10/07/2026
HEN SUYỄN TRẺ EM VÀ LUYỆN TẬP THỂ DỤC THỂ THAO AN TOÀN
Mùa hè vẫn có thể cho con vận động thể lực nếu cha mẹ biết cách
“Mẹ ơi, hè này con muốn học bơi!”
“Mẹ ơi, con đá bóng được chưa?”
Lời đề nghị đầy háo hức của con khiến nhiều phụ huynh vừa vui vừa lo. Mùa hè là thời điểm lý tưởng để trẻ tham gia các lớp bơi, đá bóng, cầu lông, võ thuật hay nhiều hoạt động ngoài trời nhằm tăng cường sức khỏe. Nhưng với những gia đình có con mắc hen suyễn, niềm vui ấy thường đi kèm nỗi băn khoăn:
“Con bị hen, có nên cho chơi thể thao không?”
Lo sợ con lên cơn hen, nhiều cha mẹ chọn cách hạn chế vận động, thậm chí không cho con tham gia bất kỳ môn thể thao nào. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đa số trẻ mắc hen suyễn vẫn có thể tập luyện và chơi thể thao như các bạn cùng trang lứa nếu bệnh được kiểm soát tốt. Điều quan trọng không phải là cấm trẻ vận động mà là giúp trẻ vận động đúng cách, đúng mức và an toàn.
1. VẬN ĐỘNG MANG LẠI NHIỀU LỢI ÍCH CHO TRẺ BỊ HEN.
Không ít phụ huynh nghĩ rằng càng ít vận động thì càng tránh được cơn hen. Thực tế, việc “giữ con quá kỹ” lại có thể khiến trẻ:
• Giảm sức bền và thể lực.
• Dễ tăng cân, béo phì.
• Chức năng hô hấp giảm sút.
• Thiếu tự tin khi tham gia các hoạt động cùng bạn bè.
Ngược lại, khi hen được kiểm soát tốt, việc tập luyện đều đặn sẽ giúp trẻ:
✔ Tăng cường chức năng tim và phổi.
✔ Cải thiện sức bền và sức mạnh cơ bắp.
✔ Giảm cảm giác khó thở khi gắng sức.
✔ Duy trì cân nặng hợp lý.
✔ Hình thành lối sống năng động, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
2. VÌ SAO TRẺ CÓ THỂ LÊN CƠN HEN KHI TẬP THỂ DỤC?
Khi vận động mạnh, trẻ thường thở nhanh và chủ yếu bằng miệng. Không khí lạnh hoặc khô đi vào đường thở có thể làm phế quản co thắt, gây co thắt phế quản do gắng sức.
Nguy cơ xuất hiện cơn hen khi vận động sẽ cao hơn nếu:
• Hen chưa được kiểm soát tốt.
• Trẻ đang mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
• Luyện tập trong điều kiện thời tiết lạnh, không khí ô nhiễm hoặc nhiều khói bụi.
Các dấu hiệu cho thấy hen có thể chưa được kiểm soát tốt
Cha mẹ cần lưu ý nếu trẻ có một hoặc nhiều biểu hiện sau trong hoặc sau khi vận động:
• Ho kéo dài.
• Mệt nhiều, thở nhanh hoặc nói hụt hơi sau gắng sức.
• Than tức ngực.
• Khò khè.
• Khó thở.
Nếu các triệu chứng này xảy ra thường xuyên, cha mẹ nên đưa trẻ tái khám vì đây có thể là dấu hiệu hen chưa được kiểm soát tốt.
3. TRẺ BỊ HEN NÊN CHƠI MÔN THỂ THAO NÀO?
Tin vui là không có môn thể thao nào bị cấm tuyệt đối đối với trẻ mắc hen nếu bệnh được kiểm soát tốt.
Những môn thường được khuyến khích gồm:
• Bơi lội.
• Đi bộ nhanh.
• Đạp xe.
• Cầu lông.
• Bóng bàn.
• Võ thuật.
• Khiêu vũ.
• Thể dục nhịp điệu.
Đối với các môn đòi hỏi vận động liên tục trong thời gian dài như chạy đường dài hoặc thi đấu cường độ cao, trẻ vẫn có thể tham gia nếu được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn kiểm soát hen phù hợp.
4. HIỂU ĐÚNG – HIỂU SAI
❌ Hiểu sai
Con bị hen thì không nên chơi thể thao.
✅ Hiểu đúng
Phần lớn trẻ bị hen vẫn có thể vận động và chơi thể thao như các bạn nếu bệnh được kiểm soát tốt.
❌ Hiểu sai
Mỗi lần con ho khi chạy là do thể lực yếu.
✅ Hiểu đúng
Ho, khò khè hoặc khó thở khi vận động có thể là dấu hiệu hen chưa được kiểm soát tốt và cần được bác sĩ đánh giá.
❌ Hiểu sai
Đã dùng thuốc kiểm soát thì không cần tái khám.
✅ Hiểu đúng
Hen là bệnh mạn tính. Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá mức độ kiểm soát bệnh, điều chỉnh thuốc và hướng dẫn trẻ vận động an toàn.
________________________________________
❌ Hiểu sai
Thấy con khỏe là có thể tự ý ngưng thuốc.
✅ Hiểu đúng
Việc giảm hoặc ngưng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ. Tự ý ngưng thuốc có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn hen khi vận động.
5 ĐIỀU CHA MẸ CẦN NHỚ:
1. Kiểm soát hen tốt là “tấm vé” để trẻ được vận động an toàn.
Cho trẻ dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám theo lịch hẹn.
2. Luôn khởi động trước khi tập.
Khởi động khoảng 5–10 phút giúp đường thở thích nghi với hoạt động và giảm nguy cơ xuất hiện cơn hen.
3. Cho trẻ mang theo thuốc cắt cơn khi tham gia thể thao nếu bác sĩ đã hướng dẫn.
Đồng thời hướng dẫn trẻ sử dụng bình hít đúng kỹ thuật.
Theo khuyến cáo của bác sĩ điều trị, một số trẻ có thể được chỉ định sử dụng thuốc cắt cơn (Salbutamol) khoảng 15 phút trước khi luyện tập để phòng co thắt phế quản do gắng sức. Cha mẹ không nên tự ý áp dụng khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
4. Tránh tập luyện khi điều kiện không thuận lợi.
Không nên cho trẻ vận động ngoài trời khi thời tiết quá lạnh, không khí ô nhiễm, nhiều khói bụi hoặc khi trẻ đang mắc bệnh hô hấp.
5. Giáo viên và huấn luyện viên cần biết trẻ mắc hen.
Điều này giúp trẻ được hỗ trợ và xử trí kịp thời nếu xuất hiện triệu chứng trong lúc tập luyện.
_
KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI KHÁM NGAY?
Nhận biết cơn hen cấp
Trẻ có một hoặc nhiều biểu hiện:
• Ho nhiều.
• Khó thở.
• Khò khè hoặc thở rít.
• Than nặng ngực.
Xử trí ban đầu
• Cho trẻ ngừng vận động, nghỉ ngơi và thả lỏng.
• Cho trẻ uống nước từ từ, tránh uống nước quá lạnh.
• Sử dụng thuốc cắt cơn (Salbutamol) theo đúng hướng dẫn trong Kế hoạch hành động hen hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu
• Đã xử trí theo hướng dẫn nhưng triệu chứng không cải thiện.
• Không có sẵn thuốc cắt cơn.
• Khó thở tăng dần.
• Khò khè nhiều.
• Ho liên tục không giảm.
• Không nói được thành câu.
• Tím môi hoặc đầu ngón tay.
THÔNG ĐIỆP DÀNH CHO PHỤ HUYNH:
✔ Hen suyễn không nên trở thành rào cản khiến trẻ bỏ lỡ những mùa hè sôi động cùng bạn bè.
✔ Một trẻ được kiểm soát hen tốt không chỉ có thể học bơi, đá bóng hay đạp xe mà còn có cơ hội phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và sự tự tin. Thay vì giữ con tránh mọi hoạt động, hãy đồng hành để con biết cách vận động đúng và an toàn.
✔ Hãy để mùa hè là mùa của những tiếng cười, không phải của những nỗi lo.
✔ Kiểm soát hen tốt hôm nay chính là món quà giúp con tự tin khám phá thế giới ngày mai.
📣 Hãy chia sẻ bài viết này
🔹 Nếu gia đình bạn có con mắc hen suyễn hoặc bạn biết một phụ huynh vẫn còn e ngại không dám cho con vận động vì sợ lên cơn hen, hãy chia sẻ bài viết này để nhiều trẻ được vui chơi, rèn luyện và lớn lên khỏe mạnh hơn.
🔹 Đừng quên đưa trẻ tái khám đúng hẹn và trao đổi với bác sĩ về kế hoạch vận động phù hợp trước khi tham gia các hoạt động thể thao trong mùa hè.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA CHAC
110A Ngô Quyền, Phường An Đông, TP.HCM
(Địa chỉ cũ: 110A Ngô Quyền, Phường 7, Quận 5, TP.HCM)
☎️ Hotline: 0934.032.988 - ĐT: 028 3958 4933
📮 Email: [email protected]
🌎 Website: https://chac.vn/
📍 Zalo: https://oa.zalo.me/1589606465132568439