29/04/2026
වෙරළේ විනෝද වන විට අපව රෝගී කරවිය හැකි හෝ ශරීරයට හානි කළ හැකි සතුන් කිහිප දෙනෙකු සිටිති. මොවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුගේ විෂ හෝ බැක්ටීරියා ශරීරගත වීමෙන් විවිධ අතුරු ආබාධ ඇති විය හැකිය.
01 මුහුදු වෙරළේ අපට මුණ ගැසිය හැකි විශ සහිත කුඩා සතුන් කවුද ..
● මුහුදු ඉකිරියන්
Sea Urchins
මොවුන්ගේ සිරුර පුරා විෂ සහිත තියුණු කටු පිහිටා ඇත. නොදැනුවත්ව පෑගීමෙන් එම කටු මස් තුළට කිඳා බැස දැඩි වේදනාවක් සහ පසුව එම ස්ථානය ආසාදනය වීම සිදු වේ.
● ගොන්මහ
Stonefish
ලොව වස විස අධිකම මත්ස්යයෙකුගොන්මහ (Stonefish): ලොව වස විස අධිකම මත්ස්යයෙකු වන මොහු ගල් පර හෝ වැලි අතර හොඳින් සැඟවී සිටී.
නොදැනුවත්ව මොහු පෑගීමෙන් එහි ඇති විෂ කටු ශරීරයට ඇතුළු වී දැඩි වේදනාවක්, හෘදයාබාධ හෝ මරණය පවා සිදු විය හැකිය.
මොහු ගල් පර හෝ වැලි අතර හොඳින් සැඟවී සිටී. නොදැනුවත්ව මොහු පෑගීමෙන් එහි ඇති විෂ කටු ශරීරයට ඇතුළු වී දැඩි වේදනාවක්, හෘදයාබාධ හෝ මරණය පවා සිදු විය හැකිය.
● ජෙලිෆිෂ්
Jellyfish
මුහුදු වෙරළේ බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර, මුහුදු රළ සමග වෙරළට ගොඩගැසූ මියගිය ජෙලිෆිෂ් ස්පර්ශ කිරීමෙන් පවා සමේ දැවිල්ල සහ පලු දැමීම ඇති විය හැකිය.
විශේෂයෙන්ම 'බොක්ස් ජෙලිෆිෂ්' වැනි වර්ගවල විෂ ඉතා ප්රබල වේ.
● මුහුදු සර්පයන්
Sea Snakes
ශ්රී ලංකාව අවට මුහුදේ විෂ සහිත මුහුදු නයින් සහ කරවල්ලු වර්ග කිහිපයක් දැකගත හැකිය.
මොවුන් සාමාන්යයෙන් පහර නොදුන්නද, බියට පත් වුවහොත් දෂ්ට කළ හැකි අතර එය ජීවිත අවදානමක් ඇති කරයි.
● සූටිංග්
Stingrays
වැලි යට සැඟවී සිටින මොවුන්ගේ වල්ගය කෙළවර ඇති විෂ කටුව පෑගීමෙන් තුවාල සිදුවිය හැකි අතර එමඟින් ශරීරයට විෂ ඇතුළු වේ.
02 විශ සහිත වෙරළ සතුන් හදුනා ගත හැකි ලක්ෂණ මොනවාද.
● ගොන්මහ
• හැඩය
මොවුන් හරියටම ගල් කැබැල්ලක් හෝ කොරල් කැබැල්ලක් මෙන් දිස්වේ.
• ලක්ෂණ
රළු, ගැටිති සහිත සමක් ඇති අතර සාමාන්යයෙන් අළු හෝ දුඹුරු පැහැතිය.
• හඳුනාගන්නා ක්රමය
ජලයේ නොසෙල්වී සිටින අතර, සමහර විට වැලි යට අඩක් වැසී සිටිය හැකිය.
ඔවුන්ගේ මුඛය ඉහළට හැරී තිබීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.
● ජෙලිෆිෂ්
• හැඩය
ජෙලටින් වැනි විනිවිද පෙනෙන කුඩයක හැඩැති සිරුරක් සහ එයින් පහළට විහිදුණු දිගු කෙඳි ඇත.
• හඳුනාගන්නා ක්රමය
වෙරළට ගොඩගැසූ විට නිල් පැහැති හෝ විනිවිද පෙනෙන බැලූනයක් මෙන් පෙනේ.
ජලයේදී හඳුනාගැනීම අපහසු බැවින් වෙරළේ මෙවැනි සතුන් සිටී නම් ජලයට බැසීමෙන් වළකින්න.
● මුහුදු ඉකිරියන්
• හැඩය
කළු හෝ තද පැහැති බෝලයක් වැනි හැඩයක් ඇති අතර සිරුර පුරා දිගු තියුණු කටු පිහිටා ඇත.
• ලක්ෂණ
ගල් පර අතර සහ වැලි සහිත පතුලේ සමූහ වශයෙන් දැකගත හැකිය.
• හඳුනාගන්නා ක්රමය
ගල් පර සහිත ස්ථානවල හෝ නොගැඹුරු ජලයේ පතුල දෙස බලන විට කළු පැහැති කටු සහිත සතුන් ලෙස මොවුන්ව හඳුනාගත හැකිය.
● මුහුදු සර්පයන්
• ලක්ෂණ
සාමාන්ය සර්පයෙකුට වඩා වෙනස් වල්ගය පත්තක් මෙන් පැතලි හැඩයක් ගනී.
• වර්ණය
බොහෝ විට ලා අළු හෝ කහ පැහැති පසුබිමේ කළු හෝ තද පැහැති පටි සහිත රටා දැකිය හැකිය.
• හඳුනාගන්නා ක්රමය
මොවුන් මුහුදු දිය යට මෙන්ම ඉඳහිට වෙරළටද ගොඩගැසිය හැකිය.
03 වෙරළේදී ඔවුන්ගෙන් අනතුරක් සිදු වූහොත් කල යුත්තේ කුමක්ද.
● මුහුදු ඉකිරියන් අනතුරක් වූවොත්
• උණුසුම් ජලය
විෂ සහිත කටු පෑගුණු විට, දරාගත හැකි උපරිම උණුසුම ඇති (පිළිස්සෙන්නේ නැති මට්ටමේ) ජලයේ විනාඩි 30-90ක් පමණ විදින ලද ස්ථානය ගිල්වා තබන්න.
මෙයින් විෂෙහි ක්රියාකාරීත්වය අඩපණ වී වේදනාව අඩු වේ.
• කටු ඉවත් කිරීම
මතුපිට පෙනෙන්නට ඇති කටු පරෙස්සමෙන් ඉවත් කරන්න.
සම ඇතුළටම කිඳා බැස ඇති කටු ඉවත් කිරීමට උත්සාහ නොකරන්න (එය පටක වලට හානි කළ හැක).
• වහාම රෝහලට
ගොන්මහගේ විෂ ඉතා මාරාන්තික බැවින් හැකි ඉක්මනින් වෛද්ය ප්රතිකාර ලබාගන්න.
● ජෙලිෆිෂ් ස්පර්ශ වූවොත්
• විනාකිරි විෂ විදින සෛල අක්රිය කිරීමට විනාඩි 30ක් පමණ විනාකිරි එම ස්ථානයට වත් කරන්න.
• මිරිදිය ජලය භාවිතා නොකරන්න
මිරිදිය හෝ ඇල් වතුර දැමීමෙන් විෂ සෛල තවත් උත්තේජනය වී විෂ වැඩි විය හැක.
• අතින් අල්ලන්න එපා
සමේ ඇලී ඇති ජෙලිෆිෂ් කොටස් ඉවත් කිරීමට වැලි හෝ අත් භාවිතා නොකරන්න
ඒ වෙනුවට අඬුවක් හෝ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පතක් වැනි දෙයක් භාවිතා කරන්න.
● මඩුවන් පහර දුන්නොත්
• රැධිර ගැලීම පාලනය කරන්න
තුවාලය පිරිසිදු ජලයෙන් සෝදා, රුධිරය වහනය වේ නම් පිරිසිදු රෙදි කඩකින් තද කර අල්ලා ගන්න.
• උණුසුම් ජලය
මොවුන්ගේ විෂටද උණුසුම් ජලය ඉතා සහනයක් ලබා දෙයි.
• කටු ඉවත් නොකරන්න
වල්ගයේ කටුව තුවාලයේ රැඳී ඇත්නම් එය තනිව ඉවත් කිරීමට නොයන්න, මන්ද එයින් රුධිර වහනය වැඩි විය හැක.
● මුහුදු සර්පයෙකු දෂ්ට කළහොත්
• සෙලවීම පාලනය කරන්න
දෂ්ට කළ ස්ථානය සිරුරේ හදවත මට්ටමට වඩා පහළින් තබා සන්සුන්ව සිටින්න.
• වහාම රෝහලට
මුහුදු සර්ප විෂ ස්නායු පද්ධතියට බලපාන බැවින් ප්රමාද නොවී රෝහල්ගත වන්න.
04 වෙරළ සතුන්ගේ හානි සදහාම ඒකක ඇති රෝහල් ගැන ඔබ දැනුවත්ද ..
● කරාපිටිය ශික්ෂණ රෝහල ගාල්ල
• දකුණු වෙරළ තීරයේ (හික්කඩුව, උණවටුන, වැලිගම) සිදුවන ඕනෑම මුහුදු සත්ව අනතුරකදී යා යුතු ප්රධානතම රෝහලයි.
මෙහි හදිසි අනතුරු අංශය මගින් අවශ්ය විශේෂඥ ප්රතිකාර ලබාගත හැක.
● මාතර මහ රෝහල
• ජෙලිෆිෂ් සහ අනෙකුත් මුහුදු සත්ව පහරදීම් සඳහා ප්රතිකාර කිරීමට පහසුකම් ඇති ප්රධාන රෝහලකි.
● යාපනය ශික්ෂණ රෝහල
උතුරු මුහුදු තීරයේ සිදුවන ජෙලිෆිෂ් අනතුරු සම්බන්ධයෙන් විශේෂ අධ්යයනයන් සහ ප්රතිකාර සිදු කරන රෝහලකි.
● මීගමුව මහ රෝහල
මීගමුව සහ වෙරල අවට සිදුවන ඕනෑම මුහුදු ජීවී අනතුරක් සදහා ඇති සුදුසුම රෝහලයි
● HEALTH AID (Weligama)
වැලිගම වෙරළ අවට සිදුවන අනතුරු, විශේෂයෙන් මුහුදු ඉකිරියන්ගේ කටු ඉවත් කිරීම වැනි ප්රතිකාර සඳහා මොවුන් ප්රසිද්ධය.
● IMC MED Hospitals
උණවටුන, අහංගම, හිකඩුව සහ හිරිකැටිය වැනි වෙරළාසන්න ප්රදේශවල මොවුන්ගේ මධ්යස්ථාන පිහිටා ඇත.
05 අනතුරක් වීමට පෙර ඔවුන්ගෙන් ආරක්ශා වීමට මෙම උපදෙස් පිළිපදින්න.
● රබර් සෙරෙප්පු පැළඳීම ඉතා වැදගත් වේ.
මෙයින් මුහුදු ඉකිරියන්ගේ කටු, ගොන්මහගේ විෂ කටු හෝ වීදුරු කැබලිවලින් සිදුවන හානි වළක්වා ගත හැකිය.
● අලංකාර පෙනුමක් ඇති කොන් බෙල්ලන් වැනි සතුන් පවා මාරාන්තික විෂ සහිත විය හැකි බැවින් ඔවුන් ඇල්ලීමෙන් වළකින්න.
● ගල් පර අතර මුහුදු ඉකිරියන් සහ ගොන්මහ වැනි සතුන් හොඳින් සැඟවී සිටී. එබැවින් ගල් පර මත ඇවිදින විට හෝ ඒවායේ දෑත් තබන විට විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කරන්න.
● රාත්රී කාලයේදී බොහෝ විෂ සහිත සතුන් ක්රියාශීලී වන අතර අඳුර නිසා ඔවුන්ව හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වීමෙන් අනතුරු වීමේ ප්රවණතාව වැඩිය.
● වෙරළේ පිහිටුවා ඇති ආරක්ෂිත සංඥා දෙස බලන්න
• රතු ධජ
මුහුදට බැසීම අවදානම් සහිත බවයි.
• දම් ධජ
ජලයේ ජෙලිෆිෂ් වැනි අනතුරුදායක සතුන් සිටින බවයි.
● වැසි සහිත කාලගුණයෙන් පසුව හෝ මුහුද රළු කාලවලදී ජෙලිෆිෂ් වැනි සතුන් වැඩිපුර වෙරළට පැමිණිය හැකිය.
එබැවින් ප්රදේශයේ
ජීවිතාරක්ෂක භටයන්ගෙන් ජලයේ පවතින අවදානම පිළිබඳව විමසන්න.
