02/09/2026
HIỂU ĐÚNG VỀ TAY CHÂN MIỆNG!
1. Tay chân miệng là bệnh do virus gây ra và là bệnh truyền nhiễm rất hay gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, tập trung nhiều ở trẻ dưới 3 tuổi.
2. Virus gây tay chân miệng chủ yếu do nhóm virus đường ruột (Enterovirus) gây ra, trong đó bao gồm nhiều chủng virus khác nhau trong đó thường gặp bao gồm coxsackievirus A16, A6, A10 và virus EV71.Trong đó EV71 thường liên quan đến các biến chứng nặng hơn nên thường được nhắc đến nhiều hơn. Vì vậy EV 71 âm tính không có nghĩa là trẻ chắc chắn không bị tay chân miệng. Và cũng vì do nhiều chủng gây ra nên trẻ có thể mắc tay chân miệng nhiều lần chứ không chỉ 1 lần.
3. Tay chân miệng thường biểu hiện điển hình bằng các nốt dạng mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông và các vết loét ở niêm mạc miệng, họng nên được gọi là tay chân miệng. Tuy nhiên không phải bé nào cũng giống nhau. Có bạn nổi rất nhiều dày đặc nhưng có bạn chỉ vài nốt rải rác. Thậm chí có những bạn chỉ có loét miệng họng mà không hề nổi nên cha mẹ dễ nhầm với nhiệt miệng, viêm họng hay dị ứng da.
4. Tay chân miệng là bệnh lý do virus nên kháng sinh không có tác dụng trừ khi có bội nhiễm và tay chân miệng cũng không có thuốc diệt virus, điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng (hạ sốt, giảm đau, bù dịch, chăm sóc tại chỗ) và theo dõi các dấu hiệu chuyển độ để tránh các biến chứng nặng xảy ra.
5. Tay chân miệng được phân thành nhiều độ. Trong đó độ 1 có thể theo dõi tại nhà còn từ độ 2a trở lên cần phải nhập viện điều trị vì nguy cơ có thể dẫn tới các biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch, hô hấp... Do vậy, cha mẹ cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo nặng sau đây:
⚠️Sốt cao trên 39 độ C, kém đáp ứng thuốc hạ sốt
⚠️Quấy khóc nhiều, khó dỗ bất thường
⚠️Nôn nhiều, lờ đờ
⚠️Trẻ có giật mình thường là giật mình khi ngủ, lúc trẻ bắt đầu vào giấc ngủ
⚠️Ngồi không vững, đi không vững, run chi, loạng choạng
5. Tay chân miệng lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa và đường hô hấp
⚠️ Đường tiêu hóa (phân - miệng): Virus có trong phân của người bệnh. Trẻ nuốt phải virus khi chạm vào phân, chất thải hoặc đổ vật dính chất bẩn rồi đưa tay lên miệng.
⚠️ Đường hô hấp: Virus phát tán ra ngoài khi người bệnh họ, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trẻ hít phải các giọt bắn chứa virus này sẽ dễ bị lây bệnh.
Ngoài ra khi trẻ chạm vào dịch từ mụn nước bị vỡ hoặc cầm nắm các bề mặt có nhiễm virus sau đó đưa lên miệng sẽ có nguy cơ nhiễm virus. Các vật dụng dễ bám virus gồm đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa hoặc sàn nhà. Vì vậy bệnh lây rất nhanh ở các môi trường đông người như nhà trẻ, khu vui chơi...
6. Thời gian ủ bệnh thường khoảng 4–6 ngày. Phần lớn các trường hợp diễn tiến nhẹ và tự khỏi trong vòng 7 tới 10 ngày.
Thông thường, bệnh lây mạnh nhất trong tuần đầu tiên kể từ khi khởi phát. Đây là thời điểm virus tồn tại với mật độ cao trong dịch tiết đường hô hấp như nước bọt, dịch mũi, dịch họng... nên rất dễ lây từ trẻ sang người khác qua tiếp xúc gần.
Bố mẹ có thể truy cập link video sau để xem thêm về biểu hiện giật mình trong tay chân miệng
https://youtu.be/WVLTI5nkJVQ?si=dB4A7KG_pH4eBZD4
