19/07/2026
Sáng nay phòng khám có một ca khiến bác sĩ nhớ mãi.
Hai mẹ con dìu nhau vào. Người mẹ 68 tuổi, vừa ngồi xuống ghế đã cười.
Tôi không sao đâu bác sĩ, tại con nó cứ bắt đi khám.
Câu nói ấy, gần 15 năm làm nghề, bác sĩ nghe không biết bao nhiêu lần.
Và kinh nghiệm cho bác sĩ biết, người nói KHÔNG SAO nhiều nhất, thường là người chịu đựng lâu nhất.
Cô con gái kể.
Sáng chủ nhật tuần trước, cả nhà về ăn bún riêu mẹ nấu như mọi tuần.
Đứa cháu 8 tuổi chạy vào bếp xin miếng chả, thì thấy bà đang ngồi sụp dưới đất, tay ôm lưng, mặt nhăn lại.
Nó chạy ra mách mẹ.
Cả nhà bỏ đũa chạy vào.
Và lúc đó, lần đầu tiên sau 3 năm, các con mới biết mẹ mình đau lưng.
Bác sĩ hỏi cô, đau 3 năm sao cô không nói với các con.
Cô cười.
Nói làm gì bác sĩ. Tụi nó đứa nào cũng bận. Tôi tê chân thì chắc máu huyết kém thôi, già rồi ai chẳng vậy. Xoa dầu là đỡ à.
Bác sĩ hỏi tiếp một câu.
Cô tê chân bên nào.
Bên trái, tê từ thắt lưng chạy xuống bắp chân, như kiến bò.
Bác sĩ nhìn xuống, rồi hỏi câu thứ ba.
Dạo này cô có thấy chân trái mình NHỎ HƠN chân phải không.
Cô sững người.
Rồi cô cúi xuống, kéo ống quần lên.
Cả cô, cả con gái đứng cạnh, đều lặng đi.
Bắp chân trái đã teo nhỏ hơn bên phải thấy rõ.
Chính cô cũng không biết nó teo từ bao giờ.
Cô chú biết vì sao bác sĩ chưa xem phim mà đã hỏi đúng câu đó không.
Vì cái tê chạy dọc từ thắt lưng xuống chân KHÔNG PHẢI là máu huyết kém.
Đó là dấu hiệu dây thần kinh đang bị chèn ép.
Hiểu đơn giản thế này.
Dây thần kinh giống sợi dây điện chạy từ cột sống xuống nuôi chân.
Đĩa đệm lồi ra đè lên nó, như vật nặng đè lên dây điện.
Đè nhẹ, điện chập chờn. Chân tê rần như kiến bò.
Đè lâu, điện yếu dần. Cơ không được thần kinh nuôi, teo nhỏ lại từ từ, lặng lẽ đến mức chính chủ không nhận ra.
Đè lâu nữa mà không xử lý, có người yếu hẳn một chân. Lúc đó phục hồi khó gấp nhiều lần, có trường hợp không lấy lại được trọn vẹn.
Phim chụp của cô xác nhận đúng điều bác sĩ lo.
Đĩa đệm thắt lưng lồi ra, đè lên rễ thần kinh chân trái.
Ba năm cô xoa dầu nóng.
Ba năm chữa một bệnh KHÔNG HỀ TỒN TẠI, trong khi bệnh thật lớn dần trong im lặng.
Lúc bác sĩ giải thích xong, cô ngồi im một lúc rồi hỏi nhỏ.
Vậy giờ tôi có bị liệt không bác sĩ.
Câu hỏi ấy làm cô con gái đứng cạnh đỏ hoe mắt.
Bác sĩ nói với cô điều bác sĩ thấy trên phim.
Mức chèn ép của cô còn trong giai đoạn phục hồi bảo tồn được, chưa cần phẫu thuật.
Nhưng nếu thêm một hai năm xoa dầu nữa, câu trả lời có thể đã khác.
Cô đang bắt đầu lộ trình. Giảm chèn ép. Phục hồi vùng cột sống. Tập lại nhóm cơ lưng và chân trái. Chỉnh thói quen đứng bếp lâu, cúi bê nồi nặng.
Trước khi về, cô nắm tay bác sĩ nói một câu.
May mà có thằng cháu xin miếng chả.
Bác sĩ cũng nghĩ vậy.
Nhưng bác sĩ không muốn sức khỏe của cô chú mình phải trông chờ vào may mắn.
Đó là tình trạng và tiến triển của riêng cô ấy. Người khác có thể khác, có trường hợp cần can thiệp chuyên sâu hơn.
Hôm nay chủ nhật.
Nhiều gia đình đang quây quần bên mâm cơm.
Bác sĩ xin các bạn trẻ một việc rất nhỏ.
Đừng hỏi mẹ có đau không. Mẹ sẽ nói không sao đâu, y như cô bệnh nhân sáng nay.
Hãy NHÌN.
Nhìn cách mẹ đứng lên khỏi ghế, có vịn bàn không.
Nhìn dáng mẹ đi, có nghiêng về một bên không.
Và nếu mẹ hay kêu tê chân, hãy nhìn hai bắp chân của mẹ, có bên nào nhỏ hơn bên nào không.
Người già không kêu đau. Họ chỉ lộ ra ở những cử động nhỏ mà con cháu ít để ý.
Riêng cô chú nào đau lưng kèm tê yếu chân rõ, tiêu tiểu khó kiểm soát, hoặc đau dữ dội đột ngột sau té ngã, cần đến bệnh viện khám ngay, đừng chờ ạ.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức, không thay thế thăm khám và chỉ định điều trị trực tiếp. Tình trạng mỗi người mỗi khác.
Nội dung miễn phí, không bản quyền. Cô chú và các bạn hãy CHIA SẺ bài này, nhất là cho những ai đang có mẹ, có bà hay nói KHÔNG SAO.
Đọc đến đây, cô chú để lại chữ "ĐÃ HIỂU" để bác sĩ biết bài dài này vẫn đến được với mình.
Còn nếu cô chú đang đau lưng, tê lan xuống chân, xoa dầu mãi không đỡ. Hay bạn vừa nhìn mẹ đứng lên khỏi ghế, và thấy điều gì đó không ổn.
NHẮN TIN cho bác sĩ, kể tình trạng hoặc vấn đề đang gặp, tê ở đâu, bao lâu rồi, kèm phim chụp nếu có.
Bác sĩ xem và tư vấn ban đầu, nên làm gì trước, trường hợp nào cần khám trực tiếp.
Cô chú ở TP.HCM có thể đến phòng khám S CARE ở Gò Vấp để bác sĩ thăm khám, đánh giá chính xác.
Mỗi người một tình trạng. Không ai giống ai.
Bác sĩ Thường
Chuyên khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng
Gần 15 năm kinh nghiệm điều trị bảo tồn cơ xương khớp
Phòng khám Vật lý trị liệu S CARE, Gò Vấp, TP.HCM