09/07/2026
HÀNH TRÌNH CHUNG SỐNG KHỎE MẠNH VỚI BỆNH GÚT
1. Gút là gì?
Bệnh gút (Gout) là một bệnh rối loạn chuyển hóa acid uric dẫn đến việc lắng đọng các tinh thể muối urat tại các tổ chức như bao hoạt dịch khớp, mô quanh khớp, ống thận và nhu mô thận.
Sự lắng đọng tinh thể urat tại khớp gây ra tình trạng viêm khớp với đặc điểm là sưng, đau khớp đột ngột, dữ dội, thường xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm
2. Ai có nguy cơ mắc bệnh gút?
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút bao gồm:
Yếu tố không thay đổi được:
Nam giới (nguy cơ cao hơn nữ giới nhiều lần)
Tuổi cao (nam > 40 tuổi, nữ sau mãn kinh)
Tiền sử gia đình có người mắc gút
Yếu tố di truyền (một số gen liên quan đến vận chuyển axit uric)
Yếu tố có thể thay đổi được:
Thừa cân, béo phì
Uống nhiều bia, rượu (đặc biệt là bia)
Ăn nhiều thịt đỏ, hải sản, nội tạng động vật
Uống nhiều nước ngọt có đường (đặc biệt loại chứa fructose)
Ít vận động
Bệnh lý và thuốc liên quan:
Bệnh thận mạn
Tăng huyết áp
Đái tháo đường, rối loạn mỡ máu
Sử dụng thuốc lợi tiểu, aspirin liều thấp, cyclosporin
3. Triệu chứng của bệnh gút là gì?
Cơn gút cấp
Đây là biểu hiện đặc trưng nhất của bệnh gút:
Đau khớp dữ dội, đột ngột, thường xảy ra vào ban đêm
Khớp sưng to, nóng, đỏ, cực kỳ nhạy cảm khi chạm vào
Vị trí thường gặp nhất là khớp ngón chân cái(gọi là "podagra"), ngoài ra có thể ở mắt cá chân, đầu gối, cổ tay, khuỷu tay
Cơn đau thường đạt đỉnh trong 12–24 giờ đầu
Mỗi đợt cấp thường kéo dài từ vài ngày đến 1–2 tuần nếu không điều trị
Gút mạn tính
Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh gút có thể tiến triển thành mạn tính:
Các đợt đau tái phát ngày càng thường xuyên hơn
Hình thành hạt tophi – các cục u cứng dưới da do tích tụ tinh thể urat, thường thấy ở khuỷu tay, ngón tay, tai
Tổn thương khớp vĩnh viễn, biến dạng khớp
Sỏi thận do axit uric
4. Điều trị bệnh gút như thế nào?
Điều trị gút cấp
- Thuốc kháng viêm (Dùng trong cơn cấp hoặc dự phòng bùng phát): Bao gồm Colchicin (nên dùng sớm trong 12-24 giờ đầu), thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) hoặc Corticoid
***Lưu ý quan trọng: Khi bị cơn gút cấp, cần điều trị càng sớm càng tốt. Nên nghỉ ngơi, kê cao chân bị đau, chườm đá để giảm sưng.
Điều trị dài hạn: đây là phần quan trọng nhất
- Thuốc hạ acid uric máu: Khuyến cáo hàng đầu là Allopurinol hoặc Febuxostat khi không dung nạp Allopurinol.
Mục tiêu: thông thướng duy trì axit uric máu dưới 6 mg/dL (360 µmol/L)
5. Thuốc phải dùng trong bao lâu?
Thuốc kháng viêm: Thường dùng ngắn hạn trong khoảng 5-10 ngày cho cơn cấp, hoặc dùng liều thấp dự phòng cơn gút bùng phát trong khoảng 3-6 tháng đầu khi mới bắt đầu điều trị hạ acid uric.
Thuốc hạ acid uric: Cần uống thuốc đều đặn, lâu dài (thường suốt đời) – KHÔNG tự ý ngưng thuốc khi hết đau
6. Dùng thuốc rồi có cần thay đổi lối sống không?
Rất cần thiết. Thay đổi lối sống là nền tảng song hành cùng thuốc để kiểm soát bệnh hiệu quả vĩnh viễn
Chế độ ăn uống:
Hạn chế thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản (tôm, cua, sò, cá mòi)
Hạn chế bia và rượu mạnh (bia đặc biệt có hại vì chứa nhiều purin)
Tránh nước ngọt có đường, nước trái cây công nghiệp chứa fructose
Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt
Sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa ít béo (có thể giúp giảm axit uric)
Uống đủ nước mỗi ngày (ít nhất 2 lít)
Lối sống:
Duy trì cân nặng hợp lý, giảm cân nếu thừa cân
Tập thể dục đều đặn, vừa sức
Tránh nhịn đói hoặc ăn kiêng quá mức (có thể làm tăng axit uric)
7. Những hiểu lầm thường gặp về bệnh gút
* "Gút chỉ do ăn uống" → Sai. Yếu tố di truyền và chức năng thận đóng vai trò rất quan trọng. Chế độ ăn chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ đến nồng độ axit uric.
** "Hết đau là khỏi bệnh, không cần uống thuốc nữa" → Sai. Gút là bệnh mạn tính. Ngưng thuốc hạ axit uric sẽ khiến tinh thể urat tích tụ trở lại và bệnh tái phát.
*** "Chỉ nam giới mới bị gút" → Sai. Phụ nữ cũng có thể bị gút, đặc biệt sau mãn kinh.
*** "Bị gút thì không được ăn gì cả" → Sai. Không cần kiêng khem quá mức. Chỉ cần hạn chế các thực phẩm giàu purin và tuân thủ điều trị thuốc.
==>Hãy nhớ: GÚT LÀ BỆNH MẠN TÍNH, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát. Điều quan trọng nhất là tuân thủ điều trị lâu dài theo hướng dẫn của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh.
Tài liệu tham khảo
1. 2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout
2. Gout. The New England Journal of Medicine. 2022
3. Gout. Lancet. 2021