Sense & Touch

02/07/2026

𝔻𝕖 𝕥𝕙𝕖𝕠𝕣𝕚𝕖 𝕧𝕒𝕟 𝕕𝕖 𝕘𝕒𝕥𝕖𝕟

Daar istie weer, het stemmetje dat zijn fouten niet wil toegeven, sneller wil zijn bij het stoplicht, of constant pronkt met status en dure aankopen om indruk te maken.

Hallo ego!

In de volksmond heeft het woord 'ego' helaas een neg*tieve connotatie. We gebruiken het vaak als synoniem voor arrogantie en egoïsme. Iemand heeft een groot ego zeggen we dan. En als je bovenstaande leest dan lijkt dat te kloppen. Toch?

De betekenis van het ego in de psychologie sluit hier trouwens niet helemaal bij aan. En is ook door de jaren heen veranderd. Zo zag Freud het ego als 'het Ik' wat de balans hield tussen wat je stiekem wilde (driften) en wat hoorde (moraal). Later werd het ego meer gezien als de bewuste percepte die iemand van zichzelf heeft, het zogenoemde zelfbeeld.

Wat ik in deze post graag wil delen is de uitleg die A.H. Almaas, (auteur en spiritueel leider) geeft over het ego. Een uitleg die aansluit bij hoe ik zelf naar ego kijk.

𝗘𝘀𝘀𝗲𝗻𝘁𝗶𝗲
Volgens Almaas worden we geboren als een compleet mozaiek van kwaliteiten. Hij noemt dit onze Essentie. In een ideale wereld zouden deze kwaliteiten met ons meegroeien en volledig tot bloei komen, maar de realiteit is helaas een andere.

𝗗𝗲 𝗴𝗮𝘁𝗲𝗻
Tijdens onze jeugd worden bepaalde delen van onze essentie niet gespiegeld of ondersteund. Misschien was er geen ruimte voor jouw emoties, of werden jouw behoeften niet begrepen. Op de plek waar die kwaliteit hoort te zitten, ontstaat een emotioneel en psychologisch 'g*t'. Je verliest het contact met je kwaliteit en ervaart daar voortaan een leegte, angst of een gevoel van tekort.

𝗗𝗲 𝗼𝗽𝘃𝘂𝗹𝗹𝗶𝗻𝗴
Omdat dit g*t pijnlijk voelt, bouwen we er een beschermlaag overheen. We proberen het g*t te dichten met extern succes, gedrag of bezittingen. Het probleem is dat deze opvulling een tijdelijke functie heeft, maar vaak een levenlang blijft duren. Het is een pleister op een wond die nooit echt geneest, zolang de pleister erop zit. De pleister moet er dus af om te kunnen genezen.

𝗜𝗻𝗾𝘂𝗶𝗿𝘆
De methode die Almaas beschrijft (en ook veel in ta**ra wordt gebruikt) is niet gericht op het afdekken of beschermen van de wond, maar om er licht en lucht bij te laten. Die methode wordt Inquiry genoemd en is een vorm van zelfonderzoek, vaak in contact met een ander.

Wat ik mooi vind aan deze benadering is dat het ons leert dat onze grootste onzekerheden, eigenlijk de weg wijst naar onze grootste kwaliteiten.

Je hoeft helemaal niet 'beter' te worden. Je hoeft niet te strijden tegen je ego of deze te overstijgen. Deze benadering nodigt juist uit om jouw opvulling te zien, te voelen en te verzachten. Zodat je weer contact kunt maken met wat er oorspronkelijk zat, jouw kleuren, jouw kwaliteiten, jouw essentie.

**ra

16/06/2026

𝕋𝕣𝕒𝕦𝕞𝕒 𝕠𝕗 𝕡𝕚𝕛𝕟?

Tegenwoordig lijkt het alsof iedereen trauma heeft (met een grote of een kleine T). Het woord is gemeengoed geworden en lijkt een synoniem te zijn voor nare ervaringen.

Maar waar ligt de scheidslijn tussen pijn en trauma? Mogen we eigenlijk nog wel gewoon pijn hebben, of onder het leven lijden, zonder dat er meteen een medisch label als trauma op geplakt wordt?

Wanneer je een keer je vingers brandt aan een hete kachel, ben je niet gelijk getraumatiseerd. Je brein heeft een slimme aanpassing gedaan: je hebt namelijk geleerd dat kachels heet zijn en dat je voorzichtig moet zijn. Je bent niet beschadigd, je bent wijzer geworden.

Hetzelfde geldt voor andere levenservaringen. Als je hard bent afgewezen, doe je een aanpassing: mogelijk ontwikkel je een pantser. Natuurlijk kun je later last hebben van dat pantser, maar dat maakt het nog geen trauma. Het is een patroon dat je ooit hielp, maar dat je nu in de weg zit.

En dit is misschien wel de belangrijkste ethische reden waarom begripsinflatie zoals deze schadelijk kan zijn. Door pijnlijke ervaringen 'trauma' te noemen, doen we de mensen die werkelijk getraumatiseerd zijn ernstig tekort. Als we dezelfde taal gebruiken voor alledaagse kwetsingen als voor totale psychologische ontwrichting, verliest het woord zijn waarde en gewicht.

Wat het lastig maakt, is dat de grens tussen een 'slimme aanpassing' en trauma geen keiharde grens is. Het is een glijdende schaal. Wat voor de één een emotioneel litteken oplevert waar hij mee leert leven, kan voor de ander een permanente verandering in het brein betekenen.

Hoe herken je het verschil tussen een overlevingsstrategie en trauma?
Een moeilijke vraag.

Misschien vind je een antwoord door de volgende vraag te stellen: is je reactie nog beweeglijk?

Een gezonde aanpassing aan pijn groeit namelijk mee met de realiteit. Als het weer veilig is, leert je systeem (soms met wat moeite) weer te ontspannen. Bij trauma is die flexibiliteit weg; je blijft automatisch reageren op een situatie uit het verleden, alsof deze in het heden plaatsvindt. Je bent als het ware bevroren in de tijd.

Laten we daarom niet alles wat pijnlijk of moeilijk is meteen in het trauma-hokje schuiven. Als je vastloopt in je eigen overlevingsstrategieën, is dat al zwaar genoeg. Daar heb je helemaal geen medisch label voor nodig.

Sterker nog: erkennen dat je vastzit in een belemmerend patroon is veel krachtiger dan jezelf een trauma aanmeten. En ook dan heb je recht op hulp of compassie. Pijn en aanpassing zijn een onvermijdelijk onderdeel van het leven. Niet leuk. Niet makkelijk. Wel normaal.

foto: vakantie 2024

05/06/2026

𝕃𝕚𝕖𝕗𝕕𝕖

Het is mei 2010 en ik bevind me in een prachtig klooster ergens in Brabant. Ik heb me ingeschreven voor een driedaagse training die me belooft mijn 'verborgen potentieel te ontdekken'. Wat dat precies betekent, daar heb ik geen idee van.

Wat ik wel weet, is dat ik worstel met het gevoel nooit te voldoen aan de verwachtingen, het idee dat goed niet goed genoeg is. Dat resulteert in óf altijd mijn stinkende best blijven doen, óf juist opgeven. En beide strategieën voelen als falen.

Ondanks dat mijn werkgever de training bekostigt, gaat mijn zoektocht niet alleen over werk, maar vooral over het leven. Een thema dat deze dagen voor mij voorbij zal komen, is De Liefde. Met de grote vraag: wat ís liefde eigenlijk?

Die had ik niet zien aankomen.

Want wat is liefde? Hoe voelt liefde? Ja, verliefdheid herkende ik wel, maar liefde?

Inmiddels weet ik dat ik de liefde had weggestopt. In een afgesloten kistje, samen met vreugde, verdriet, boosheid en zoveel meer. Het was te pijnlijk, te veel. Ik durfde het niet meer toe te laten.

Wat ik toen niet kon weten, was wat dit allemaal in beweging zou zetten. Welke stormen het zou veroorzaken. Hoe het mijn leven zou veranderen. En nee, niet per se makkelijker. Wel interessanter, rijker, voller.

En natuurlijk werd de liefde aangeraakt. Ingewikkeld, heftig en pijnlijk.

Het antwoord op mijn vraag kwam niet in één keer, maar onthulde zich in de jaren erna beetje bij beetje. Er is geen eenduidig antwoord, net zoals het weer niet alleen regen is. Of zon. Het is het geheel van alle fenomenen samen. Het is er. Altijd. Zelfs als je je er niet bewust van bent. Zelfs als je het in een kistje stopt.

Wat ik ontdekte, is dat de momenten waarop mijn patronen en overtuigingen me weer vastgrijpen, vaak de momenten zijn waarop ik de liefde opnieuw in mijn kistje heb gestopt. Samen met de pijn. Die twee blijken innig verbonden.

Geen pijn willen voelen betekent ook de liefde niet volledig toelaten. En liefde toelaten betekent ook het risico nemen om pijn te voelen.

Misschien is dat wel wat liefde uiteindelijk vraagt: niet dat we ons beschermen tegen pijn, maar dat we bereid zijn ons ervoor te openen. ❤️

21/04/2026

𝕊𝕠𝕞𝕤 𝕧𝕒𝕝𝕥 𝕖𝕣 𝕚𝕖𝕥𝕤 𝕦𝕚𝕥 𝕕𝕖 𝕓𝕠𝕠𝕞

Ik moet toegeven: ik schep er best genoegen in om aan bomen te schudden. Dat had ik vroeger nooit gedacht, toen ik me nog diep tussen de wortels verschool. Maar sinds de opkomst van sociale media ben ik langzaam tevoorschijn gekropen. En ik ben niet de enige.

Iemand noemde het ooit treffend: ‘digitale diarree’. Vrijwel alles wordt op sociale media gegooid, of het nu klopt of niet. Sommigen bereiken daarmee een groot publiek, anderen verdwijnen in de ruis. Vaak heeft dat weinig met inhoud te maken. Soms gaat iets simpelweg viral. Fake news wordt voor waar aangenomen, terwijl waarheid, als die al bestaat, wordt weggezet als nep. En wie het hardst schreeuwt, krijgt het grootste podium.

Dat podium is nooit mijn doel geweest. Zichtbaarheid is slechts een middel. Want, er roerde zich iets anders in mij. Een behoefte om tegengeluid te geven. Om niet langer te zwijgen als ik het ergens niet mee eens ben. Of als ik voel dat ik iets te brengen heb. Misschien wel omdat ik zo lang koos voor onzichtbaarheid: liever een 1 op mijn cijferlijst dan het geven van een spreekbeurt (echt waar).

Onlangs kreeg ik een reactie, die mij raakte. Het triggerde precies dat oude stuk dat het liefst weer onder de grond kruipt. Terug naar veilig. Terug naar stil.

Opstaan en aan die boom schudden is één. De gevolgen dragen is iets anders. Zolang iedereen het met me eens is, blijft het comfortabel en veilig. Dat voelt als balsem voor mijn ziel. Het verzacht oude wonden. En ja, mijn ego gaat er ook best lekker op. Maar ik wil meer. Ik wil het gesprek. De discussie. Beweging. Eerlijkheid. Échte ontmoetingen.

Alleen: je kunt nu eenmaal niet aan bomen schudden zonder het risico dat iets naar beneden valt en je raakt. Want eerlijk, kritiek ontvangen vind ik lastig. Ik wil geen afwijzing. Ik wil niet dat iemand boos op me wordt. Dat trek ik me aan. Het maakt me onzeker, verdrietig, bang. En ga ik twijfelen. Mag ik dit wel zeggen? Klopt het eigenlijk wel?

Daar ligt mijn gevoeligheid, maar misschien ook mijn kracht. Twijfel is de vloek van de getalenteerden, wordt weleens gezegd. Dat gezegde omarm ik met liefde. Want ja, ik twijfel. En ben kritisch. Op de wereld en op mezelf. Misschien ooit ontstaan als overlevingsstrategie, maar het beschermt me ook tegen dogma’s en oogkleppen.

En soms maak ik er geen vrienden mee. Dat is lastig en pijnlijk. Maar belangrijker is dat ik bevriend blijf met mezelf. En ervoor kies om te blijven staan.

Waarom deze post? Misschien wel omdat ik hoop dat we iets vaker durven schudden. Niet om gelijk te krijgen, maar om in beweging te blijven. Om niet weg te zakken in stilte, gemak of volgzaamheid.

Maar laten we daarbij ook eerlijk zijn: spreken is niet hetzelfde als alles maar roepen wat in je opkomt. Laten we elkaar meer ruimte geven voor wat er naar beneden valt. Voor de pijn en het ongemak dat ontstaat als iets geraakt wordt. En voor de mens die daarachter zit.

Wat zou jij willen zeggen?

📝👇

17/04/2026

ℍ𝕒𝕡𝕥𝕠𝕟𝕠𝕞𝕚𝕖 𝕖𝕟 𝕥𝕒𝕟𝕥𝕣𝕒: 𝕥𝕨𝕖𝕖 𝕧𝕖𝕣𝕤𝕔𝕙𝕚𝕝𝕝𝕖𝕟𝕕𝕖 𝕨𝕖𝕣𝕖𝕝𝕕𝕖𝕟?

Ta**ra, het roept zowel oordeel als nieuwsgierigheid op. Ook in de wereld van de haptonomie. Deze twee werelden blijven vaak gescheiden en dat is goed, wanneer het om (hapto)therapie gaat.

Maar ik zie veel overlap tussen haptonomie en ta**ra. Naast uiteraard de verschillen.

Het is vast niet voor niets dat ik in de tantrische wereld regelmatig haptonomen of haptotherapeuten tegenkom...

Ik schreef er een uitgebreid artikel over.

"De haptonomie wordt gezien als de theorie van de menselijke affectieve ontwikkeling, of de ontwikkeling van het gevoelsleven. Niet als iets lineairs, maar meer als een spiraal waarin je steeds opnieuw, en steeds dieper, bij jezelf uitkomt.

Frans Veldman, grondlegger van de haptonomie, heeft dit omschreven in een aantal bestaans- en zijnswijzen. Dit is geen ‘level’ wat je bereikt en waar je vervolgens altijd verblijft. Het is meer een ruimte waarbinnen je beweegt, die meer of minder begrensd is.

In ta**ra zou je kunnen zeggen dat het gaat over het leren gevoeliger te worden. Een beweging van je ego-staat, afgescheidenheid, naar het samenvallen met het leven."

Meer lezen?
⬇️⬇️⬇️

In een wereld waarin alles draait om denken, presteren en digitaal contact, merk ik dat steeds meer mensen het verlangen voelen om weer thuis teLees verder...Haptonomie en ta**ra, twee verschillende werelden?

26/03/2026

𝕊𝕡𝕚𝕖𝕣 𝕧𝕒𝕟 𝕕𝕖 𝕫𝕚𝕖𝕝 𝕠𝕗 𝕘𝕖𝕨𝕠𝕠𝕟 𝕖𝕖𝕟 𝕕𝕚𝕖𝕡𝕝𝕚𝕘𝕘𝕖𝕟𝕕𝕖 𝕙𝕖𝕦𝕡𝕓𝕦𝕚𝕘𝕖𝕣?

In de spirituele en alternatieve wereld kun je er niet omheen: de psoas.

De psoas wordt vaak de ‘spier van de ziel’ genoemd, omdat hij anatomisch direct verbonden is met je overlevingsinstinct. Het is (een van) de eerste spier(en) die aanspant als je schrikt; hij trekt je in de foetushouding om je vitale organen te beschermen. Omdat de psoas ook nog eens verbonden is met je middenrif (en dus je ademhaling), wordt hij in veel stromingen gezien als dé plek waar je diepste angsten en trauma’s zich vastzetten.

De psoas ‘releasen’, door flink in je buik te laten porren, wordt dan ook vaak als behandeling ingezet om je trauma’s op te lossen of los te laten. Maar je voelt hem waarschijnlijk al aankomen: opgeleid als haptotherapeut én sportmasseur en behept met een flinke dosis gezonde scepsis, kijk ik hier toch iets anders tegen aan.

Als tegenwicht voor de vele claims over deze magische spier, kijk ik in mijn nieuwste blog naar de mythes rondom de psoas:

🤍 Hoe de psoas aan zijn naam van de spier van de ziel komt
❌ Waarom je de psoas via de buikwand niet kunt bereiken
⚠️ De risico's als je dit toch probeert
🏋️ De invloed van onze zitcultuur en de fitness-hype op de psoas
✨ Hoe het zit met 'energetische' blokkades

Benieuwd naar de nuchtere feiten achter de psoas-hype?

Lees het hele artikel hier:

In de spirituele en alternatieve wereld kun je er niet omheen: de psoas. Hij wordt vaak de ‘spier van de ziel’ genoemd.  Deze term komtLees verder...De psoas: de spier van de ziel?

13/03/2026

𝔸𝕒𝕟𝕣𝕒𝕜𝕖𝕟. 𝕁𝕒 𝕠𝕗 𝕟𝕖𝕖? (2)

In mijn vorige post vertelde ik al dat aanraking niet altijd de juiste ingang is. Ook niet voor een haptotherapeut of masseur.

Aanraking is direct en confronterend. Hoewel je in theorie iedereen fysiek zou kúnnen aanraken (we hebben immers allemaal een lichaam), kan niet iedereen aangeraakt wórden.

𝗢𝗳𝗳𝗹𝗶𝗻𝗲
Wanneer je door nare, traumatische ervaringen in een voortdurende overlevingstoestand terecht bent gekomen, kan de aanwezigheid van een ander, of zelfs je eigen lichaam, onveilig zijn geworden.

Soms zo onveilig dat het hele systeem 'offline' gaat; de telefoonverbinding wordt verbroken (de metafoor waar ik in mijn vorige post over schreef). En zonder verbinding is een werkelijk gesprek niet mogelijk.

Dit is geen kwestie van goede intenties, een veilige omgeving of simpelweg 'oefenen' door het toch te doen. Het gaat er niet om dat iemand leert aanraking te 'verdragen'. Dat is geen helen, maar overleven en het kan mogelijk zelfs her-traumatiseren.

𝗥𝗲𝗴𝘂𝗹𝗲𝗿𝗲𝗻 𝗼𝗳 𝗵𝗲𝗹𝗲𝗻?
We horen tegenwoordig veel over (co-)regulatie en hoe belangrijk dit is. Hoewel reguleren noodzakelijk is in het leven, en geleerd kan worden in contact met een veilige therapeut, betekent kunnen reguleren in therapie, niet automatisch dat je dit daarbuiten ook kunt.

Leren reguleren is echt iets anders dan trauma helen. Regulatie kun je zien als het kalmeren van een bepaalde overlevings- of stress-staat van het brein. Helen van trauma vraagt meer van het brein. Het gaat niet om het beheersen van de traumareactie, maar om het weer integreren van de delen van jezelf, die je door trauma bent kwijtgeraakt.

Aanraking is voor vrijwel alle getraumatiseerde mensen eng en spannend, omdat trauma zich vaak ontwikkelt in contact met andere mensen. Een veilige ander, wordt daarom door het overlevingsbrein niet altijd als veilig herkend.

Soms kan alleen de nabijheid van een ander al te veel zijn, zelfs als je hebt leren reguleren in aanwezigheid van een therapeut.Tederheid kan belastend zijn, aandacht bedreigend en iedere vorm van contact onveilig voelen.

𝗧𝗼 𝘁𝗼𝘂𝗰𝗵 𝗼𝗿 𝗻𝗼𝘁 𝘁𝗼 𝘁𝗼𝘂𝗰𝗵❟ 𝘁𝗵𝗮𝘁 𝗶𝘀 𝘁𝗵𝗲 𝗾𝘂𝗲𝘀𝘁𝗶𝗼𝗻
Kan aanraking dan helemaal niet bij trauma? Jawel, en haptotherapeuten zijn hier gelukkig ook specifiek voor opgeleid.

Maar het kan zeker niet altijd. Dan zal er eerst op een andere manier veiligheid in het systeem gebracht moeten worden. Aan de voorwaarden voldaan moeten worden om die stabiele 'telefoonverbinding' tot stand te kunnen brengen. Pas daarna kunnen we het gesprek aangaan.

Dat kan soms in haptotherapie, afhankelijk van de expertise van de therapeut. Maar vaak zal daarvoor andere specialistische hulp ingeschakeld moeten worden.

Soms kunnen traumacliënten trouwens wel aangeraakt worden bij bijvoorbeeld massage of fysiotherapie, maar niet in haptotherapie, omdat die aanraking op een andere laag plaatsvindt. Zoals bij een telefoongesprek waarbij je aan een kant van de lijn een telefoonbeantwoorder of voicemail treft.

Hoe dan ook, aanraken vraagt in iedere situatie altijd om zorgvuldigheid, doseren, afstemmen en keuzes maken. Weten wat je zelf als therapeut in huis hebt en waar jouw grenzen liggen en die van de cliënt. Want ook voor massage en haptotherapie bestaan contra-indicaties.

En soms moeten we erkennen dat haptotherapie of massage (nog) niet mogelijk is.

13/03/2026

𝔸𝕒𝕟𝕣𝕒𝕜𝕖𝕟. 𝕁𝕒 𝕠𝕗 𝕟𝕖𝕖? (1)

Hoewel ik een groot pleitbezorger ben van aanraken, is aanraken zeker geen 'holy grail'. Misschien gek dat je dit van mij hoort als haptotherapeut en masseur. En toch is het zo..

Haptotherapie (en ook massage) is niet voor iedereen. Soms kan en mag iemand niet aangeraakt worden. Daar kom ik in de volgende post op terug.

𝗔𝗮𝗻𝗿𝗮𝗮𝗸𝘁𝗵𝗲𝗿𝗮𝗽𝗶𝗲
Want eerst wil ik een mogelijk misverstand uit de weg ruimen. Haptotherapie wordt vaak gezien als voel- en aanraaktherapie. Deels klopt dit. Het gaat zeker over voelen. En vaak ook over aanraken. Maar meer nog over contact en affectiviteit.

Is dat niet hetzelfde, vraag je je misschien af?
Nee.

Ik zie affectiviteit als de emotionele onderstroom van contact, het is je vermogen om emoties te ervaren en te uiten. Dit bepaalt hoe je in de wereld staat.

Contact is de interactie tussen twee verschillende 'polen'. De ander (of omgeving) en jij. Of je buiten- en je binnenwereld. Affectiviteit is de kleuring van dit contact, maar ook wat contact teweegbrengt.

𝗧𝗲𝗹𝗲𝗳𝗼𝗼𝗻𝘃𝗲𝗿𝗯𝗶𝗻𝗱𝗶𝗻𝗴
Je kunt het zien als een telefoongesprek: het 'contact' is de telefoonverbinding, de 'affectiviteit' is het gesprek dat eroverheen gaat. Zonder contact is er geen overdracht van affectiviteit mogelijk; zonder affectiviteit blijft contact een mechanische uitwisseling.

Cruciaal hierbij is dat een gesprek altijd twee kanten heeft. Als haptotherapeut moet ik zelf ook verbonden zijn met mijn eigen lijf en gevoel. Ik zal aanwezig en bereikbaar moeten zijn, om niet alleen het telefooncontact, maar ook het gesprek tot stand te kunnen brengen.

𝗔𝗮𝗻𝗿𝗮𝗸𝗲𝗻 𝘇𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗵𝗮𝗻𝗱𝗲𝗻
Aanraken is een middel om contact én om affectiviteit te ervaren, waar we in haptotherapie gebruik van maken. Maar je kunt ook aangeraakt worden zónder fysiek contact.

Je kunt voelen hoe iemand of iets je raakt, iets in je oproept, je lijf in beweging zet. Je wordt de hele dag aangeraakt van binnen en van buiten. Door woorden, een blik, muziek, kunst. Maar ook via de adem, door de natuur en de aanwezigheid van een ander.

Dát is waar haptotherapie mee werkt, aanraking op alle lagen, als middel en als ingang. Om hiermee te kunnen werken hebben we het lichaam nodig en, ook heel belangrijk, bewustzijn van dat lichaam.

𝗛𝗲𝘁 𝗴𝗲𝗹𝗲𝗲𝗳𝗱𝗲 𝗹𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺
Maurice Merleau-Ponty, een filosoof die het fundament legde voor het denken over het lichaam zoals we dat in de haptotherapie gebruiken, sprak over 'het geleefde lichaam', le corps vécu.

Je zou dus kunnen zeggen: je hébt een lichaam, maar ook je bént een lichaam.

Je lichaam is je aanwezigheid in de wereld; je emoties en ervaringen zijn onlosmakelijk verbonden met je fysieke verschijning. En die fysieke verschijning is (aan)raakbaar, maar daar moeten we wel zorgvuldig mee omgaan.

Lees verder in de volgende post!

04/03/2026

𝔸𝕝𝕤 𝕣𝕦𝕤𝕥 𝕤𝕡𝕒𝕟𝕟𝕖𝕟𝕕 𝕚𝕤

Ze stapt met een lach, die op haar gezicht gebeiteld lijkt, mijn praktijkruimte binnen. Alert, pratend in hoog tempo, alles aan haar beweegt. Korte en abrupte gebaren, alsof haar lijf onder hoogspanning staat.

“Spanning? Nee, dat voel ik eigenlijk nooit,” zegt ze. Ja, volgende week gaat ze vliegen en sinds een paar jaar vindt ze dat wel spannend. En haar zus start binnenkort opnieuw met chemo. Maar daar wil ze liever niet te lang bij stilstaan.
"Straks stort ik in", zegt ze.

“En dan?” vraag ik zachtjes.

Plotseling zijn daar tranen.
Ze huilt niet snel, zegt ze verbaasd. En slikt haar tranen weg. Ach, dat komt vast, omdat ze bijna ongesteld moet worden.

Maar als we samen iets langer blijven bij wat er vanbinnen gebeurt, wordt voelbaar hoeveel verdriet er zit. Hoe bang ze is haar zus te verliezen.

Haar manier van omgaan met moeilijke gevoelens is doorgaan. Hard werken. Druk zijn. Niet te veel voelen. Verdriet en angst liever niet. Boosheid ook niet. Blij zijn mag dan weer wel.
“Ik ben écht een blij ei.” lacht ze. Haar tranen zijn alweer zorgvuldig opgeborgen.

We doen een oefening. Ze komt recht tegenover me staan. Heel dichtbij. Ze had niet nagedacht over waar ze ging staan. Ze deed het gewoon. Haar lijf blijft in beweging. Ze praat snel, lacht, wiebelt. Het ongemak is zichtbaar, al zegt ze dat het wel meevalt. "Ik sta hier prima, hoor."

Maar wanneer ze een andere plek mag kiezen, wat verder weg, ontdekt ze dat het daar toch beter voelt. Minder bekeken ook. Toch blijft ze bewegen. Misschien om niet stil te hoeven staan bij wat er vanbinnen speelt?

Zo onderzoeken we een aantal plaatsen in de ruimte. Ze lijkt niet goed te weten welke plek ze zal kiezen. Veraf? Dichterbij? Ik vertel haar iets over sociale zones en ondertussen beland ze bijna ongemerkt op een plek schuin voor me, op ongeveer anderhalve meter.

“Hoe is het hier?”
“Rustiger,” zegt ze. “En ik voel me minder bekeken.” Haar lijf lijkt vanzelf een plek te hebben gevonden die klopt.

Ik nodig haar uit om naast me op de behandelbank te komen zitten. Op haar eigen billen. Gewoon even zitten. Ademhalen. Aandacht naar binnen.

“Voel maar eens hoe het daar is.”

Haar adem stokt. En dan begint ze te snikken. Heftig en rauw.
“Maar het voelt ook fijn en rustig,” zegt ze verbaasd. “Ik snap er niks van.”

Als ik mijn hand zacht op haar onderrug leg, ontspant ze verder. "Hoe doe je dat? Normaal sta ik altijd aan. En nu ga ik een soort van uit. Wow...”

Dat niet ik iets doe, maar zijzelf is een openbaring. Dat uitgaan, zakken in haar lijf, even niet-hoeven, ervaart ze als iets nieuws en het bevalt haar wel. “Dit wil ik elke dag wel.” grapt ze.

Soms is dit wat er gebeurt.
Dat iemand die denkt geen spanning te voelen, ineens ontdekt hoeveel er al die tijd gedragen is. Dat als je stopt met doorgaan, er rust ontstaat. Dat stilstaan en voelen niet betekent dat je instort. En dat je lijf al lang weet wat je hoofd nog niet durft toe te laten.

18/02/2026

𝕎𝕒𝕟𝕟𝕖𝕖𝕣 𝕚𝕤 𝕜𝕨𝕒𝕝𝕚𝕥𝕖𝕚𝕥 𝕘𝕠𝕖𝕕 𝕘𝕖𝕟𝕠𝕖𝕘?

𝟭𝟵𝟴𝟲
Daar stond ik, met een kersvers havo-diploma op zak. De logische weg was een hbo-studie, maar mijn hart trok me ergens anders heen: het NIMETO. Een 4-jarige creatieve mbo-opleiding. Het bleek een leuke en leerzame tijd, maar helaas ontdekte ik ook dat mijn creativiteit zich niet zomaar op commando liet sturen. Na drie jaar besloot ik mijn eigen pad te zoeken buiten de schoolbanken.

Dat pad liep via werkervaring en bijscholing uiteindelijk naar een post-hbo opleiding haptotherapie. Na een positief gesprek met de directie, werd ik toegelaten. In 2022 haalde ik met trots mijn diploma, exact hetzelfde vakdiploma als al mijn collega’s.

𝟮𝟬𝟮𝟲
Vandaag de dag stuit ik op een muur die niet zoveel met vakmanschap te maken heeft. Die keuze in de jaren 80, heeft consequenties die ik toen niet kon overzien.

Ik kan me vanwege dat ontbrekende diploma niet aansluiten bij beroepsverenigingen (zoals de VVH, NFG of VBAG), kwaliteitsregisters of Vektis. Daarom worden mijn behandelingen niet vergoed. En ben ik niet vrijgesteld van btw.

Ondertussen draag ik wél de volle verantwoordelijkheid en voldoe ik aan alle wet en regelgeving die voor zorgverleners geldt.

𝗪𝗮𝗻𝗻𝗲𝗲𝗿 𝗶𝘀 𝗸𝘄𝗮𝗹𝗶𝘁𝗲𝗶𝘁 𝗴𝗼𝗲𝗱 𝗴𝗲𝗻𝗼𝗲𝗴?
Ik had me hier bij neergelegd. Maar onlangs hoorde ik van een van die beroepsverenigingen dat als ik een andere (hbo geaccrediteerde) haptotherapie opleiding had gedaan, mijn vooropleiding irrelevant was geweest. Omdat ik koos voor de Academie voor Haptonomie (post-hbo), is dat oude diploma wél een harde eis. Het voelt wrang dat er met verschillende maten wordt gemeten.

Oneerlijk?
Op zijn minst iets om over na te denken.

Zo wisselen bijvoorbeeld ook de regels rondom het verplichte diploma MBK en PsBK per beroepsvereniging, de een vraagt één diploma, de ander vereist beide.

Voor mij blijft de vraag over: waar is kwaliteit eigenlijk op gebaseerd? Meten we die aan vinkjes en opleidingsroutes, of aan ervaring, vakmanschap en kwaliteit?

𝗞𝗶𝗲𝘇𝗲𝗻 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗲𝗶𝗴𝗲𝗻𝗵𝗲𝗶𝗱
Ik heb besloten om niet langer te proberen in een mal te passen die niet voor mij gemaakt is. Ik weiger namelijk te geloven dat ik tekortschiet, omdat mijn route niet langs de geijkte bureaucratische paden liep. Mijn vakmanschap is geen resultaat van een papiertje uit de jaren tachtig, het is het resultaat van de therapeut die ik nu ben. Ondanks of misschien wel juist dankzij mijn unieke pad.

​Het betekent namelijk ook dat ik niet gebonden ben aan de beperkende regels van verzekeraars en dat is misschien wel mijn grootste winst. In plaats daarvan kan ik kiezen voor volledige vrijheid in aanbod, vorm en ontwikkeling.

​Ik erken mijn eigen waarde als mens en therapeut en dat is de enige erkenning die er werkelijk toe doet. Dat voelt niet alleen rechtvaardig, het voelt vooral bevrijd.



foto: eigen archief