31/08/2026
GIÃN TĨNH MẠCH THỪNG TINH (VARICOCELE)
----------
Giãn tĩnh mạch thừng tinh (Varicocele) là tình trạng giãn bất thường đám rối tĩnh mạch hình dây leo (pampiniform plexus) trong thừng tinh. Đây là một trong những bất thường thường gặp nhất ở nam giới trong thực hành nam khoa và hỗ trợ sinh sản.
Varicocele gặp ở:
👉🏻 15% nam giới nói chung
👉🏻 25% nam giới có bất thường tinh dịch đồ
👉🏻 35-40% nam giới khám hiếm muộn
✅ Điều quan trọng là: Không phải mọi Varicocele đều gây vô sinh và Không phải mọi Varicocele đều cần can thiệp
----------
CƠ CHẾ ẢNH HƯỞNG SINH TINH
Cơ chế chinh chưa được xác định, nhưng bằng chứng cho thấy varicocele có thể gây rối loạn chức năng tinh hoàn thông qua:
✅ ↑ nhiệt độ bìu → ảnh hưởng quá trình sinh tinh
✅ ↓ oxy mô + ứ trệ tuần hoàn → stress chuyển hóa tại tinh hoàn
✅ ↑ stress oxy hóa (oxidative stress) → tổn thương màng và ty thể của tinh trùng
✅ ↑ tổn thương DNA tinh trùng
Ngoài ra, sự trào ngược của các chất chuyển hóa từ tuần hoàn thận – thượng thận và thay đổi vi môi trường tinh hoàn cũng được cho là góp phần vào tổn thương chức năng tinh hoàn.
----------
CHẨN ĐOÁN
✅ Varicocele nên được đánh giá bằng khám bìu ở tư thế đứng, kết hợp nghiệm pháp Valsalva khi cần.
✅ Phân độ Dubin-Amelar:
👉🏻 Độ 0: không phát hiện được khi khám, chỉ phát hiện trên siêu âm.
👉🏻 Độ I: chỉ sờ thấy khi làm nghiệm pháp Valsalva.
👉🏻 Độ II: sờ thấy khi khám nhưng chưa nhìn thấy.
👉🏻 Độ III: nhìn thấy và sờ thấy rõ.
----------
CÓ NÊN ĐIỀU TRỊ?
Theo AUA/ASRM, chỉ nên điều trị varicocele trong các trường hợp sau:
✅ Vô sinh nam với varicocele sờ thấy trên lâm sàng kèm tinh dịch đồ bất thường
✅ Đau/khó chịu bìu do giãn tĩnh mạch
✅ Thiểu sản/teo tinh hoàn tiến triển ở tuổi vị thành niên
----------
ĐÁNH GIÁ SAU ĐIỀU TRỊ
✅ Quá trình sinh tinh mất khoảng 74 ngày, vì vậy trên thực hành thường đánh giá lại sau khoảng 3 tháng, và có thể tiếp tục theo dõi đến 6 tháng tùy trường hợp.
✅ Tuy nhiên, quyết định điều trị đối với varicocele cần được đặt trong bối cảnh cả cặp vợ chồng, tuỳ thuộc vào tuổi vợ, dữ trữ buồng trứng, thời gian vô sinh hay các yếu tố cần ưu tiên giải quyết.
----------
TÀI LIỆU THAM KHẢO
AUA/ASRM. Diagnosis and Treatment of Infertility in Men: AUA/ASRM Guideline. 2020; amended 2024.
----------
BS. Võ Thành Nhân - IVFMD