08/10/2026
🍁🍃🍂 zadbaj o siebie jesienią
👉Dziś rozpoczyna się sezon jesienny zwany Zimna Rosa. To piąty sezon jesieni a to oznacza, że za miesiąc w systemie 24 sezonów słonecznych przywitamy zimę.
Hánlù – Zimna Rosa
O zmierzchu troska, że odzienie zbyt cienkie
„Święto dziewiątego miesiąca: rosa staje się zimna i wkrótce zacznie zamarzać."
— Yuèlìng Qīshí'èr Hòu Jíjiě
✅Tryb życia
👉W okresie Hánlù temperatura wyraźnie spada. Na północy daje się we znaki przenikliwy chłód i szron, a w niektórych rejonach północnego wschodu i północnego zachodu Chin prószy już nawet śnieg. Coraz większa różnica temperatur między dniem a nocą przypomina, że rano i wieczorem należy ubierać się cieplej.
👉Wraz z nadejściem późnej jesieni szczególnie ważne staje się utrzymywanie stóp w cieple. Stopy są stosunkowo słabo ukrwione, a warstwa tkanki tłuszczowej jest w nich cienka, dlatego są wyjątkowo podatne na działanie zimna. Z punktu widzenia medycyny chińskiej przez stopy przebiegają trzy meridiany Yin stopy i trzy meridiany Yang stopy. Wychłodzenie stóp pozwala patogennemu Zimnu wniknąć do organizmu i zaburzyć funkcje systemów Śledziony, Wątroby, Nerek, Żołądka, Pęcherzyka Żółciowego i Pęcherza Moczowego.
👉Oprócz noszenia dobrze chroniących przed zimnem butów i skarpet warto przed snem myć i moczyć stopy w gorącej wodzie. Rozszerza to naczynia krwionośne, przyspiesza przepływ krwi, poprawia odżywienie skóry i tkanek stóp, łagodzi bóle kończyn dolnych oraz usuwa zmęczenie nagromadzone w ciągu dnia. Współczesne badania wskazują, że moczenie stóp może również zapobiegać infekcjom dróg oddechowych.
👉Do kąpieli stóp można dodać zioła, takie jak àiyè– liść bylicy chińskiej (Artemisia argyi) czy dāngguī– korzeń dzięgla chińskiego (Angelica sinensis), aby wzmocnić działanie rozgrzewające i udrażniające meridiany. Należy pamiętać, że woda nie powinna być zbyt gorąca – trzeba uważać, by się nie poparzyć.
👉Jesienią powietrze staje się coraz bardziej suche, co nie tylko osłabia błony śluzowe dróg oddechowych, ale też zwiększa chorobotwórczość wirusów przeziębienia. Aby zapobiegać przeziębieniom, należy często wietrzyć pomieszczenia. Można również myć twarz zimną wodą – zwiększa to odporność organizmu na zimno, wzmacnia układ immunologiczny i chroni przed przeziębieniem.
✅Odżywianie
👉W okresie Hánlù panuje suchy klimat, przez co łatwo pojawiają się takie dolegliwości, jak suchość skóry, pękanie warg, suchość języka i gardła, suchy kaszel ze skąpym śluzem czy zaparcia. Dlatego o tej porze warto jeść więcej produktów, które odżywiają Yin i nawilżają Suchość, odżywiają system Płuc i nawilżają jelita. Należą do nich: miód, sezam, yín'ěr – trzęsak morszczynowaty (Tremella fuciformis), kłącze lotosu, ponikło słodkie (kasztany wodne), bǎihé – cebula lilii (Lilium brownii), pomidory, gruszki, banany, orzechy włoskie.
👉Dobrym wyborem jest też napar pity zamiast herbaty z sāngyè – liści morwy białej (Morus alba) zebranych po pierwszych przymrozkach. Należy natomiast ograniczyć produkty ostre, takie jak papryka chili, pieprz syczuański, kora cynamonowca, świeży imbir, cebula dymka oraz alkohol.
👉Od dawien dawna w chińskiej tradycji ludowej przywiązuje się dużą wagę do wzmacniania organizmu jesienią i zimą. Mówi o tym przysłowie: „Kto jesienią i zimą się wzmacnia, ten wiosną tygrysa pokona". Jednak w okresie Hánlù systemy Śledziony i Żołądka nie są jeszcze w pełni przystosowane do zmiany klimatu. Dlatego przed rozpoczęciem wzmacniania należy najpierw je wyregulować, aby mogły lepiej przyjąć wzmacniające pokarmy. W przeciwnym razie łatwo dochodzi do zaburzenia funkcji transformacji i transportu systemów Śledziony i Żołądka, a w konsekwencji do powstania Ognia, śluzu i Suchości, co jeszcze bardziej uszkadza Yin.
👉Do najczęściej stosowanych produktów o smaku słodkim i łagodnym, które wzmacniają system Śledziony, należą:
shānyào– kłącze pochrzynu chińskiego (Dioscorea polystachya)
fúlíng– Poria cocos
dàzǎo– owoce głożyny pospolitej (Ziziphus jujuba)
ryż krótkoziarnisty
ryż kleisty
liánzǐ – nasiona lotosu orzechodajnego (Nelumbo nucifera)
✅Emocje
👉Szumi posępny jesienny wiatr, przyroda więdnie i przechodzi od rozkwitu do schyłku. Taki widok nieuchronnie porusza i budzi skrywaną w głębi serca melancholię. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych, u których poczucie smutku i zmierzchu życia jest szczególnie silne. Dlatego o tej porze dbanie o równowagę emocjonalną ma ogromne znaczenie.
👉Należy zachowywać pozytywne, optymistyczne nastawienie oraz spokój i pogodę ducha, aby złagodzić wpływ surowej, wyciszającej życie jesiennej qi na człowieka. Na co dzień warto oddawać się spokojnym zajęciom, takim jak słuchanie muzyki, kaligrafia czy wędkowanie, które uspokajają i stabilizują umysł. Dobrze jest też jak najwięcej przebywać na słońcu, aby zahamować nadmierne wydzielanie melatoniny przez szyszynkę.
✅Aktywność fizyczna
👉W okresie Hánlù warto wybierać takie formy ruchu, jak wędrówki górskie, trucht, spacery czy gry z piłką.
👉Osoby starsze budzą się zwykle wcześnie i często wychodzą na ćwiczenia jeszcze przed świtem. Trzeba jednak pamiętać o zasadzie: „W mroku i mgle nie wyruszaj w daleką drogę". Tuż po świcie jakość powietrza w mieście jest słaba, a temperatura niska, dlatego osoby o słabszej konstytucji łatwo ulegają patogennemu Zimnu. Z ćwiczeniami na zewnątrz należy poczekać, aż poranna mgła opadnie i wzejdzie słońce.
👉Gdy zrywa się wiatr, pogoda się zmienia, jest pochmurno lub pada deszcz, można ćwiczyć w pomieszczeniu. Nie należy lekkomyślnie ćwiczyć na zimnie i w wilgoci, aby nie ulec patogennemu Zimnu i Wilgoci i nie przeziębić się.
👉Umiarkowany ruch wzmacnia organizm, jednak osoby starsze powinny podczas ćwiczeń przestrzegać zasady „ciało pracuje, lecz się nie męczy" i działać na miarę własnych sił. Wysiłek powinien wywoływać jedynie lekkie pocenie. Nie wolno się przemęczać, aby nie nadwyrężać umysłu i nie wyczerpać qi.
👉Jesienne słońce jest ciepłe i łagodne – to pora roku, kiedy można się nim cieszyć do woli. Osoby starsze są podatne na osteoporozę, a umiarkowane przebywanie na słońcu sprzyja wzmocnieniu kości. Również dzieci powinny spędzać więcej czasu na świeżym powietrzu i korzystać ze słońca, co wspomaga wzrastanie Yang qi oraz sprzyja wzrostowi i rozwojowi.
🔴Automasaż
✅Masaż gardła
👉Odwieść kciuk od pozostałych czterech palców i przyłożyć do gardła „paszczę tygrysa", czyli przestrzeń między kciukiem a palcem wskazującym. Usiąść prosto lub stanąć, odchylić głowę do tyłu i wyprostować szyję. Przesuwać dłoń wzdłuż gardła w dół, aż do klatki piersiowej. Jedna seria to 30 ruchów wykonywanych rękami na przemian; można wykonać 2–3 serie z rzędu.
👉Metoda ta korzystnie wpływa na gardło, łagodzi kaszel i rozpuszcza śluz. Dla jasności metoda ta nie zastępuje profesjonalnego leczenia infekcji przez lekarza.
✅Opukiwanie pleców
👉Usiąść prosto, z wyprostowanym kręgosłupem, i lekko przymknąć oczy. Obie dłonie zwinąć w luźne pięści i opukiwać nimi plecy wzdłuż kręgosłupa: od dołu do góry, a następnie od góry do dołu – to jedno powtórzenie. Najpierw opukiwać środek pleców, potem lewą i prawą stronę. Całość powtórzyć 3–4 razy.
👉Metoda ta pomaga wspierać odporność oraz rozluźnia napięcia w okolicy kręgosłupa.
