13/12/2025
QUÁ TRÌNH NẠN NHÂN-HÓA
Trong trưng 15,16 cuốn sách " Sói đội lốt cừu" của Geogre K Simon có đoạn miêu tả về lý do tại sao nạn nhân khó chống chọi với kẻ thao túng. Mỗi khi nghe khách trình bày vấn đề và đặc biệt những lúc bản thân đối mặt với một ca khó thì cuốn sách này là kim chỉ nam trong việc nắm vững lý thuyết để tuyên chiến. Xin chia sẻ với mọi người phần rất hay này để đề phòng, với tâm lý của người chữa lành tôi bị điều 4 khá nặng 🤣.
..Một thời gian dài, tôi tự hỏi tại sao nạn nhân bị thao túng khó nhìn thấy những gì thực sự diễn ra. Lúc đầu, tôi có ý chỉ trích họ.
Giờ thì tôi đã biết rằng họ bị lừa vì một số lí do hết sức tốt đẹp:
1. Sự hiếu chiến của kẻ thao túng không hề rõ ràng. Ta có thể cảm nhận bằng trực giác rằng họ đang cố tấn công, muốn giành quyền lực, muốn làm theo ý họ, và trong vô thức ta thấy mình bị đe dọa. Nhưng vì không chỉ ra được bằng chứng rõ ràng và khách quan là họ đang tấn công mình, ta không thể dễ dàng xác thực các cảm xúc trong lòng.
2. Chiến thuật mà bọn thao túng thường sử dụng là các kĩ thuật lừa gạt nặng đô, khiến ta khó nhìn nhận đúng bản chất thủ đoạn. Những trò này làm cho lũ sói có vẻ như đang bị tổn hại, đang quan tâm, bênh vực nạn nhân, không hề muốn tranh giành lợi thế với nạn nhân. Những lời giải thích của bọn sói luôn có ý nghĩa vừa đủ để khiến ta nghi ngờ trực giác trong lòng, rằng ta đang bị lợi dụng và lạm dụng. Chiến thuật của họ không chỉ khiến ta khó để ý và khó có thể khách quan biết rằng họ đang chiến đấu để thắng, mà đồng thời còn giữ nạn nhân ở thế phòng thủ trong vô thức. Điều này biến chiến thuật thao túng thành đòn liên hoàn tâm lí hiệu quả cao. Thật khó để tư duy rành mạch khi ai đó khiến ta yếu đuối về mặt tình cảm, vì vậy ta ít có khả năng nhận ra bản chất các chiến thuật này.
3. Chúng ta ai cũng có các điểm yếu và bất an mà kẻ thao túng khôn ngoan có thể khai thác. Đôi khi ta ý thức được các điểm yếu này, cũng hiểu cách người khác có thể dựa vào đó để lợi dụng mình. Ví dụ, tôi nghe các bậc cha mẹ nói: "Vâng, tôi biết tôi có một 'cái núť tôi lỗi lớn trong người." Nhưng tại thời điểm đứa con thao túng họ ấn cái nút đó, họ dễ dàng quên đi những gì thực sự đang diễn ra. Vả lại, đôi khi ta không ý thức về những chỗ yếu nhất của mình. Bọn thao túng thường hiểu nạn nhân rõ hơn nạn nhân hiếu chính mình. Họ biết phải ấn nút nào, khi nào nên ấn, và ấn mạnh tới đâu. Thiếu ý thức về bản thân khiến ta dễ bị lợi dụng.
4. Những gì trực giác mách bảo về tính cách của kẻ thao túng lại đối nghịch với mọi thứ mà ta đã được dạy phải tin về bản chất con người. Ta bị lún trong tư tưởng cố diễn giải rằng những người đang gặp vấn đề là người đang sợ hãi, bất an, lo lắng ít nhất ở một mức độ nào đó. Vậy là trong khi trái tim bảo rằng mình đang đối phó với một tên độc ác, thì khối óc bảo rằng thực ra đó chỉ là một kẻ yếu thế sợ hãi, bị tổn thương, hoặc đang nghi ngờ bản thân. Còn nữa, nói chung ai cũng ghét nghĩ mình là người vô tâm và vô cảm. Ta ngần ngại đưa ra các ý kiến gay gắt hoặc tiêu cực về người khác. Ta muốn họ được quyền hưởng "suy đoán vô tội" và tin rằng họ không thực sự che giấu những ý định xấu xa mà ta đang nghi ngờ. Ta có khuynh hướng nghi ngờ và tự trách bản thân vì dám tin những gì mà trực giác mách bảo về tính cách của lũ sói.
Hồng Trang - Inner Child Healing
