23/04/2026
Dưới đây là tóm tắt các khuyến cáo mới (cập nhật đến 2025-2026) trong điều trị bảo tồn phì đại tiền liệt tuyến lành tính (BPH), dựa trên hướng dẫn của Hiệp hội Niệu khoa Hoa Kỳ (AUA) và Hiệp hội Niệu khoa Châu Âu (EAU).
1. Đánh giá và phân tầng nguy cơ: Không chỉ dựa vào giải phẫu
Các khuyến cáo mới nhấn mạnh việc cá thể hóa dựa trên mức độ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hơn là chỉ dựa vào kích thước tuyến tiền liệt hay chỉ số triệu chứng đơn thuần.
· Ưu tiên sử dụng "Bother Index" (Mức độ phiền toái): Quyết định điều trị nên dựa trên mức độ khó chịu của bệnh nhân với các triệu chứng, không chỉ đếm số lượng triệu chứng.
· Phân loại triệu chứng: Cần phân biệt rõ triệu chứng tắc nghẽn (tiểu khó, tia yếu) và triệu chứng kích thích/bàng quang (tiểu rắt, tiểu gấp, tiểu đêm) vì nguyên nhân có thể không hoàn toàn do tuyến tiền liệt.
· Công cụ chẩn đoán: Sử dụng thang điểm IPSS (International Prostate Symptom Score) và nhật ký tiểu để đánh giá chính xác, đồng thời đo thể tích nước tiểu tồn lưu (PVR) để loại trừ bí tiểu.
2. Thay đổi lối sống: Bước khởi đầu quan trọng
Trước khi dùng thuốc hoặc can thiệp, các khuyến cáo mới nhấn mạnh vai trò của điều chỉnh hành vi:
· Theo dõi tích cực (Watchful Waiting): Áp dụng cho bệnh nhân triệu chứng nhẹ (IPSS ≤ 7) hoặc ít phiền toái. Bao gồm tái khám định kỳ, hướng dẫn lối sống.
· Giảm dịch: Giảm 25% lượng dịch uống vào nếu có tiểu nhiều lần.
· Vận động và giảm cân: Tập thể dục đều đặn và giảm cân nếu thừa/béo phì giúp cải thiện triệu chứng.
· Chế độ ăn: Tăng cường rau xanh, trái cây, giảm chất béo bão hòa; hạn chế rượu bia.
3. Điều trị nội khoa (Thuốc): Cá thể hóa theo thể trạng
Các khuyến cáo cập nhật nhấn mạnh việc lựa chọn thuốc dựa trên sinh lý bàng quang và kích thước tuyến.
Nhóm thuốc Chỉ định chính Lưu ý mới
Alpha-1 blocker (Tamsulosin, Alfuzosin) Triệu chứng vừa phải, không phụ thuộc kích thước tuyến. Có thể phối hợp với thuốc điều trị bàng quang tăng hoạt (OAB) nếu triệu chứng kích thích chiếm ưu thế.
5-alpha reductase inhibitor (Finasteride, Dutasteride) Tuyến tiền liệt to (thể tích > 30-40cc hoặc PSA > 1.5ng/mL). Cần dùng dài hạn (3-6 tháng mới có hiệu quả rõ), giảm nguy cơ bí tiểu và phẫu thuật.
Phối hợp (Alpha + 5-ARI) Tuyến lớn, triệu chứng rõ, nguy cơ tiến triển cao. Đây là khuyến cáo mạnh (Strong Recommendation) cho nhóm bệnh nhân này.
Điểm mới trong xử trí triệu chứng bàng quang (OAB):
Trước đây, triệu chứng tiểu gấp, rắt thường được quy cho do BPH. Ngày nay, nếu bệnh nhân có dòng tiểu tốt (không tắc nghẽn nhiều) nhưng vẫn rắt, gấp, các bác sĩ được khuyến khích dùng thuốc điều trị bàng quang tăng hoạt (như kháng cholinergic hoặc beta-3 agonist) thay vì chỉ tập trung vào tuyến tiền liệt.
4. Nguyên tắc quản lý lâu dài
· Điều trị đích (Targeted Treatment): Điều trị theo từng "cụm triệu chứng". Ví dụ: Tắc nghẽn dùng Alpha, kích thích dùng thuốc OAB, không nên mặc định dùng Alpha cho mọi trường hợp.
· Tránh dùng thuốc không cần thiết: Không dùng thuốc cho bệnh nhân triệu chứng nhẹ vì tác dụng phụ (hạ huyết áp, rối loạn xuất tinh) có thể ảnh hưởng chất lượng sống nhiều hơn triệu chứng bệnh.
· Đánh giá lại sau 4-12 tuần: Sau khi bắt đầu thuốc, cần đánh giá lại thang điểm IPSS, dòng tiểu và PVR để xem hiệu quả.
· Kiểm soát bệnh nền: Kiểm soát tốt đái tháo đường và ngưng thở khi ngủ giúp cải thiện đáng kể triệu chứng tiểu đêm và tiểu rắt.
Tóm lại, điều trị bảo tồn BPH năm 2025-2026 chuyển từ "điều trị theo giải phẫu" sang "điều trị theo triệu chứng và sinh lý bàng quang", đề cao phối hợp thuốc và thay đổi lối sống ngay từ đầu.
Phòng khám Bác Sĩ Thế.
Chuyên khoa I Nội Tổng quát
Siêu Âm - Điện não - Xét nghiệm.
Địa chỉ: 12B Phan Đình Phùng, Mỹ Hương( cũ), Phường Phan Rang. https://g.co/kgs/fc5Qx14 (đối diện Cổng chính chợ Phan Rang, chỗ vòng xoay, đi hướng phía sau ngân hàng Nông nghiệp Agibank, kế bên Ngô Quyền, gần sân tennis, khu bán bánh bèo Phan Đình Phùng ).
Hotline 0932001239 hoặc 0799992180. Giờ làm việc: Thứ 2 đến Thứ 6: 11h15-13h30 và 17h15-19h30. Thứ 7, Chủ Nhật: từ 7h-13h và 15h - 19h.