Psikologe për fëmijë Albulena Salihu

06/09/2026

A po e mbështesim zhvillimin e pavarësisë së fëmijës, apo po e zëvendësojmë atë?

Në procesin e zhvillimit, mbështetja e ofruar nga të rriturit duhet të synojë rritjen progresive të autonomisë së fëmijës.

Ndërhyrja e vazhdueshme dhe kryerja e detyrave në vend të fëmijës mund të kufizojë mundësitë për zhvillimin e kompetencave funksionale, vetëbesimit dhe aftësive për zgjidhjen e problemeve.

Prandaj, është e rëndësishme që ndihma të përshtatet me nivelin aktual të aftësive të fëmijës dhe të reduktohet gradualisht, duke i krijuar hapësirë për iniciativë, përpjekje dhe përvetësim të aftësive të reja.

Qëllimi i mbështetjes nuk është varësia nga i rrituri, por zhvillimi i autonomisë.

28/08/2026

Fëmijët nuk kanë nevojë për prindër perfektë. Kanë nevojë për prindër emocionalisht të pranishëm.

Një fëmijë nuk do ta mbajë mend nëse dhoma ishte gjithmonë e rregullt, nëse çdo vakt ishte përgatitur në mënyrë perfekte apo nëse çdo ditë ishte organizuar pa gabime. Por do ta ndiejë mënyrën se si është ndier pranë teje. Do ta mbajë në kujtesën emocionale nëse kishte dikë që e dëgjonte kur nuk dinte të shpjegonte çfarë kishte, dikë që e qetësonte kur emocionet e tij ishin më të mëdha se aftësia për t’i kontrolluar, dikë që mund ta pranonte edhe kur gabonte.

Prindërimi nuk është të mos gabosh kurrë. Është të dish të rikthehesh pas gabimit. Të thuash “më fal”, të dëgjosh, të përqafosh, të vendosësh kufij pa e bërë fëmijën të ndihet i refuzuar.

Sepse fëmijët nuk mësojnë vetëm nga ajo që u themi. Ata mësojnë nga mënyra se si ne sillemi me ta kur janë të mërzitur, të zemëruar, të frikësuar apo kur nuk i përmbushin pritshmëritë tona.

Një fëmijë nuk ka nevojë për një të rritur që nuk gabon. Ka nevojë për një të rritur që i tregon se edhe pas një gabimi, lidhja mund të riparohet.

28/08/2026

Jo çdo e qeshur është shenjë gëzimi. Ka raste kur një fëmijë qesh pikërisht atëherë kur situata bëhet e vështirë: kur i kërkohet diçka që nuk e dëshiron, kur përballet me një ndryshim, kur ndihet i mbingarkuar ose kur nuk arrin të shprehë atë që po përjeton. Për të rriturit, kjo mund të duket e pakuptimtë: “Pse po qesh kur është i frikësuar?” Por jo çdo sjellje duhet interpretuar vetëm nga pamja e saj. E qeshura mund të jetë një mënyrë për të ulur tensionin, për të shmangur një situatë, për të kërkuar lidhje me të tjerët ose thjesht një mënyrë për të përballuar një emocion që fëmija ende nuk di ta shprehë ndryshe. Prandaj, në punën terapeutike nuk mjafton të pyesim vetëm: “Çfarë po bën fëmija?” Duhet të pyesim edhe: “Çfarë po ndodh me fëmijën në atë moment?” Sepse e njëjta sjellje mund të ketë arsye krejtësisht të ndryshme. Kur ndryshon mënyra se si e kuptojmë sjelljen, ndryshon edhe mënyra se si ndërhyjmë. Sjellja është komunikim, por për ta dëgjuar atë komunikim duhet të shohim përtej sjelljes.

14/08/2026

Kur je i nxehur, mos e prek fëmijën me dorë, sidomos kur je në rrugë. Nervozizmi është një energji që ti vetë nuk arrin ta kontrollosh. Ti reagon në mënyrë të dhunshme jo nga veprimi i fëmijës, por për shkak të situatës së turbullt emocionale brenda teje.

Fol me fëmijën pasi të jesh qetësuar dhe të kesh mundësi ta kontrollosh nervozizmin.

Kur bën një veprim të keq ndaj fëmijës, kur qetësohesh, të paktën kërkoji të falur.

Edukimi nuk ndodh kur i rrituri urdhëron. Kjo mënyrë krijon vetëm frikë dhe përsërit të njëjtën mënyrë të sjelluri.

Edukimi nuk mund të realizohet kur të rriturit janë nervozë dhe urdhërues.

Kur flisni me fëmijën, uluni në gjunjë që të barazoheni me të dhe të mos flisni në pozicion nga lart-poshtë.

Kur flisni me fëmijën, mos e shkundni apo kapni për krahu ose veshi. Janë veprime që gjymtojnë.

Kur flisni me fëmijën, përdorni gjuhën standarde. Fëmija duhet ta njohë dhe ta kuptojë edhe dialektin.

Mos e gënjeni fëmijën, as për arsye madhore. Përpiquni t’ia thoni të vërtetën fëmijës, sa më kuptueshëm, edhe kur është një vjeç.

Ëmbëlsoni zërin kur flisni me fëmijën.

Nuk mund të ketë edukim të mirë me dhunë, gënjeshtra dhe të folur jo të zgjedhur.

Lira Gjika.

07/08/2026

Një aktivitet që mbështet zhvillimin e koordinimit sy-dorë, planifikimit motorik dhe përqendrimit, duke ofruar njëkohësisht stimulim sensorial.

31/07/2026

Ndonjëherë prindërit mendojnë se për të mbështetur zhvillimin e fëmijës duhet të organizojnë aktivitete të shumta ose të kalojnë shumë orë duke punuar me të. Në realitet, edhe 15 minuta në ditë të kaluara me vëmendje dhe ndërveprim të sinqertë mund të kenë ndikim të rëndësishëm.

Gjatë këtyre minutave, lini telefonin mënjanë, ndiqni interesin e fëmijës, luani së bashku, flisni për atë që ai po bën, lexoni një tregim të shkurtër ose këndoni një këngë. Këto momente të thjeshta ndihmojnë në zhvillimin e komunikimit, gjuhës, vëmendjes, aftësive sociale dhe forcojnë lidhjen emocionale mes prindit dhe fëmijës.

Zhvillimi nuk ndërtohet vetëm përmes seancave terapeutike apo aktiviteteve të planifikuara. Ai ushqehet çdo ditë përmes marrëdhënies, komunikimit dhe kohës cilësore që fëmija kalon me njerëzit më të rëndësishëm në jetën e tij.

Mos e nënvlerësoni fuqinë e 15 minutave në ditë. Kur ato shfrytëzohen me dashuri, durim dhe përkushtim, mund të bëhen një nga investimet më të vlefshme për zhvillimin e fëmijës.

25/07/2026

Vitet e para të jetës janë një periudhë kritike për zhvillimin e trurit të fëmijës. Gjatë kësaj periudhe, truri ndërton lidhje të reja përmes ndërveprimit me mjedisin, komunikimit, lojës dhe marrëdhënieve me personat e afërt.

Ekspozimi i zgjatur ndaj ekraneve mund të ndikojë në mënyrën se si fëmija angazhohet me botën përreth, veçanërisht kur koha para ekranit zëvendëson aktivitetet që janë thelbësore për zhvillimin, si loja funksionale, komunikimi social, eksplorimi dhe ndërveprimi ballë për ballë.

Fëmijët mësojnë duke përjetuar, duke komunikuar dhe duke ndërvepruar. Për këtë arsye, përdorimi i teknologjisë kërkon balancë dhe udhëheqje nga të rriturit, në mënyrë që ajo të jetë një mjet mbështetës dhe jo zëvendësim i përvojave reale të zhvillimit.

Investimi më i rëndësishëm për zhvillimin e fëmijës mbetet koha e kaluar në lojë, komunikim dhe marrëdhënie të sigurta.

Children using screens from an early age impacts the development of...

17/07/2026

Zhvillimi i trurit fillon përmes ndërveprimeve të përditshme.

Çdo reagim ndaj fëmijës, qoftë një buzëqeshje, një fjalë, një gjest apo një përgjigje ndaj përpjekjeve të tij për komunikim, ndihmon në krijimin dhe forcimin e lidhjeve nervore në trurin e tij.

Ndërveprimi i ndjeshëm mes fëmijës dhe të rriturit luan një rol të rëndësishëm në zhvillimin e gjuhës, aftësive sociale, vetërregullimit emocional dhe të nxënit.

Videoja në vijim paraqet rëndësinë e këtyre ndërveprimeve dhe mënyrën se si përvojat e hershme ndikojnë në zhvillimin e fëmijës.

Serve and return interactions—responsive, back-and-forth exchanges ...

17/07/2026

Pse përforcimi specifik është më efektiv se një “Bravo” i përgjithshëm?

Në praktikën klinike, mënyra se si i japim feedback një fëmije ndikon drejtpërdrejt në të nxënit dhe përsëritjen e sjelljeve pozitive.

Një “Bravo” i përgjithshëm e bën fëmijën të kuptojë se ka bërë diçka mirë, por nuk i tregon saktësisht se cila sjellje ishte e dëshirueshme.

Ndërsa një përforcim specifik, si: “Më pëlqeu mënyra si prite radhën.” ose “E ndoqe udhëzimin menjëherë dhe punove me shumë përkushtim.”, e ndihmon fëmijën të identifikojë sjelljen që pritet të përsërisë.

Përforcimi specifik rrit motivimin, zhvillon vetëdijen për sjelljen dhe e bën procesin e të nxënit më efektiv. Ky është një parim i mbështetur në evidencë dhe i përdorur gjerësisht në ndërhyrjet psikologjike dhe edukative.

Kur lavdërojmë, le të mos themi vetëm çfarë ishte mirë, por edhe çfarë e bëri atë sjellje të vlefshme.

04/07/2026

Kur prindërit nuk janë në një mendim, fëmija humb drejtimin.

Fëmijët e ndërtojnë ndjenjën e sigurisë përmes qëndrueshmërisë. Kur njëri prind vendos kufij, ndërsa tjetri i ndryshon ose i kundërshton, fëmija merr mesazhe të përziera për atë që lejohet dhe atë që nuk lejohet. Kjo mund të krijojë konfuzion, pasiguri dhe vështirësi në respektimin e rregullave.

Me kalimin e kohës, mungesa e një qasjeje të përbashkët mund ta bëjë fëmijën të testojë vazhdimisht kufijtë, të kërkojë miratimin e prindit që është më tolerant ose të ndihet i pasigurt për pritshmëritë që kanë të rriturit ndaj tij. Kjo nuk ndikon vetëm në sjelljen e momentit, por edhe në zhvillimin e vetëkontrollit, përgjegjësisë dhe ndjenjës së sigurisë emocionale.

Prindërit nuk kanë nevojë të jenë të njëjtë në çdo mendim, por është thelbësore që rregullat, kufijtë dhe pasojat të jenë të dakorduara dhe të zbatohen në mënyrë të qëndrueshme. Fëmija ka nevojë për prindër që bashkëpunojnë, jo për mesazhe që e vendosin në dilemë.