04/06/2026
Ο όρος της "επικοινωνιακής συμμετοχής" ως μέσο της λογοθεραπείας, αλλά και ως τελικό σημαντικό αποτέλεσμά της βρίσκεται ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο των παρεμβάσεών μας.
Οι Spencer et al. (2026) προσεγγίζουν εκ νέου τον ορισμό της έννοιας "επικοινωνιακή συμμετοχή" σε ό,τι αφορά τα παιδιά και τους νέους εστιάζοντας σε νέες και σημαντικές διαστάσεις.
"Επικοινωνιακή Συμμετοχή" επιτυγχάνεται όταν άνθρωποι αλληλεπιδρούν με άλλους για να ανταλλάξουν ένα μήνυμα, γνώσεις, πληροφορίες, ιδέες, ανάγκες ή συναισθήματα για να δημιουργήσουν νόημα μαζί και/ή ως μέρος μιας κοινωνικής σχέσης.
Οι μορφές της επικοινωνιακής συμμετοχής ποικίλλουν: συμμετέχει κάποιος προσέχοντας, παρατηρώντας, ακούοντας, διαβάζοντας, μιλώντας, γράφοντας, παράγοντας νοήματα, κάνοντας χρήση Εναλλακτικής/Επαυξητικής Επικοινωνίας και άλλων μη λεκτικών μέσων.
Η "επικοινωνιακή συμμετοχή" συμβαίνει σε διαφορετικές πτυχές της κσθημερινότητας. Ειδικότερα, για τα παιδιά περιλαμβάνει τις συνθήκες του παιχνιδιού, της εκπαιδευτικής ζωής και της ζωής στην κοινότητα.
Συμμετέχουμε επικοινωνιακά είτε για συγκεκριμένο επικοινωνιακό στόχο (π.χ. να διαμαρτυρηθούμε, να διεκδικήσουμε, να πείσουμε κάποιον, κ.α.), είτε για κοινωνικούς λόγους (π.χ.για να εδραιώσουμε σχέση με κάποιον, να περάσουμε κοινωνικό χρόνο μαζί του συζητώντας σε χαλαρό ύφος, να δημιουργήσουμε θετική εντύπωση, κ.α.).
Στο άρθρο των Spencer et al. (2026) ξεχωρίζουμε και υποστηρίζουμε ότι η "επικοινωνιακή συμμετοχή" πρέπει να αποτελεί επιλογή του ίδιου του ατόμου.
Ακόμη και εάν το άτομο είναι ακόμη παιδί. Ακόμη και εάν το παιδί είναι νευροδιαφορετικό.
Το παιδί αποφασίζει εάν θα συμμετάσχει με βάση την επιθυμία του και τα κίνητρά του για εμπλοκή, την επιμονή του για συμμετοχή, το ενδιαφέρον του για τη συνθήκη.
Η επικοινωνιακή συμμετοχή είναι επιλογή και η εργασία μας είναι σκόπιμο να στρέφεται προς την άρση των εμποδίων και τη δημιουργία διευκολύνσεων για την εκπλήρωση της επιλογής αυτής.
Πηγή:
Spencer S., Bola K., Reeves L., Best W., Stringer H., Pennington L. 2026. Defining Communicative Participation for Children and Young People: Views of Young People, Parents, and Speech and Lamguage Therapists. International Journal of Language & Communication Disorders.