04/04/2026
“KHÁM BỆNH TÂM LÝ” HAY KHÁM SỨC KHOẺ TÂM THẦ.N?
Nhiều bạn thường hay nói “đi khám bệnh Tâm lý” , đây là cách nói không đúng.
Khi nhắc tới từ “khám bệnh” trong câu nói trên. Nhu cầu của các bạn có thể là: (1) Khám sức khoẻ Tâm thầ.n (bởi Bác sĩ chuyên khoa Tâm thầ.n học).
Còn khi nhắc tới từ “Tâm lý” trong câu nói trên, nhu cầu của các bạn thường là: (2) Tư vấn Tâm lý bởi Chuyên gia (Thạc sĩ) Tâm lý học.
Nếu các bạn đang có vấn đề về sức khoẻ Tâm thầ.n thì nên chọn đi khám sức khoẻ Tâm thầ.n (bởi Bác sĩ chuyên khoa Tâm thầ.n học). Nơi khám uy tín, chi phí thấp thường là các Bệnh viện, Viện sức khoẻ Tâm thầ.n tuyến trung ương và tuyến tỉnh (bệnh viện công). Quá trình khám (bởi Bác sĩ Tâm thầ.n) thường kéo dài từ 7 - 10 phút/bệnh nhân. Một số bạn phàn nàn vì không thấy Bác sĩ Tâm thầ.n kiên trì lắng nghe bệnh nhân từ 1 - 2 giờ, thì do các bạn đã lựa chọn sai, người các bạn đang cần gặp phải là Chuyên gia (Thạc sĩ) Tâm lý. Thông thường, việc điều trị các bệnh lý về Tâm thầ.n sẽ phải dùng thuốc (ngoại trú hoặc nội trú). Trong một số bệnh viện Tâm thầ.n cũng có các Nhà Tâm lý học (Psychologist), thường được đào tạo tới Cử nhân (trình độ Đại học) Tâm lý học, họ thường được gọi là “Chuyên viên Tâm lý” (hoặc “Cán bộ Tâm lý”,…). Tuy nhiên, trong các bệnh viện Tâm thầ.n, vai trò của “Chuyên viên Tâm lý” thường đặt sau (đặt dưới) vai trò của Bác sĩ Tâm thầ.n. Công việc của “Chuyên viên Tâm lý” chủ yếu là thực hiện các bài Test (kiểm tra, trắc nghiệm) về Tâm lý (mẫu có sẵn) theo chỉ định của Bác sĩ Tâm thầ.n, để đánh giá mức độ rối loạn lo â.u, trầ.m cảm, str.e.s.s,… theo các thang đo (thang đánh giá), sau đó gửi kết quả về cho Bác sĩ Tâm thầ.n (bác sĩ khám bệnh ban đầu). Bác sĩ Tâm thần căn cứ vào kết quả Test Tâm lý và các nội dung khám cận lâm sàng, thăm dò chức năng khác (điện não, đo lưu huyết não,…) để đưa ra chẩn đoán, kết luận, phác đồ điều trị, chỉ định nhập viện hoặc kê đơn thuốc cho bệnh nhân. Như vậy, vai trò của “Chuyên viên Tâm lý” trong bệnh viện Tâm thần thường tương tự với vai trò của các bộ phận khám cận lâm sàng (chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm), thăm dò chức năng,… trong các bệnh viện, để hỗ trợ cho Bác sĩ khám bệnh ban đầu đưa ra kết luận, chỉ định điều trị. “Khám bệnh” nói chung và “khám bệnh Tâm thần” nói riêng trong các bệnh viện, thường ưu tiên “dùng thuốc” và ưu tiên “vai trò của Bác sĩ”.
Nếu bạn đang gặp phải các vấn đề về Tâm lý thì nên Tư vấn Tâm lý bởi Chuyên gia (Thạc sĩ) Tâm lý học. Tại các Phòng Tư vấn Tâm lý (không thuộc bệnh viện), vai trò của Chuyên gia Tâm lý là độc lập, thường ngang bằng với vai trò của Bác sĩ Nội trú, Bác sĩ Chuyên khoa 1, Bác sĩ Chuyên khoa 2, Thạc sĩ - Bác sĩ. Chuyên gia Tâm lý có thể phân biệt và sàng lọc được giữa “Vấn đề về Tâm lý” và “Bệnh lý Tâm thần” (theo phương pháp loại trừ). Nếu không phải vấn đề về Tâm lý thì khách hàng đang gặp phải vấn đề về sức khoẻ Tâm thần. Khi đó, khách hàng sẽ được Chuyên gia Tâm lý giới thiệu đi khám sức khoẻ Tâm thần tại bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị. Do đó, vai trò của Chuyên gia Tâm lý tại Phòng Tư vấn Tâm lý (không thuộc bệnh viện) rất quan trọng, họ có thể sàng lọc, giúp khách hàng giảm thiểu xác suất, tránh bị chẩn đoán nhầm là “Bị bệnh Tâm thầ.n” trong khi chỉ đang gặp phải một số “Vấn đề về Tâm lý”. Quá trình Tư vấn Tâm lý thường kéo dài từ 30 phút - 2 giờ 30 phút/khách hàng. Chi phí Tư vấn Tâm lý thường cao hơn so với khám sức khoẻ Tâm thần, do thời lượng dài hơn (30 phút 2 giờ 30 phút/ca so với 7 - 10 phút/bệnh nhân), nhưng khách hàng không mất chi phí mua thuốc, do đó, tổng chi phí Tư vấn Tâm lý thường ngang bằng hoặc thấp hơn so với tổng chi phí khám và điều trị sức khoẻ Tâm thần. Chuyên gia Tâm lý có thể kiên trì lắng nghe bạn, khai thác mọi khía cạnh trong cuộc sống xung quanh bạn để phát hiện tận gốc rễ những vấn đề ảnh hưởng tiêu cự.c tới cảm xúc, tâm trạng của bạn. Từ đó, đưa ra các Giải pháp Tâm lý phù hợp (thay đổi môi trường, tránh xa nguồn tiêu cực, thay đổi thói quen, hành vi, cách nghĩ,… dẫn đến thay đổi cảm xúc, tâm trạng) giúp bạn sớm vượt qua những cảm xúc tiêu cực. Chuyên gia Tâm lý không được kê đơn thuốc cho khách hàng, vì không được đào tạo về sinh lý người, y, dược. Mọi người có thể gọi Tư vấn Tâm lý là “điều trị không dùng thuốc” cũng có ý đúng. Do không phải dùng thuốc, nên Giải pháp Tâm lý sẽ không có tác dụng phụ như đối với dùng thuốc điều trị bệnh lý Tâm thầ.n. Bên cạnh đó, khi Tư vấn Tâm lý cho khách hàng, Chuyên gia Tâm lý không được dẫn dụ khách hàng mua thực phẩm chức năng, khoá học; chữa lành hoặc theo các giáo phái.
Nói ngắn gọn, khám sức khoẻ Tâm thần là quan tâm đến Sức khoẻ Thể chất, để phát hiện bệnh lý Tâm thầ.n (nếu có) và điều trị (thường là dùng thuốc). Trong khi, Tư vấn Tâm lý là quan tâm đến Sức khoẻ Tinh thần, để phát hiện các vấn đề về Tâm lý và có Giải pháp Tâm lý (không dùng thuốc) để vượt qua.
Vậy theo bạn:
1- Nếu một người đang vừa có “vấn đề về Tâm lý”, vừa có “vấn đề về sức khoẻ Tâm thầ.n” thì Chuyên gia Tâm lý sẽ tư vấn cho khách hàng nên ưu tiên Tư vấn Tâm lý hay ưu tiên đi Khám Sức khoẻ Tâm thầ.n trước? Tại sao?
2- Mô hình Phòng khám tư 2 trong 1 (kết hợp Khám sức khoẻ Tâm thầ.n và Tư vấn Tâm lý) có nguồn thu chính từ đâu? Mô hình này có giúp bệnh nhân/khách hàng hưởng lợi hơn không? Tại sao?
3- Bác sĩ Tâm thầ.n có nên học thêm văn bằng 2 về Tâm lý học không? Tại sao?
- Chuyên gia (Thạc sĩ) Tâm lý Tiến Sỹ Quay -
(PHÒNG TƯ VẤN TÂM LÝ TSQ PSYCHOLOGIST).
