10/05/2026
NHỮNG TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG VIỆC DÙNG THUỐC
1. Vài loại thực phẩm và thuốc men không phát huy tác dụng tốt khi dùng chung. Do đó cần lưu ý và tham khảo ý kiến bác sĩ.
2. Quả bưởi:
Ảnh hưởng hấp thu và vận chuyển thuốc qua tế bào niêm mạc ruột. Bưởi ức chế hoạt tính của men CYP 3A4, chủ yếu ở niêm mạc ruột. Bưởi tác động hơn 50 thuốc. Bưởi làm giảm hiệu quả của thuốc (ví dụ thuốc kháng histamine Fexofenadine), có khi làm tăng tác dụng của thuốc (ví dụ thuốc giảm mỡ Atorvastatin, thuốc kháng viêm corticosteroid ).
3. Sữa :
Sữa có thể khiến cơ thể khó xử lý một số loại kháng sinh hơn.
Các khoáng chất calci và magne cùng với protein casein trong sữa ảnh hưởng đến hấp thu thuốc. Nếu đang dùng kháng sinh, nên tránh dùng chung sữa trong vòng 2 tiếng.
4.Cam thảo:
- Một số người sử dụng cam thảo như thảo dược giúp tiêu hóa hoặc tạo hương vị cho thực phẩm.
- Nhưng glycyrhizin trong cam thảo, có thể làm giảm tác dụng của một số loại thuốc, bao gồm cyclosporin ( là thuốc ngăn thải ghép ở người ghép tạng).
- Glycyrrhizin gây giữ natri và nước, dẫn đến tăng huyết áp và hạ kali máu nếu dùng liều cao (trên 20g/ngày)
5. Chocolate
- Đặc biệt chocolate đen có thể làm giảm tác dụng của thuốc an thần gây ngủ zolpidem tartrate.
- Chocolate có thể tăng tác dụng của một số loại thuốc kích thích như methylphenidate .
- Nếu dùm thuốc ức chế MAO trị trầm cảm, chocolate có thể gây tăng huyết áp đáng kể
6. Bổ sung sắt :
- Bổ sung sắt có thể làm giảm tác dụng của levothyroxine điều trị suy giáp. Nếu cần bổ sung thêm chất sắt, cần tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng chất sắt và thuốc men vào những thời điểm khác nhau.
7. Rượu bia :
- Rượu bia làm cho một số loại thuốc giảm hiệu quả hoặc mất tác dụng, bao gồm một số loại thuốc huyết áp và thuốc trị tim mạch.
- Ngược lại, rượu bia có thể gây tăng tác dụng của một số thuốc và tăng tác dụng phụ nghiêm trọng.
8. Cà phê :
- Cà phê có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống loạn thần như lithium và clozapine, nhưng tăng tác dụng và tác dụng phụ của các loại thuốc khác như aspirin, epinephrine, albuterol.
- Cà phê cũng gây khó hấp thu và sử dụng sắt hơn trong cơ thể.
9. Kháng histamine:
- Là thuốc điều trị sổ mũi, viêm mũi xoang dị ứng.
- Một số loại thuốc kháng histamine làm tăng nhịp tim và giảm tác dụng của thuốc trị tăng huyết áp.
10. Thuốc chống động kinh:
- Có thể làm giảm tác dụng của thuốc tránh thai
- Nghiên cứu ban đầu cho thấy thuốc chống động kinh có thể làm tăng hiệu lực một số thuốc khác và gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng.
11. Vitamin K:
- Khi dùng warfarin điều trị và dự phòng huyết khối, cần lưu ý lượng vitamin K trong thực phẩm ăn vào vì có thể làm giảm tác dụng kháng đông của warfarin và từ đó gây tăng nguy cơ huyết khối nguy hiểm.
- Bông cải xanh, giá đỗ Brussels, cải xoăn, rau mùi tây và rau bó xôi là một trong những thực phẩm phổ biến nhất chứa nhiều vitamin K. Do đó lưu ý nếu ăn thì duy trì lượng thực phẩm này mỗi ngày vừa phải sao cho nồng độ warfarin trong máu vẫn ổn định.
12. Nhân sâm :
- Cũng có tác động làm giảm hiệu quả của warfarin. Nguy cơ xuất huyết nếu đang dùng heparin, Aspirin, kháng viêm ibuprofen hay naproxen.
- Nếu đang dùng thuốc ức chế MAO, sâm có thể gây nhức đầu, căng thẳng, khó ngủ.
13. Dân gian thỉnh thoảng thoảng dùng St. John's Wort (cây ban âu) trị trầm cảm. Cây này có thể làm gan phóng thích men làm mất tác dụng của vài loại thuốc. Các thuốc bị giảm tác dụng khi dùng chung là thuốc giảm mỡ lovastatin, thuốc trị rối loạn cương dương sildenafil, thuốc trị suy tim digoxin.
14.Ginkgo Biloba: thường dùng hỗ trợ trị chóng mặt, ù tai... Tuy nhiên chất này có thể làm giảm tác dụng của thuốc trị động kinh carbamazepine, valproic acid.
15. Dùng sai liều, ít hơn liều khuyến cáo, sai thời gian... sẽ làm giảm hiệu quả điều trị.
💐🌿🌼☘🌸🍀🌺🌱
Dinh dưỡng cùng với thuốc thang,
Dùng sao cho đúng, nhịp nhàng người ơi,
Dùng đúng bệnh sẽ nhẹ vơi,
Kết hợp sai cách tả tơi bệnh hoài....
(Bs Nguyễn Thị Hồng Anh biên tập)
