01/09/2026
Đừng để trẻ rơi vào tình huống tức nước vỡ bờ!
Hôm qua mình mới đọc được một bài viết trên diễn đàn dành cho tuổi dậy thì về việc một bạn teen 11 tuổi đánh lại mẹ vì bị mẹ t.á.t, vì tị nạnh với em là mẹ thương em nhiều hơn, thiên vị em hơn!
Mẹ thì nghĩ mẹ đã dành cả 10 năm để chỉ tập trung cho con chăm lo cho con, giờ em còn nhỏ con phải có trách nhiệm trông em dùm mẹ, phải thương mẹ chứ, đằng này lại hỗn lại cãi lại lại còn dám đánh mẹ. Chắc do mẹ chiều quá, làm hết việc nhà cho rồi, rảnh quá nên đâm hư?
Theo bố mẹ bạn nhỏ 11 tuổi trong bài viết, bạn ấy sẽ nghĩ gì? Theo các bố các mẹ, bạn ấy có thương mẹ không? Có thực sự muốn làm mẹ đau không?
Một hành vi làm mẹ đau không đồng nghĩa với việc đứa trẻ không thương mẹ. Tất nhiên hành vi đánh người vẫn cần được đặt trong giới hạn. Trong trường hợp này thì mình có thể thấy do mẹ đã mắng đã tát bạn và bạn tức quá không kiềm chế được!
Có rất nhiều comment nói: sử dụng bàn tay phải là đúng, có người nói: mình là con bạn mình cũng sẽ đánh lại bạn…! Mình không muốn đánh giá xem ai đúng ai sai, mình chỉ đặt câu hỏi: “Vậy đâu mới là giải pháp tốt nhất cho việc này?”
Với mình thì mình rút ra 3 bài học qua câu chuyện như sau:
1. Đừng chỉ nhìn vào hành vi cuối cùng - hãy tìm những gì đã tích tụ trước đó
Ở tuổi tiền dậy thì, cảm xúc của con dễ mạnh hơn trong khi khả năng tự điều chỉnh vẫn đang phát triển. Một chuyện người lớn nghĩ là nhỏ - bị mẹ so sánh, cảm thấy em được yêu hơn, bị ép trông em - với con có thể là chuyện rất lớn.”
Có em là một trải nghiệm khó khăn với trẻ dù trẻ còn nhỏ hay lớn!
Hồi đó mình nhớ anh Hai có bảo, "con ước gì mẹ đừng đẻ thêm mấy đứa này"! Mình hỏi vì sao, con bảo "vì như vậy mẹ phải chăm tụi nó nhiều hơn, và tất nhiên con không còn nhiều thời gian với mẹ". Nghe mà thương gì đâu! Rồi hồi mình bầu Su là ổng khóc khi mình báo tin, mà hồi đó là 11 tuổi rồi chứ, ổng kêu: “Trời ơi, lại có bầu nữa hả??” nghe giọng vô cùng bất lực và tủi thân!
Lúc đó mình mới hiểu: có em không chỉ là niềm vui của gia đình. Với một đứa trẻ, đó còn có thể là cảm giác phải chia sẻ người mẹ mà trước đây chỉ thuộc về mình.
Nếu là mình mình khi con nói: “Mẹ chỉ thương em!” Mình sẽ không trả lời ngay rằng: “Con lớn rồi mà sao còn so bì với em.”
Thay vào đó mình sẽ hỏi:
“Mẹ đã làm gì khiến con cảm thấy mẹ thương em hơn?”
“Gần đây có lúc nào con thấy mẹ không để ý đến con không?”
“Mẹ có thể làm gì để con cảm nhận rõ hơn rằng con vẫn rất quan trọng với mẹ?”
Bạn có thể giải thích thêm: “Dù mẹ bận rộn chăm sóc em vì em còn nhỏ, nhưng chắc chắn mẹ con mình vẫn sẽ cùng nhau trò chuyện, cùng nhau chơi mỗi ngày!” Dĩ nhiên rồi vì dù trẻ lớn thế nào con vẫn rất muốn kết nối với ba mẹ!
Khi con đã nhiều lần cảm thấy mình bị bỏ quên hoặc chỉ được chú ý khi làm sai, cảm giác “mẹ thương em hơn” rất dễ tích tụ. Vì vậy ngoài việc lắng nghe những lúc con bức xúc, mình cũng chủ động cho con biết những điều mình trân trọng ở con và những đóng góp của con trong gia đình.
2. Khi xung đột leo thang, dừng lại trước khi dạy
Một việc mình phải tập rất lâu là nhận ra lúc nào cuộc nói chuyện không còn là nói chuyện nữa.
Khi căng thẳng bắt đầu gia tăng, khi nhận thấy giọng nói của mình và con bắt đầu lớn hơn, mình sẽ dừng giải quyết vấn đề. Mình đã phải tập để nói:
"Mẹ cần một chút thời gian để suy nghĩ về việc này," hoặc "Chúng ta hãy nói về chuyện này sau nhé. Mẹ cần một chút không gian để bình tĩnh lại."
Các con mình cũng được mình chia sẻ cách làm này! Nói đơn giản là tạm dừng và tách mình khỏi tình huống vài phút để cơ thể và cảm xúc hạ xuống.
Điều này rất quan trọng vì càng nhiều cuộc cãi vã và tranh cãi nảy lửa xảy ra, mối quan hệ giữa hai mẹ con sẽ càng trở nên căng thẳng hơn. Và chắc chắn rằng việc giao tiếp giữa hai mẹ con sẽ trở nên khó khăn hơn nữa!
Tốt hơn hết là chúng ta nên thảo luận giải quyết vấn đề khi cả hai đều đang bình tĩnh. Cuối cùng mình nghĩ rằng, mục tiêu của chúng ta không phải là tránh hoàn toàn các xung đột. Thay vào đó, mục tiêu là giải quyết các xung đột theo một cách lành mạnh hơn.
Vì mình nhận ra, những xung đột thực/ tranh cãi thực chất là cơ hội để phát triển, là cơ hội để cả cha mẹ và con học cách nói điều mình cần, đặt giới hạn và giải quyết bất đồng mà không làm tổn thương nhau
Quan trọng nữa chúng ta cần làm rõ giới hạn!
Con có quyền giận. Con có quyền nói mẹ thiên vị. Con có quyền từ chối trông em. Nhưng con không được đánh mẹ. Và mẹ cũng không được đánh con!
3. Sau xung đột, sửa chữa mối quan hệ và cần đặt ra giới hạn
Thường ba mẹ sẽ ít khi nào xin lỗi con cái! Các con sẽ là người xuống nước trước! Nhưng có những lúc chúng ta vẫn giận và từ chối lời xin lỗi của con. Đừng như vậy! Bạn phải biết là con đã lấy hết sự can đảm và vượt qua sự tự ái để nói lời xin lỗi bạn.
Nhưng đôi khi chúng ta lại coi đó như là 1 sự hiển nhiên! Mà đôi khi trong cuộc cãi vã, có khi chúng ta là cha mẹ cũng chưa chắc phản ứng thật sự tích cực hay đúng hoàn toàn.
Mình cũng từng như vậy! Mình cảm thấy là bố mẹ thì có đặc quyền dạy dỗ con, con hư thì phải dạy. Nhưng khi mình áp dụng kỉ luật, sự kiểm soát một chiều mọi chuyện càng ngày càng khó kiểm soát hơn, sự kết nối ngày càng mỏng đi, và con ngày một im lặng.
Sau đó thì mình hạ cái tôi xuống! Mình học cách xin lỗi con vì đã đánh mắng con! Mình không còn cảm thấy xấu hổ hay tự ái vì mình biết mình có thể hi sinh mọi thứ cho con, nói chi là 1 lời cảm ơn và xin lỗi.
Vậy nhưng xin lỗi thôi chưa đủ.
Sau một xung đột lớn, mình thấy cần có ít nhất ba việc:
Nhận trách nhiệm → kết nối lại → thống nhất cách làm lần sau→ khẳng định mẹ yêu con!
“Mẹ xin lỗi vì mẹ đã tát con. Đó không phải cách mẹ muốn giải quyết chuyện này.”
“Việc con đánh lại mẹ cũng không được phép.”
“Lần sau nếu con quá tức, con có thể nói ‘Con cần dừng lại’ rồi đi ra ngoài. Mẹ cũng sẽ làm như vậy.”
“Dù thế nào mẹ vẫn yêu thương con”
Cha mẹ xin lỗi không làm bạn mất đi quyền làm cha mẹ, ngược lại nó còn cho con thấy được hình mẫu một người trưởng thành dám nhận lỗi, nhận trách nhiệm và tìm cách giải quyết vấn đề
Nếu bạn có những kinh nghiệm nào đó tốt hơn để xử lý vấn đề con cãi lại thậm chí đáp trả lại cha mẹ bằng vũ lực! Hãy chia sẻ để chúng ta cùng tránh trường hợp này trước khi nó có cơ hội xảy ra nha!
