm phạm xương dưới sụn sẽ làm mất lớp chịu lực chính, dẫn đến nguy cơ lún xẹp đĩa đệm vào thân đốt sống.
- Giải ép triệt để: Khác với kỹ thuật hàn khớp (ACDF) có thể dựa vào sức căng dãn để mở rộng lỗ liên hợp gián tiếp, TDR yêu cầu giải ép trực tiếp hoàn toàn. Mài sạch các g*i xương mặt sau và lấy bỏ hoàn toàn dây chằng dọc sau nếu có chèn ép để giải phóng tủy và rễ thần kinh trước khi đặt đĩa đệm .
🥈Định vị không gian: Phục hồi tâm quay sinh lý là yếu tố quyết định để duy trì động học của đoạn sống và tránh quá tải diện khớp
- Trên bình diện trán: Đĩa đệm bắt buộc phải được đặt ở chính giữa tâm. Đặt lệch tâm làm sai lệch trục quay, dẫn đến mài mòn đĩa đệm không đều, gây đau diện khớp một bên và làm tăng tỷ lệ cốt hóa dị vị (Heterotopic Ossification - HO).
- Trên bình diện đứng dọc: Mép sau của đĩa đệm cần được đẩy lùi về sát với gờ sau của thân đốt sống (thường chỉ cách gờ sau 1-2 mm). Nếu đặt đĩa đệm quá ra trước, tâm quay sẽ bị đẩy ra trước theo, làm giới hạn biên độ cúi ngửa và gây mỏi hệ cơ cạnh sống.
🥉Lựa chọn kích thước và chiều cao
- Độ phủ bề mặt: Cần chọn kích thước đĩa đệm có diện tích tiếp xúc lớn nhất có thể để bao phủ tối đa viền thân đốt sống. Vùng ngoại vi này có mật độ xương cứng nhất, giúp phân tán lực cơ sinh học và chống lún. Tuy nhiên, mép thiết bị không được cấn mỏm móc.
- Tránh căng dãn quá mức: Lỗi phổ biến nhất là chọn đĩa đệm có chiều cao lớn hơn đĩa đệm sinh lý liền kề. Căng dãn quá mức sẽ làm căng cứng các dây chằng xung quanh, khóa chặt đoạn vận động, khiến đĩa đệm nhân tạo mất tác dụng cơ học và làm tăng áp lực lên hệ thống diện khớp sau gây đau. Đĩa đệm lý tưởng phải duy trì đủ không gian lỗ liên hợp nhưng vẫn cho phép khớp nhân tạo trượt-xoay trơn tru.
4️⃣Phục hồi đường cong sinh lý:
Đường cong ưỡn cổ cần được phục hồi để cân bằng trục đứng. Đa số các dòng đĩa đệm nhân tạo hiện nay có thiết kế góc ưỡn tích hợp. Bề mặt bản tận chuẩn bị phải song song để khi lắp thiết bị, góc ưỡn này khớp hoàn hảo với cấu trúc giải phẫu học của bệnh nhân.