Tigran Mkrtumyan Psychotherapist

27/07/2026

Ինչու՞ միանալ Հայաստանի կլինիկական հոգեբանների ասոցիացիային

Մենք հաճախ մտածում ենք, որ հոգեբանի աշխատանքը զուտ կաբինետային գործընթաց է։ Բայց իրական պրակտիկան պահանջում է շարունակական հենարան, փորձի փոխանակում և պաշտպանված դաշտ։

Ինչու՞ է կարևոր լինել ուժեղ մասնագիտական համայնքի մաս.

1․ Մասնագիտական վերիֆիկացում և վստահություն: Պաշտոնական անդամակցությունը այցելուին տալիս է հստակ ազդանշան, որ նա դիմում է որակավորված և էթիկական նորմերին հետևող մասնագետի։

2․ Կոլեգիալ աջակցություն և սուպերվիզիա: Բարդ կլինիկական դեպքերը պահանջում են գործընկերների հետ քննարկում, ինչը բացառում է մասնագիտական մեկուսացումը։

3․ Միասնական ձայն և զարգացում: Ասոցիացիան ստեղծում է հարթակ՝ մասնագիտական ստանդարտների, վեբինարների և համատեղ նախաձեռնությունների համար, որոնք զարգացնում են ոլորտը երկրում։

Անդամակցությունը ուղղակի կարգավիճակ չէ. դա վստահության և շարունակական աճի հիմք է մասնագիտական ճանապարհին։

27/07/2026

Հաճախ մարդիկ մոտենում են թերապիային ակնկալիքով. «Հիմա ես ստիպված կլինեմ պատմել ամեն ինչ մանկությունից, խորանալ հին տրավմաների մեջ, ամիսներ շարունակ խոսել անցյալի մասին, մինչև խնդիրը վերջապես հասկանալի դառնա»։ Ինքնին այս ակնկալիքը արդեն վախեցնում է մարդկանց և հետաձգում դիմումը։

Կարճաժամկետ թերապիան, որով ես աշխատում եմ, այլ տրամաբանությամբ է աշխատում։ Կենտրոնական հարցը չէ՝ «որտեղի՞ց է սա առաջացել», այլ՝ «ինչպե՞ս է սա շարունակվում հենց հիմա»։

Սա նշանակում է, որ ուշադրության կենտրոնում է այն, թե ինչ ես անում (կամ չես անում) այս պահին, որը, առանց նկատելու, պահպանում է խնդիրը։ Ոչ մեղքի փնտրում անցյալում, ոչ ախտորոշիչ պիտակավորում, այլ կոնկրետ, գործող մեխանիզմի հայտնաբերում։

Երբ գտնում ես, թե կոնկրետ ինչն է պահպանում վիճակը հենց հիմա, կարող ես սկսել այլ կերպ վարվել, նույնիսկ եթե դեռ չես հասկացել, թե ինչու է սկզբում սկսվել։

Սա նաև բացատրում է, թե ինչու է այս մոտեցումը սովորաբար ավելի կարճաժամկետ, քան ավանդական թերապիաները։ Ոչ թե որովհետև խնդիրներն ավելի պարզ են, այլ որովհետև ուշադրությունը կենտրոնացած է կոնկրետ, փոփոխելի բանի վրա, ոչ ընդհանուր վերլուծության։

💬 Եթե երբևէ հետաձգել ես թերապիա սկսելը՝ մտածելով, թե դա երկար ու բարդ գործընթաց կլինի, հուսով եմ սա մի փոքր այլ պատկերացում տվեց։

26/07/2026

Ինչպե՞ս ստուգել սեփական վախերի իրական լինելը գործնական փոքր առաջադրանքի միջոցով

Ուզո՞ւմ եք հասկանալ՝ արդյոք ձեր վախերը հիմնավորված են, թե դրանք զուտ մտքի ստեղծած պատրանք են։ «Վարքային փորձարկում» մեթոդը կարող է դառնալ ձեր լավագույն գործիքը։
Այս մեթոդը թույլ է տալիս գործնականում ստուգել այն ենթադրությունները, որոնք կարող են առաջացնել անհանգստություն կամ վախ։ Փորձեք փոքր առաջադրանքներ, որոնք կօգնեն ստուգել ձեր վախերի ճշմարտացիությունը։ Օրինակ, եթե վախենում եք հասարակական ելույթներից, փորձեք խոսել փոքր խմբի առջև։ Հետևեք ձեր զգացողություններին և փաստերին, որոնք կստանաք փորձի ընթացքում։ Այս մեթոդը կարող է բացահայտել, որ ձեր վախերը կարող են լինել ավելի քիչ հիմնավորված, քան կարծում էիք։

Երբ մտքերն սկսում են խոչընդոտել առօրյա գործունեությանը, խորքային աշխատանքի համար անհրաժեշտ է դիմել հոգեթերապիայի։

25/07/2026

📌 3 ՄԻՖ ԿԱՐՃԱԺԱՄԿԵՏ ԹԵՐԱՊԻԱՅԻ ՄԱՍԻՆ․ ի՞նչն է ձեզ խանգարում ապրել առանց տագնապների

Շատերը տարիներով ապրում են տագնապի, վախերի կամ կպչուն մտքերի հետ միայն այն պատճառով, որ թերապիայի մասին ունեն հնացած պատկերացումներ։

Եկեք կոտրենք 3 ամենատարածված միֆերը Կարճաժամկետ թերապիայի մասին.

❌ ՄԻՖ 1. «Որպեսզի խնդիրը լուծվի, պետք է տարիներով փորփրել անցյալն ու մանկությունը»

✅ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. Կարևոր չէ, թե ԽՆԴԻՐՆ ԻՆՉՊԵՍ Է ՈՒՆԵՑԵԼ ԻՐ ՍԿԻԶԲԸ, կարևոր է, թե ԱՅՍՕՐ ԻՆՉՊԵՍ Է ԱՅՆ ՊԱՀՊԱՆՎՈՒՄ։ Կարճաժամկետ թերապիան կենտրոնանում է ներկայի վրա. մենք փոխում ենք ձեր այն վարքն ու մտածելակերպը, որոնք այսօր սնում են խնդիրը։

❌ ՄԻՖ 2. «Կարճաժամկետ թերապիան միայն մակերեսային է ազդում, խնդիրը շուտով հետ կգա»

✅ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. Կարճաժամկետ թերապիան աշխատում է հստակ, գիտականորեն մշակված արձանագրություններով։ Մենք ոչ թե ուղղակի խոսում ենք խնդրի մասին, այլ տալիս ենք հատուկ տնային առաջադրանքներ, որոնք փոխում են ձեր ընկալումը։ Արդյունքը լինում է խորքային և կայուն։

❌ ՄԻՖ 3. «Արագ փոփոխություններ չեն լինում. հոգեբանությունը դանդաղ գործընթաց է»

✅ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. Կարճաժամկետ թերապիայում առաջին դրական փոփոխությունները նկատվում են արդեն առաջին 2-3 հանդիպումների ընթացքում։ Միջինում թերապիան տևում է ընդամենը 10 հանդիպում։

💡 Եթե դուք հոգնել եք անվերջանալի խոսակցություններից և ուզում եք ԿՈՆԿՐԵՏ ԼՈՒԾՈՒՄՆԵՐ, ապա կարճաժամկետ մոտեցումը հենց ձեզ համար է։

📩 Հոգեթերապիայի գրանցվելու համար կարող եք գրել կամ զանգահարել։

24/07/2026

Հաճախ ամենահոգնեցնող բանը հենց ընտրություն կատարելն է։
Նստում ես, համեմատում մի տարբերակը մյուսի հետ, ու հանկարծ նկատում, որ արդեն կես ժամ է անցել, բայց տեղիցդ չես շարժվել։

Ու սա պատահական չէ. որքան շատ են տարբերակները, այնքան շատ էներգիա է ուղեղը ծախսում՝ իդեալականը գտնելու համար։ Իսկ եթե վախենում ենք սխալվելուց, ընդհանրապես կորչում ենք կշռադատությունների լաբիրինթոսում։ Ու հոգնում ենք ոչ թե հենց որոշումից, այլ այդ անվերջ մտորումներից։

Ես իմ այցելուներին մի բան եմ առաջարկում.
Փոխանակ տանջվելու և հարցնելու՝ «Ո՞րն է լավագույն տարբերակը», ավելի լավ է հարցնել.
— «Ո՞ր տարբերակն է ինձ այսօր թեկուզ մեկ փոքր քայլ առաջ տանում»։

Իրականում շատ որոշումներ արմատապես չեն փոխում մեր կյանքը։ Կյանքն ավելի շատ փոխվում է այն բանից, որ մենք ամիսներով վախենում ենք որևէ ընտրություն անել։

Իսկ դու այս հարցում որ տեսակին ես պատկանում.

Երկա՞ր ես մտածում ու տատանվում։

Թե՞ նախընտրում ես հետաձգել մինչև վերջին պահը։

Գուցե արա՞գ ես որոշում կայացնում, բայց հետո սկսում կասկածել։

24/07/2026

Որքան ավելի ես փորձում չզգալ, այնքան ավելի ես զգում։

Հնչում է հակասական, բայց այդ փակուղին է պահում մարդկանց տագնապի, խուճապի, օբսեսիվ մտքերի և այլ դժվարությունների մեջ։

Մարդը սկսում է պայքարել իր ներքին աշխարհի դեմ․
«Չպետք է վախենամ»։ «Պետք է հանգստանամ»։ «Պետք է դադարեմ այսպես զգալ»։

Եվ հենց այդ պայքարը խնդիրը դարձնում է ավելի համառ։

Ռազմավարական կարճաժամկետ թերապիայում սա հայտնի փակուղի է. փորձում ես վերահսկել կամ ճնշել հույզը, այնքան ավելի մեծ ուշադրություն, էներգիա և նշանակություն ես տալիս դրան։ Եվ դրանից այն ոչ թե թուլանում է, այլ ուժեղանում։

Թերապիայի ընթացքում փոխվում է ոչ թե այն, ինչ ես զգում, այլ այն, ինչպես ես արձագանքում այդ զգացողությանը։

💬 Դու երբևէ նկատե՞լ ես, որ որքան ավելի ես փորձել չանհանգստանալ, այնքան ավելի ուժեղ է դարձել անհանգստությունը։

#հոգեթերապիա #կլինիկականհոգեբան #տագնապ #խուճապ #հույզեր #հոգեկանառողջություն #վարքայինթերապիա #ռազմավարականթերապիա #անհանգստություն

23/07/2026

Շատերը փորձում են ազատվել խնդրից՝ ավելի շատ անելով հենց այն, ինչն արդեն չի աշխատում։

Պատկերացրու՝ փորձում ես բացել կողպեքը սխալ բանալիով։ Առաջին փորձը չի ստացվում։ Երկրորդը՝ նույնպես։ Հետո սկսում ես ավելի ուժեղ սեղմել՝ համոզված լինելով, որ խնդիրը քո ջանքերի պակասն է։ Բայց խնդիրը բանալին է, ոչ թե քո ուժը։

Հենց այդպես են աշխատում բազմաթիվ հոգեբանական դժվարություններ։

Ռազմավարական թերապևտը հաճախ չի կենտրոնանում միայն ախտանիշի վրա։ Նա փնտրում է այն վարքային շղթան, որը պահպանում և ուժեղացնում է խնդիրը։ Ամենակարևոր հարցը ոչ թե «ինչո՞ւ է սա սկսվել», այլ՝ «ի՞նչ ես անում հիմա, որը, չնայած բարի մտադրությանը, պահում է քեզ նույն կետում»։

Հաճախ պարզվում է, որ խնդիրը չի պահպանվում այն պատճառով, որ դու թույլ ես, այլ կրկին ու կրկին օգտագործում ես նույն անհաջող լուծումը։

Երբ փոխվում է լուծման ձևը, հաճախ սկսում է փոխվել նաև խնդիրը։

23/07/2026