02/11/2026
SCHEMAT WADLIWOŚCI I WSTYDU „Gdybyś naprawdę mnie poznał, nie chciałbyś być ze mną”.
Niektóre osoby: lubiane, podziwiane, doceniane, kochane, mimo to gdzieś głęboko noszą przekonanie, że jest w nich coś, czego inni nie powinni zobaczyć. Coś gorszego, co dyskwalifikuje je jako człowieka, pracownika, partnera, przyjaciela.
W terapii schematów nazywa się to schematem wadliwości i wstydu.
Nie chodzi tu po prostu o niską samoocenę. To głębokie przekonanie, że jest się w jakiś zasadniczy sposób niepełnowartościowym, nieatrakcyjnym, niegodnym miłości lub gorszym od innych.
Osoba z tym schematem może:
boleśnie przeżywać krytykę, nawet tę konstruktywną; porównywać się z innymi i niemal zawsze wypadać w tych porównaniach gorzej; ukrywać swoje potrzeby, emocje, przeszłość lub niedoskonałości; mieć trudność z przyjmowaniem komplementów i bliskości;
podejrzewać, że czyjaś sympatia jest pomyłką, a miłość nie może być bezwarunkowa.
Czasem wycofuje się z relacji, zanim ktoś zdąży ją odrzucić. Innym razem bardzo się stara, by zasłużyć na akceptację. Bywa też, że sama odrzuca siebie, zanim zrobi to ktokolwiek inny.
Czasem zaczyna traktować własny wstyd jak dowód na swoją wadliwość.
Schemat może rozwijać się w następstwie doświadczeń, w których dziecko było zawstydzane, poniżane, odrzucane, nadmiernie krytykowane lub porównywane z innymi. Nie jest to jednak jedyna możliwa droga jego powstawania.
Zmiana/uzdrowienie schematu nie polega przekonywaniu kogoś, że jest doskonały. Chodzi o coś znacznie bardziej prawdziwego: możliwość zobaczenia siebie bez pogardy, przyjęcia własnych niedoskonałości i budowania relacji, w których nie trzeba nieustannie udowadniać swojej wartości.
Bo nie musisz być pozbawiona/y wad, żeby zasługiwać na miłość.
A może najważniejsze pytanie brzmi:
A Ty? Czy pokazujesz ludziom tylko tę wersję siebie, której jak sądzisz, nie można odrzucić?Nowy PUNKT – Centrum PUNKT
Psychologia naukowa. Wiedza, która pomaga lepiej rozumieć siebie. Zapraszam - ruszamy z cyklem edukacyjnym 16 listopada godz. 17.00 [email protected]