13/06/2026
ĐỘT QUỴ (tai biến mạch máu não )
- Đối với di chứng tai biến mạch máu não (liệt nửa người, co cứng, tê bì), DDS đóng vai trò như một cầu nối: dùng dòng điện truyền qua tay thầy thuốc (hoặc đầu dò chuyên dụng) để khai thông kinh lạc, kích thích thần kinh - cơ bị liệt thức tỉnh, đồng thời làm mềm các nhóm cơ bị co cứng.
Dưới đây là phác đồ điều trị DDS chuẩn lâm sàng được thiết kế cho người bệnh phục hồi di chứng tai biến:
1. Nguyên tắc điều trị chung bằng DDS
Chiến lược: "Khai thông trước, kích thích sau". Đi từ vùng lành sang vùng bệnh, từ gốc (cột sống, khớp lớn) ra ngọn (ngón tay, ngón chân).
Cường độ dòng điện: Tăng dần từ mức nhỏ nhất (người bệnh vừa đủ cảm nhận hơi tê, ấm) đến mức cơ vùng liệt có sự co cơ nhẹ. Tuyệt đối không tăng dòng đột ngột gây đau buốt hoặc co quắp cơ.
Thời gian: 30 – 45 phút/lần/ngày. Một liệu trình từ 15 – 20 ngày, sau đó nghỉ 5 – 7 ngày trước khi sang liệu trình tiếp theo.
2. Chi tiết phác đồ điều trị theo từng bước
Bước 1: Khởi động và thông kinh mạch toàn thân (5 - 7 phút)
Mục đích là làm ấm cơ thể, điều hòa thần kinh và chuẩn bị cho vùng liệt đón nhận dòng điện.
Vùng thao tác: Dọc hai bên cột sống lưng (Kinh Bàng Quang và Mạch Đốc).
Kỹ thuật: Thầy thuốc đi dòng điện nhẹ dọc từ gáy (huyệt Đại chùy) xuống đến thắt lưng (Mệnh môn, Trường cường).
Tác dụng: Đánh thức hệ thần kinh trung ương, thúc đẩy chính khí toàn thân lưu thông.
Bước 2: Phác đồ cho Liệt tay (Tay biến) (15 phút)
Tay sau tai biến thường có xu hướng co quắp vào trong (khớp vai khép, khuỷu tay gập, ngón tay nắm chặt).
Khai thông các khớp lớn: Thầy thuốc đặt tay dòng điện vào vùng khớp vai (Huyệt Kiên ngung, Kiên liêu) để làm giãn cơ vùng đai vai, giảm nguy cơ bán trật khớp vai.
Thông kinh lạc mặt ngoài tay (Kinh Dương - giúp mở tay): Vuốt dòng điện dọc mặt sau cánh tay qua các huyệt Khúc trì, Ngoại quan đến Hợp cốc. Bước này cực kỳ quan trọng để kích thích các cơ duỗi tay hoạt động, đối kháng lại lực co quắp.
Kích thích ngón tay: Giữ dòng điện tại huyệt Hợp cốc và vuốt nhẹ ra các đầu ngón tay (Thập tuyên) để phục hồi cảm giác tinh tế của bàn tay.
Bước 3: Phác đồ cho Liệt chân (Chân biến) (15 phút)
Chân sau tai biến thường có xu hướng duỗi cứng, bàn chân lật trong hoặc nhón gót dẫn đến dáng đi phạt cỏ.
Giải tỏa vùng mông và đùi: Đi dòng điện sâu vào huyệt Hoàn khiêu (mông) và dọc mặt sau đùi (Kinh Bàng quang) để nuôi dưỡng dây thần kinh tọa, giúp người bệnh có lực để nhấc chân.
Kích thích mặt trước ngoài cẳng chân (Kinh Vị, Đởm): Đi dòng điện qua huyệt Túc tam lý, Dương lăng tuyền xuống Giải khê. Việc kích thích nhóm cơ chày trước này giúp người bệnh nhấc được mũi bàn chân lên, sửa chữa dáng đi nhón gót.
Thông lòng bàn chân: Đi dòng điện nhẹ tại huyệt Dũng tuyền dưới lòng bàn chân để kích thích cảm giác bản thể, giúp người bệnh đứng vững và bám sàn tốt hơn khi tập đi.
Bước 4: Phác đồ vùng Mặt (Nếu có méo miệng, nuốt nghẹn) (5 phút)
Cường độ: Dùng mức điện cực nhỏ, nhẹ nhàng như gió thoảng.
Thao tác: Vuốt dòng điện từ bên lành sang bên liệt (nếu méo miệng) hoặc vuốt dọc các cơ vùng mặt bên liệt qua các huyệt: Hạ quan, Giáp xa, Địa thương, Nghinh hương.
Tác dụng: Phục hồi cơ mặt, giúp giảm chảy dãi, cải thiện chức năng nhai nuốt và ngôn ngữ.
3. Chống chỉ định (Những trường hợp TUYỆT ĐỐI không dùng DDS)
Vì DDS sử dụng dòng điện, bạn cần đặc biệt lưu ý kiểm tra các yếu tố sau để đảm bảo an toàn tính mạng cho người bệnh:
Người bệnh đang đặt máy tạo nhịp tim (Pacemaker) hoặc có các mảnh kim loại/đinh nẹp xương lớn trong người gần vùng đi điện.
Người bệnh đang trong giai đoạn cấp tính (huyết áp đang tăng vọt chưa kiểm soát được, hoặc nghi ngờ đang có xuất huyết tiến triển).
Vùng da định đi điện đang bị trầy xước, lở loét, viêm nhiễm hoặc có khối u.
Người bệnh bị suy tim nặng, suy thận nặng hoặc tinh thần kích động, không hợp tác.