15/12/2025
*Triệu chứng: Đau thần kinh tọa và cách phục hồi
1. Đau và thay đổi cảm giác:
- Đau theo nhiều mức độ khác nhau: mỏi, căng, cứng, đau khi vận động, khi lạnh; đau nhức, buốt.
- Thay đổi cảm giác da:
- Giảm cảm giác:Tê bì da như dầy lên, kiến bò.
- Tăng cảm giác: kim châm, nóng, rát, điện giật…
-Đau dọc đường đi của dây thần kinh tọa, đau tại cột sống thắt lưng lan tới mặt ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân, mắt cá ngoài và tận ở các ngón chân. Tùy vị trí tổn thương mà biểu hiện trên lâm sàng có khác nhau: tổn thương rễ L4 đau đến khoeo chân, nếu tổn thương rễ L5 đau lan tới mu bàn chân tận hết ở ngón chân cái, tổn thương rễ L5 còn đau lan tới lòng bàn chân tận hết ở ngón út. Một số trường hợp không đau cột sống thắt lưng, chỉ đau dọc chân.
-Cơn đau lan tỏa từ cột sống dưới (thắt lưng) đến mông và xuống phía sau chân là dấu hiệu của bệnh đau thần kinh tọa. Bạn có thể cảm thấy sự khó chịu ở hầu hết mọi nơi dọc theo con đường thần kinh, nhưng nó đặc biệt có khả năng đi theo một con đường từ lưng thấp đến mông và mặt sau đùi và bắp chân của bạn.
-Các kỹ thuật xoa bóp, di động mô mềm vùng thắt lưng và chân bị bệnh.
-Các kỹ thuật này có tác dụng tăng tuần hoàn, chuyển hóa dinh dưỡng và bài tiết, điều hoà quá trình bệnh lý, thư giãn cơ, khớp sâu, giảm đau hiệu quả.
-Kéo dãn cột sống: có thể thực hiện bằng tay trong giai đoạn cấp hoặc bằng máy kéo dãn trong giai đoạn bán cấp và mãn tính, áp dụng 1-2 lần/ngày, mỗi lần 15-20 phút. Đây là phương pháp giúp kéo giãn khoảng cách giữa 2 đốt sống từ đó giảm áp lực lên đĩa đệm, căng hệ thống dây chằng quanh khớp giảm chèn ép dây thần kinh tọa do đó giảm đau hiệu quả. Chỉ định trong các trường hợpthoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm. Máy kéo dãn cột sống ra đời mang lại nhiều hiệu quả cho bệnh nhân giúp giảm đau, tác động đúng cơ chế, kéo dài thời gian tiến triển bệnh.
-Một số bài tập tại nhà hỗ trợ điều trị đau dây thần kinh tọa:
Động tác 1 (hình 1): Tư thế đơn giản này có tác dụng kéo dãn phần xương cột sống, giảm chèn ép. Thực hiện như sau: người bệnh nằm ngửa trên mặt phẳng, co từ từ 2 đầu gối vào ngực, 2 tay ôm đầu gối, lưng thẳng. Giữ tư thế này 30 giây, sau đó duỗi chân ra và lặp lại.
Động tác 2 (hình 2): Người bệnh quỳ gối và chống hai tay xuống thảm tập, tay phải giơ thẳng về phía trước kết hợp với chân bên phải duỗi thẳng ra sau giữ lại 10 giây rồi đổi bên.
Động tập 3 (hình 3): Người bệnh nằm ngửa, gập hông gập gối hai chân, hai bàn chân vẫn còn chạm đất, hai khuỷu tay chống xuống thảm, ưỡn ngực và cổ ra sau, giữ lại lúc nào thấy khó chịu nghỉ rồi. Lặp lại nhiều lần.
Động tác 4 (hình 4): Người bệnh nằm ngửa, gập hông gập gối hai chân, hai bàn chân vẫn còn chạm đất, ấn lưng xuống thảm tập, giữ lại 10 giây. Lặp lại nhiều lần.
Động tác 5 (hình 5): Người bệnh nằm ngửa, hai bàn tay úp xuống đặt kế bên nhau và để dưới mông, hai chân chống lên, co gối, gót chân gần đụng mông, hít thở tối đa. Tác dụng của động tác này là vận động, tập khớp cơ vùng thắt lưng.
Động tác 6 (hình 6): Người bệnh quỳ gối và chống hai tay xuống thảm, lưng cong lên như lưng con mèo, giữ lại 10 giây rồi hạ lưng xuống, lặp lại 15 lần.
Đau dây thần kinh tọa cần được điều trị sớm để tránh những biến chứng nặng nề, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bạn nên lựa chọn điều trị tại các bệnh viện uy tín, có thiết bị y tế hiện đại để đạt được hiệu quả cao.
Cách điều trị đau thần kinh tọa bằng vật lý trị liệu được chỉ định thực hiện nhằm những mục đích sau:
Tăng cường sức mạnh cho cột sống và các cơ vùng lưng dưới, bụng, mông và hông.
Tăng cường sức mạnh tổng thể.
Kéo căng các gân, cơ bị cứng và không linh hoạt, chẳng hạn như gân kheo.
Tăng cường trao đổi chất dinh dưỡng trong cơ thể.
-Mặc dù người bệnh có thể cần phải nghỉ ngơi hoặc điều chỉnh hoạt động, nhưng điều quan trọng là phải duy trì vận động đều đặn, tránh nằm trong thời gian dài vì dễ khiến tình trạng nặng hơn.
-Một số bài tập vật lý trị liệu có thể được thiết kế dành riêng cho từng nguyên nhân cơ bản. Theo đó, người bệnh cần tìm đến các chuyên gia y tế đã qua đào tạo, chẳng hạn như: bác sĩ vật lý trị liệu, bác sĩ chỉnh hình, huấn luyện viên thể thao được chứng nhận đủ điều kiện… để đảm bảo thực hiện kế hoạch điều trị hiệu quả.
Chườm đá hoặc chườm nóng
-Úp 2 bàn tay xuống các khối cơ dọc theo dây thần kinh tọa và thực hiện các động tác bóp nắn nhẹ nhàng, giúp kích thích lưu thông khí huyết và xoa dịu cơn đau.
-Xác định các huyệt đạo trên cơ thể và dùng ngón tay áp lực vừa phải lên các huyệt này để giảm đau, giảm áp lực trên dây thần kinh tọa và thúc đẩy lưu thông khí huyết.
-
Tắm nước ấm
-Nước ấm có tác dụng lưu thông máu, giảm co thắt cơ và áp lực từ đĩa đệm lên dây thần kinh. Vì thế, bệnh nhân nên tắm nước trong bồn hoặc dưới vòi sen, nhiệt độ nước từ 35 đến 40 độ C. Nên kết hợp cùng các loại tinh dầu như gừng, bạc hà… massage nhẹ nhàng khi tắm để giảm đau thần kinh tọa hiệu quả.
Mẹo chữa đau thần kinh tọa từ ngải cứu
-Theo Đông y, ngải cứu là một loại thảo mộc có tính ấm, vị đắng, được biết đến với khả năng chống viêm và tăng cường lưu thông máu, rất có lợi cho người bị đau dây thần kinh tọa.
-Các nguyên liệu cần chuẩn bị bao gồm: 300-500 gam lá ngải cứu tươi, 50 gam muối hạt và một chiếc khăn xô.
Cách thực hiện như sau:
-Rửa sạch lá ngải cứu và để cho ráo nước.
Sau đó, đặt ngải cứu lên chảo nóng và sao khô, thêm muối hạt vào và đảo đều.
Đổ hỗn hợp đã sao khô vào trong một chiếc khăn xô và sử dụng để chườm lên vùng đau của dây thần kinh tọa khoảng 30 phút.
Thực hiện chườm ngải cứu 2 - 3 lần mỗi ngày, kéo dài trong khoảng 3 tuần để đạt hiệu quả tốt nhất.
*Lưu ý không nên tái sử dụng lá ngải cứu đã sao vì nhiệt độ cao khi sao làm cho các hoạt chất bị phân hủy và bay hơi, dẫn đến giảm tác dụng điều trị. Hãy sử dụng lá ngải cứu mới cho mỗi lần chườm.
Chườm nóng
-Chườm nóng là một trong những mẹo chữa đau thần kinh tọa đơn giản mang lại hiệu quả nhanh chóng. Khi áp dụng chườm nóng, các mạch máu giãn ra và thúc đẩy máu lưu thông từ đó giảm triệu chứng đau nhức hiệu quả.
Bệnh nhân chuẩn bị một túi chườm, cho nước nóng khoảng 40 đến 45 độ C vào, sau đó đặt lên vùng thần kinh đang bị đau. Giữ khoảng 20 đến 30 phút, bệnh nhân sẽ cảm nhận được cơn đau giảm đi đáng kể.
