Dr Jaco Naude - Kliniese Sielkundige/Clinical Psychologist

21/08/2026

Depressie, insluitend Postnatale Depressie
Angsversteuring en Fobies
Depressie is ’n toestand van lae bui en afkeer van aktiwiteit wat ’n persoon se denke, gedrag, gevoelens en gevoel van welsyn kan beïnvloed. Mense wat depressief is, mag hartseer, angstig, leeg, hopeloos, bekommerd, hulpeloos, waardeloos, skuldig, prikkelbaar, seer of rusteloos voel. Hulle kan belangstelling verloor in aktiwiteite wat voorheen plesierig was, eetlus verloor of ooreet, konsentrasieprobleme hê, sukkel om besluite te neem, en selfs aan selfdood d**k of dit probeer pleeg. Ander simptome kan slapeloosheid, oormatige slaap, moegheid, verlies aan energie, of pyn en spysverteringsprobleme wat nie maklik behandel word nie, insluit.
Postnatale depressie is ’n vorm van kliniese depressie wat vroue – en minder dikwels mans – na geboorte kan beïnvloed. Navorsing toon dat die voorkoms by vroue tussen 5% en 25% is, alhoewel metodologiese verskille tussen studies dit moeilik maak om ’n akkurate syfer te bepaal. By mans, veral nuwe vaders, word die voorkoms van postnatale depressie op tussen 1% en 25.5% geskat. Simptome sluit hartseer, moegheid, veranderinge in slaap- en eetpatrone, laer libido, huilbuie, angs en prikkelbaarheid in. Alhoewel verskeie risikofaktore geïdentifiseer is, is die oorsake van postnatale depressie nie goed verstaan nie. Baie vroue herstel met behandeling soos ondersteuningsgroepe of berading.
Angsversteuring is ’n sambreelterm wat verskeie vorme van algemene psigiatriese versteurings insluit, gekenmerk deur oormatige piekering, bekommernis, ongemak, vrees en angs oor toekomstige onsekerhede, hetsy gebaseer op werklike of verbeelde gebeure. Hierdie versteurings kan sowel fisieke as sielkundige gesondheid beïnvloed. Daar is verskeie psigiatriese en mediese toestande, soos hipertireose, wat die simptome van ’n angsversteuring kan naboots en soms verkeerdelik as gegeneraliseerde angsversteuring gediagnoseer word.
Individue met ’n angsversteuring kan geklassifiseer word in twee kategorieë: dié wat deurlopende simptome ervaar en dié met episodiese simptome.
’n Fobie (van die Grieks: φόβος, Phóbos, wat "vrees" beteken) is in kliniese sielkunde ’n tipe angsversteuring, gewoonlik gedefinieer as ’n aanhoudende, irrasionele vrees vir ’n voorwerp of situasie. Die persoon vermy dit teen groot koste, wat buite verhouding is tot die werklike gevaar. Wanneer die fobie nie heeltemal vermy kan word nie, ondergaan die persoon dit met intense angs en dit beïnvloed hul sosiale of beroepslewe aansienlik.
________________________________________
Psigosomatiese Siektes (Migraine, Ekseem, Asma, Spanning-hoofpyne)
Somatoform Versteurings (Aanhoudende Somatoform Pynversteuring, Somatoform Outonome Disfunksie)
’n Psigosomatiese versteuring, ook genoem ’n psigofisiologiese versteuring, is ’n toestand waarin sielkundige stres fisieke funksionering benadeel tot op die punt van nood. Dit behels disfunksie of strukturele skade aan liggaamsorgane deur aktivering van die outonome senuweestelsel en endokriene kliere. ’n Psigosomatiese simptoom is dus ’n fisiologiese reaksie op ’n emosionele toestand. Byvoorbeeld, in ’n woede-uitbarsting verhoog die bloeddruk, hartklop en asemhaling. Indien die emosie chronies is, soos onderdrukte woede, bly die fisieke simptome bestaan sonder sigbare gedrag. Die persoon raak later bewus van die fisieke simptome, maar is dikwels onbewus van die onderliggende emosies.
’n Somatoform versteuring is ’n geestesversteuring wat gekenmerk word deur fisieke simptome wat nie volledig deur ’n mediese toestand of middel verklaar kan word nie, en ook nie deur ’n ander geestesversteuring (bv. paniekversteuring) veroorsaak word nie. Mediese toetse is gewoonlik normaal of verduidelik nie die simptome nie, en daar is geen onderliggende mediese oorsaak nie.
________________________________________
Seksuele Probleme (Anorgasmie, Vaginisme, Manlike Erektiele Disfunksie)
Pynterapie
Anorgasmie, of Coughlan-sindroom, is ’n seksuele disfunksie waar ’n persoon nie orgasme kan bereik nie, selfs met voldoende stimulasie. By mans hou dit dikwels verband met vertraagde ejakulasie. Anorgasmie kom baie meer by vroue voor en is skaars by jong mans.
Vaginisme verwys na ’n toestand waar ’n vrou nooit penetrerende seks kon hê of vaginale penetrasie sonder pyn kon ervaar nie. Dit word dikwels ontdek in tienerjare of vroeë twintigs wanneer vroue probeer om tampons te gebruik, seksueel aktief raak of ’n Papsmeer ondergaan. Die vrou is dikwels onbewus van die oorsaak van haar toestand.
Erektiele disfunksie (ED) of impotensie is ’n seksuele disfunksie gekenmerk deur die onvermoë om ’n ereksie te kry of te handhaaf tydens seksuele aktiwiteit. Dit is dikwels die gevolg van kardiovaskulêre siekte, diabetes, neurologiese skade (soos ná prostaatoperasies), hormonale afwykings (hipogonadisme) of newe-effekte van medikasie.
Psigologiese impotensie is wanneer ereksie of penetrasie misluk weens emosionele of psigiese redes, en nie fisieke onmoontlikhede nie. Alhoewel minder algemeen, kan dit dikwels behandel word. ED kan ernstige emosionele gevolge hê, soos verhoudingsprobleme en ’n negatiewe selfbeeld.
________________________________________
PMS en Dismenorree
Premenstruele sindroom (PMS) is ’n versameling emosionele simptome, met of sonder fisiese simptome, wat verband hou met die vrou se menstruele siklus. Hoewel tot 85% van vroue simptome ervaar soos opgeblasenheid of borsgevoeligheid, word PMS medies gedefinieer as emosionele en fisiese simptome wat tydens die luteale fase van die siklus voorkom en erg genoeg is om daaglikse funksionering te beïnvloed. Die patroon van simptome is voorspelbaar, kom voor in die tien dae voor menstruasie en verdwyn voor of kort na aanvang van die menstruasie.
Dismenorree, of pynlike menstruasie, is ’n toestand waar pyn tydens menstruasie daaglikse aktiwiteite beïnvloed.
Verdowing van toepaslike areas vir operasies en bevalling.
________________________________________
Studiemoelikhede
Aanleer van ontspanningstegnieke, verbetering van geheue en konsentrasievermoë.

15/08/2026

Life in the Womb
by Dr. Jaco Naudé
In analytical psychology, as developed by Sigmund Freud and Carl Gustav Jung, a distinction is made between the existence of the conscious and the unconscious.
The concept of the conscious refers to a large number of areas in the brain that manage logical, rational functions, such as logical thinking, communication, studying, professional practice, participation in sports, enjoying nature and music, going to church, enjoying a theater or musical performance, and shopping. The conscious, therefore, represents the parts of the brain we use to learn and engage with the world logically and in an organized way, participating in it actively and rationally.
From a psychoanalytical perspective, however, it is assumed that the conscious remembers little of our personal lives. Factual information we’ve learned—like water being wet and pure water boiling at 100 °C at sea level—is retained for life. However, personal interactions with the world are remembered far less. Let’s assume, hypothetically, that it's about 10%. For example: How did you feel when your umbilical cord was cut, and you were temporarily separated from your mother? You don’t know. The unconscious, however, knows exactly what happened at that moment.
The unconscious can be seen as the deepest parts of the human brain. Cozolino, the neurologist referenced in the first article, describes the unconscious as “the hidden layers of the brain.”
The term unconscious refers to processes in the brain that occur autonomously. This means the conscious parts have no influence on the functioning of unconscious processes but only experience their results. For instance, if you experience shock (consciously), the unconscious will immediately activate the adrenal glands through the autonomic nervous system to produce adrenaline for a fight-or-flight situation. The conscious cannot do this but experiences the results—such as an increased heart rate, accelerated breathing, and blood flowing from small muscles to larger muscles to provoke the desired reaction.
Broadly speaking, it can be assumed that the conscious operates through the central nervous system, while the unconscious operates through the autonomic nervous system.
Beyond controlling the autonomous biological functions of humans (such as heart rate, blood pressure, metabolism, pain management, blood clotting, and the immune system), the unconscious is also the great memory that remembers nearly all our interactions with the world and, most certainly, most of our forgotten traumas. Of course, memory can be incomplete or even incorrect. However, the quality of the memory is not as important to the therapist. The focus is on the content as it has been absorbed into the unconscious because it is this content that develops psychopathology.
This memory becomes active as early as the first month. Remember that, in the first article, we mentioned that the brain cells develop exponentially, very quickly, after conception and that as early as the first month after conception, 240,000 synaptic connections occur per hour. The brain houses genetic material supplied by the o**m and s***m, programming our complete development as humans. Additionally, the brain begins to absorb two other types of content: what happens to the baby before and during birth, as well as strong emotions transferred from the mother to the baby’s brain through the hormone endorphin.
Experiences the baby undergoes
Some babies get stuck in the birth canal and struggle to be born. Sometimes induction or forceps are used to ensure a safe delivery. In these cases, some babies experience anxiety, pain in the head, neck, and shoulders, or even a fear of death. In the case of a breech birth, the symptoms can be even worse. These practical biological circumstances can lead to psychopathological phenomena in some babies.
One of these is claustrophobia, which in most cases originates here. The narrow space of the birth canal, accompanied by anxiety, is transferred after birth to other narrow spaces such as elevators, tunnels, caves, and the interior of an airplane. This is how claustrophobia develops.
Treatment
I had a woman from another country in therapy for the treatment of pathological claustrophobia. The person had recently married, and in addition to her extreme fear of narrow spaces, she also experienced fear when her husband’s face came close to kiss her. In therapy, it was discovered that both she and her mother could have died during her birth. Each of them had a near-death experience. The fear of death (much worse than anxiety) that she experienced in the narrow birth canal was transferred to other confined spaces. Whenever she entered a narrow space, the fear of death overwhelmed her, and she was forced to leave—even when her husband tried to kiss her.
When she came to Pretoria for therapy, she had to take a sedative to get on the plane and sleeping pills to make the flight bearable. The therapy was successful after five sessions, and she returned to her country without medication.
Another example involved a person who, during therapy, revealed that they had experienced an electric shock at eight months of pregnancy. The person’s body visibly je**ed. The cause was that the mother, during the eighth month of pregnancy, had touched a live electric cord, which threw her (the mother) to the ground. That shock was transferred to the baby’s brain—something that, fortunately, was resolved therapeutically 26 years later.
A final example is the treatment of asthma. A student had such a severe asthma attack during their mock matric exams that they had to be taken to the hospital for treatment. The asthma symptoms had been present for a long time, but the stress of the exams worsened it. In therapy, it emerged that the person had suffocated during birth, which caused the asthma. After therapy, the asthma disappeared, and the student successfully completed their final exams without asthma

15/08/2026

Hoe Word Die Onbewuste Bereik
Deur Dr Jaco Noude

Tydens 'n krises gebeurtenis onderdruk die brein automaties binne 'n paar oomblike die emosies en persepsies, en in baie gevalle die gebeurtenis self sodat dit van die bewuste na die onderbewuste beweeg. Dan word die materiaal wat onderdruk word vergete materiaal wat later die emosionele of liggaamlike simptome skep. Hoe kan die onderbewuste bereik word.
In die analitiese sielkunde wat deur Sigmund Freud en Carl Gustav Jung ontwikkel is, word daar onderskeid gemaak tussen die bestaan van die bewuste en die onbewuste.
Die doel van hierdie rubriek is om sielkundige selfkennis te verryk. Om die inligting nie net teoreties nie maar ook prakties weer te gee, gaan van gevallestudies gebruik gemaak word. In die gevallestudies sal fasette wat ter sake is, so algemeen moontlik gemaak word om vertroulikheid en respek teenoor pasiente te handhaaf. In 'n paar gevalle waar minder algemene probleme behandel is, sal die toestemming van die betrokke persone verkry word. Ook in hierdie gevalle sal die inligting so aangebied word dat vertroulikheid en respek steeds gehandhaaf sal word.
Dit spreek vanself dat oor 30 jaar se werk waartydens mense terapie ontvang het, talle mense vir depressie, angs, psigosomatiese en somatoforme probleme, slaapversteurings, seksuele problematiek, ensovoorts, behandel is. Dit sal dus vir niemand nodig wees om hom- of haarself in 'n gevallestudie in te lees nie.
Ek respekteer elke persoon aan wie ek 'n helpende hand kon reik. Ons spanwerk kan ook talle ander mense help vanuit die totale spektrum van psigoterapie en psigiatrie.
Hoe die onbewuste bereik word
In die vorige ortikel is die onderskeid tussen die bewuste en die onbewuste bespreek. Die standpunt is gestel dat baie van ons psigiese en 'n deel van ons liggaamlike probleme uit die onbewuste kom.
Tydens 'n krisisgebeurtenis onderdruk die brein automaties binne 'n paar oomblikke die emosies en persepsies, en in baie gevalle die gebeurtenis self, sodat dit van die bewuste na die onbewuste beweeg. Dan word die onderdukte materiaal vergete materiaal wat later simptome, emosioneel of liggaamlik, skep.
Die rekenaar is 'n handige voorbeeld. Kom ons aanvaar die skerm van die rekenaar is die bewuste. Daar is materiaal daarop waarvan ons bewus is en wat gebruik en gemanipuleer kan word. In 'n krisis word van die materiaal na die hardeskyf (onbewuste) ingesleutel, 'n leêr oopgemaak en die moteriaal gestoor. Dit is hierdie gestoorde materiaal of leêrs wat in die onbewuste (hardeskyf) gestoor is wat ons simptome skep.
Sommige sielkundiges wat met die onbewuste terapie doen, gebruik 'n assosiasie tegniek om die temas wat gestoor is te bepaal en om doelgerig terapie te doen. Ander van ons verkies psigometriese evaluering om die spesifieke temas wat die simptome skep te bepaal en om daarna temagebonde te werk. Albei hierdie benaderings verkort die terapiesessies met tot 50%. lrrelevante emosies en persepsies word effektief vermy.
Kommunikasie met die onbewuste geskied met metodiek wat in die vak mediese of kliniese hipnose geleer word. Dit word wêreldwyd deur sielkundiges (en in sommige lande ook maatskaplike werkers) gebruik om direk en effektief met die onbewuste te kommunikeer. Hierdie gebruik van hipnose het geen verband met die gebruik van hipnose deur verhoogkunstenaars nie. Hui doe! is om vermaak te verskaf. In die professionele sielkundige wêreld word hipnose net gebruik om terapie met die onbewuste te doen en om persone te help om van psigiese ongemak bevry te word. So kan hul lewenskwaliteit verryk word. Dit is immers al waaroor dit gaan!
Die opleiding in mediese hipnose word eers ondergaan nodat die sielkundige, mediese dokter of maatskaplike werker reeds gekwaliflseer en by die betrokke beroepsraad geregistreer is. Streng etiese kodes word gehandhaaf.
Wat gebeur as 'n persoon in hipnose gaan? Net twee dinge gebeur. Die eerste is dat 'n persoon diep ontspan. Die gedagtes kalmeer, en ledemate voel effens swaar en lam, want die spiertonus verslap effens, die hartklop verloop in 'n mate stadiger en die bloeddruk sal effens daal. Die asemhaling word 'n bietjie stadiger, dieper en meer ontspanne. Dit is 'n aangenome, veilige en gesonde ervaring. Net om so diep te ontspan, help reeds die brein en die liggaam om meer ewewig te bereik.
Die tweede ervaring is die groot verrassing, en dit is dat 'n persoon onder hipnose wawyd wakker en in beheer bly, van die begin tot die einde van die sessie. Wakker bly beteken mos die persoon hoor en verstaan die sielkundige, vra vrae, gee raad en onthou na die sessie wat gebeur het. Na die sessie kan die persoon aan iemand vertel wat sy of haar ervaring was, met die verskil dat die pynlike deel van die gebeure wat behandel is, reeds terapeuties opgelos is. Die persoon onder hipnose is dus die mede-vlieënier van die sielkundige en is met volle selfbeheer deel van die proses. Die persoon onder hipnose besluit of 'n bepaalde insident bekend gemaak moet word en of net die emosies en persepsies terapeuties aandag moet kry.
Die metode is dus eties verantwoordelik en gee geleentheid aan die sielkundige om die privaatheid van die persoon wat terapie ontvang, ten volle te respekteer. Die hipnose is eintlik niks meer as 'n effektiewe, gesonde ontspanningstegniek. Die diep ontspanning (of hipnose) word bereik met ontspanningstegnieke.
In akademiese taal word hipnose 'n atavistiese verskynsel genoem. Dit beteken dat hipnose 'n natuurlike funksie van die brein is.

Call now to connect with business.

13/07/2026

Depressie, insluitend Postnatale Depressie
Angsversteuring en Fobies
Depressie is ’n toestand van lae bui en afkeer van aktiwiteit wat ’n persoon se denke, gedrag, gevoelens en gevoel van welsyn kan beïnvloed. Mense wat depressief is, mag hartseer, angstig, leeg, hopeloos, bekommerd, hulpeloos, waardeloos, skuldig, prikkelbaar, seer of rusteloos voel. Hulle kan belangstelling verloor in aktiwiteite wat voorheen plesierig was, eetlus verloor of ooreet, konsentrasieprobleme hê, sukkel om besluite te neem, en selfs aan selfdood d**k of dit probeer pleeg. Ander simptome kan slapeloosheid, oormatige slaap, moegheid, verlies aan energie, of pyn en spysverteringsprobleme wat nie maklik behandel word nie, insluit.
Postnatale depressie is ’n vorm van kliniese depressie wat vroue – en minder dikwels mans – na geboorte kan beïnvloed. Navorsing toon dat die voorkoms by vroue tussen 5% en 25% is, alhoewel metodologiese verskille tussen studies dit moeilik maak om ’n akkurate syfer te bepaal. By mans, veral nuwe vaders, word die voorkoms van postnatale depressie op tussen 1% en 25.5% geskat. Simptome sluit hartseer, moegheid, veranderinge in slaap- en eetpatrone, laer libido, huilbuie, angs en prikkelbaarheid in. Alhoewel verskeie risikofaktore geïdentifiseer is, is die oorsake van postnatale depressie nie goed verstaan nie. Baie vroue herstel met behandeling soos ondersteuningsgroepe of berading.
Angsversteuring is ’n sambreelterm wat verskeie vorme van algemene psigiatriese versteurings insluit, gekenmerk deur oormatige piekering, bekommernis, ongemak, vrees en angs oor toekomstige onsekerhede, hetsy gebaseer op werklike of verbeelde gebeure. Hierdie versteurings kan sowel fisieke as sielkundige gesondheid beïnvloed. Daar is verskeie psigiatriese en mediese toestande, soos hipertireose, wat die simptome van ’n angsversteuring kan naboots en soms verkeerdelik as gegeneraliseerde angsversteuring gediagnoseer word.
Individue met ’n angsversteuring kan geklassifiseer word in twee kategorieë: dié wat deurlopende simptome ervaar en dié met episodiese simptome.
’n Fobie (van die Grieks: φόβος, Phóbos, wat "vrees" beteken) is in kliniese sielkunde ’n tipe angsversteuring, gewoonlik gedefinieer as ’n aanhoudende, irrasionele vrees vir ’n voorwerp of situasie. Die persoon vermy dit teen groot koste, wat buite verhouding is tot die werklike gevaar. Wanneer die fobie nie heeltemal vermy kan word nie, ondergaan die persoon dit met intense angs en dit beïnvloed hul sosiale of beroepslewe aansienlik.

07/05/2026

Die Dieper Ondergrond Van Die Menslike Bestaan
deur Dr Jaco Naude

Kliniese sielkunde fokus op die gedagteprosesse, emosionele prosesse, gedragspatrone en sensasies wat in die brein plaasvind.

Gedagteprosesse verwys na die gedagtes wat ons d**k, en veral die persepsies of interpretasies van wat met ons gebeur. Baie sielkundige probleme ontstaan juis hier, waar foutiewe persepsies 'n reeks prosesse in die brein ontlok wat tot verskillende simptome lei.

Die gedagteprosesse of persepsies skep emosionele prosesse wat deur areas in die brein ge-interpreteer word. Die emosionele prosesse aktiveer weer gedragspatrone waarmee ons reageer op dit wat ons waarneem en beleef.

Hierdie funksies vind in die brein plaas en beinvloed ook ons liggaamlike funksies. As die omgewing as rustig en veilig ge-interpreteer word, het hierdie omstandighede 'n kalmerende invloed op die liggaam. Bloeddruk, hartklop en asemhaling normaliseer en 'n realistiese interaksie met die omgewing word ontwikkel.

Daarteenoor, as die omgewing as gevaarlik ge-interpreteer word, wek dit onder andere angs met gedragsprobleme wat 'n vlug-of-veg-reaksie tot gevolg het. Die pupille vergroot, hartklop en asemhaling versnel, en bloeddruk styg om meer krag aan die spiere te gee vir veg of vlug om te oorleef.

Al die liggaamlike reaksies word vinnig ontketen deur die gedagte- en emosionele prosesse wat 'n verhoging van adrenalien veroorsaak. Die adrenalien voltooi uiteindelik die biologiese reaksie op die psigiese prosesse en beinvloed die gedragspatroon.

Sensasies wat deel is van die psigiese proses van die brein, verwys na die oorsprong van 'n interessante groep psigiese probleme (of psigopatologie) wat as somatoforme versteurings bekendstaan. Daar is 'n hele reeks van hulle. Een daarvan boots byvoorbeeld 'n hartaanval na (al is die persoon se hart heeltemal gesond), ander manifesteer as pyne in die liggaam waarvoor daar geen mediese oorsaak is nie. Ons sal in 'n afsonderlike artikel daaraan aandag gee.

Omdat dit gaan oor prosesse wat in die brein plaasvind, is dit waardevol om kursories van die neurologiese aspekte van die brein kennis te neem.

Neurologie van die brein

Die brein is seker die ingewikkeldste orgaan in die mens se liggaam. Neuroloë en psigiaters het diepte kennis van hierdie funksies wat op vele wyses plaasvind en wat deur middel van 'n legio elektrochemiese prosesse gebeur.

Die neurosielkundige Louis Cozolino se boek The Neuroscience Of Psychotherapy. Building And Rebuilding The Humanbrain verduidelik wat tydens psigoterapie in die brein plaasvind. Die subtitel dui reeds op Cozolino se positiewe waardering van psigoterapie. Ek gaan 'n paar insigte uit die boek weergee oor die aktiwiteite in die brein wat invloed uitoefen op ons psigiese en liggaamlike ervarings. Ek doen dit met groot waardering teenoor Cozolino - sy werk het diepte aan my psigoterapie verleen.

Amygdala

Samestelling van die brein

Net na konsepsie, nadat die s***m die o**m binnegedring het, vind seldeling vinnig en eksponensieel plaas. Dit beteken twee selle word vier selle, vier word agt, 16, 32, 64, ensovoorts. Die eerste oorgaan wat gevorm word, is die brein. In hierdie vorming word genetiese materiaal oorgedra, nie net van die moeder en vader nie, maar ook van voorgeslagte.

Die boustene van die neurologiese sisteem is mikronklein neurone. 'n Neuron se funksie is om boodskappe te dra. Tussen die neurone is daar 'n opening wat die sinaps genoem word. Die sinaps is gevul met chemiese stowwe (byvoorbeeld serotonien) wat neuro-oordragstowwe genoem word. Hulle help om die elektriese lading, wat die boodskap dra, te versterk. Boodskappe in die brein word dus elektrochemies oorgedra van een neuron na die ander.
Na beraming is daar in die volwasse brein 12,000,000,000 neurone wat elkeen tussen 10 en 100,000 verbindings skep. Die totale aantal verbindings in 'n volwasse brein is dus byna onberekenbaar. Volgens Cozolino word in die eerste maand na konsepsie ongeveer 240,000 sinaptiese verbindings per uur in die baba se brein gevorm. Dan is die brain reeds gereed om naas die genetiese materiaal wat dit bevat, ook indrukke wat met die baba gebeur, te absorbeer. Laasgenoemde sal in 'n volgende uitgawe bespreek word.

Belangrike areas

Die brein neem die wereld en wat met ons gebeur deur ons sintuie waar. Die brein gebruik ons oë om te sien, ore om te hoor, ons neus om te ruik, ons mond en tong om te proe en ons vel om te voel. Ons sintuie is dus organe van die brein om ons lewe te onderhou.

In die brein is daar areas wat as die amigdala bekendstaan. Die brein se waameming deur middel van die sintuie word na die amigdala gestuur. Die emosies kan nog in die stadium intens en rou wees, en die gedagtes ongekontroleer.

'n Tweede groep areas, die hippokampus, modelleer hierdie emosies en gedagtes. Dit beteken die materiaal word sagter en realisties met betrekking tot die waargenome gebeurtenisse. Die gemodelleerde inligting word na verskeie areas in die brein gestuur vir 'n korrekte, rasionele respons op wat waargeneem is. Hierdie proses om waargenome stimulite modelleer om die regte response te gee, word die plastisiteit van die brein genoem.

Die funksies van die hippokampus kan deur erge trauma verswak word. Dit beteken dat foutiewe persepsies en rou emosies ongetem na areas in die brein gestuur word. Dit lei tot psigiese en sekere liggaamlike simptome wat in tegniese taal psigopatologie genoem word. Dit word met psigiatriese en kliniese terapie behandel.
Van die belangrike en interessante verskynsels sal in volgende uitgawes bespreek word, onder andere die materiaal wat voor en tydens geboorte 'n groot invloed op ons lewe kan uitoefen.

04/02/2026

INLIGTINGSTUK | DR JACO NAUDÉ – KLINIESE SIELKUNDIGE
34 jaar ervaring | 40 000+ terapiesessies | Gespesialiseerde trauma- en somatiese werk
Dr Jaco Naudé is ’n ervare Kliniese Sielkundige met meer as 34 jaar se kliniese praktykervaring en meer as 40 000 terapiesessies. Hy het gespesialiseer in Mediese Hipno-analise en Ego-staat Terapie, met opleiding en praktyk binne die etiese en professionele raamwerk van die Health Professions Council of South Africa (HPCSA).
Hy het vir 5 jaar op die Uitvoerende Raad van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Mediese Hipnose gedien, waar sy portefeulje opleiding was. Dr Naudé is ook sedert 1996 ’n lid van die American Academy of Medical Hypnoanalysis.
Fokusareas in die praktyk
Dr Naudé bied professionele ondersteuning aan volwassenes, adolessente en gesinne met onder andere:
• Trauma, skok en post-traumatiese reaksies
• Konversieprosesse / funksionele neurologiese simptome
• Somatiese klagtes waar emosionele trauma ’n rol speel (bv. pyn, slapeloosheid, migraine)
• Angs, spanning en emosionele oorlading
• Dissosiatiewe simptome en identiteit-verwante probleme
• Postnatale depressie en geboorte-trauma
• Pynbeheer en mediese ondersteuning (bv. voor/na operasies, prosedure-angs)
• Vrouegesondheid (bv. pynlike menstruasie, trauma-verwante simptome)
Kliniese ervaring: Voorbeelde van uitdagings wat behandel is
In sy praktyk het Dr Naudé al met verskeie komplekse gevalle gewerk, insluitend:
• Trauma wat liggaamlike simptome veroorsaak (bv. blindheid, verlamming, aanval-agtige episodes)
• Chroniese pyn en migraine wat nie op standaard medikasie reageer nie
• Ernstige slapeloosheid wat reeds langdurig bestaan
• Dissosiatiewe simptome na ernstige trauma
• Pynlike menstruasie wat verband hou met pyngeheue
• Postnatale depressie wat gekoppel is aan vroeë trauma of geboorte-ervaring
Samewerking met mediese praktyke
Dr Naudé glo aan ’n professionele, respekvolle en multidissiplinêre benadering en werk graag saam met:
• Huisdokters
• Psigiaters
• Neurologen
• Ginekoloë
• Pynklinieke
• Skole en opvoedkundige ondersteuningspanne
Verwysings
Verwysings word verwelkom vir pasiënte waar emosionele trauma, stres en psigologiese faktore moontlik ’n rol speel in simptome of funksionering.
Kontakbesonderhede:
Praktyk nommer : 8614784
e-pos : [email protected]

Call now to connect with business.

08/01/2026

Beste wense vir 2026
Met die aanbreek van ’n nuwe jaar wil ons graag ons opregte dank uitspreek vir u vertroue en samewerking. Mag 2026 vir u ’n jaar wees van goeie gesondheid, innerlike rus, groei en hoop.
Ons sien daarna uit om u ook in die komende jaar met sorg, respek en toewyding te ondersteun.
Vriendelike groete en beste wense vir die nuwe jaar 🌿

24/12/2025

15/12/2025

NOTICE TO PATIENTS
December Practice Hours

Please note that
Dr Jaco Naudé
Clinical Psychologist

✨ WILL BE OPEN DURING DECEMBER ✨

Appointments will continue as usual throughout the December period.

We look forward to assisting you during the festive season.